Σκιές στους θριάμβους, με αφορμή τη Σάκκαρη και τον Τσιτσιπά

Ο θρίαμβος απέχει από την τραγωδία όσο η νίκη από την ήττα στον αθλητισμό, γι αυτό και η ιστορία του ελληνικού αθλητισμού είναι γεμάτη από θριάμβους και τραγωδίες. Η νίκη πέρναγε πάντα, στο συλλογικό υποσυνείδητο, ως έκφραση εθνικής ανάτασης και υπεροχής ενώ η ήττα ως γεγονός εθνικής ταπείνωσης και απογοήτευσης. Ωστόσο, ακόμα και οι θρίαμβοι δεν έμειναν στο περιθώριο των εκάστοτε πολιτικών και κοινωνικών συνθηκών ούτε και αποτέλεσαν εξαίρεση στην «ικανότητα» των πολιτικών ηγεσιών να υποτάσσουν τα πάντα στην εξυπηρέτηση των σκοπιμοτήτων τους.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτέλεσαν οι κορυφαίοι θρίαμβοι στη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας των συνταγματαρχών, δηλαδή η κατάκτηση, από την ΑΕΚ, του πρώτου ευρωπαϊκού κυπέλου στο μπάσκετ, με την παρουσία 70.000 ανθρώπων στο Παναθηναϊκό στάδιο και η πρόκριση του Παναθηναϊκού στον τελικό του Γουέμπλεϋ που γέμιζε, μετά από κάθε νίκη, τους δρόμους της Αθήνας με κόσμο που πανηγύριζε. Η Χούντα επεχείρησε να οικειοποιηθεί προπαγανδιστικά και τα δύο αυτά γεγονότα ωστόσο, η παλλαϊκή συμμετοχή στις εκδηλώσεις, ανεξαρτήτως οπαδικών προτιμήσεων, ήταν η έκφραση του συλλογικού ξεσπάσματος ενός λαού που είχε στερηθεί τα δικαιώματα και τις ελευθερίες του.

Η μεταπολίτευση σημαδεύτηκε αθλητικά όταν οι εθνικές μας ομάδες κατέκτησαν τα πανευρωπαϊκά  πρωταθλήματα στο μπάσκετ, το 1987, και στο ποδόσφαιρο, το 2004. Κι αν για το μπάσκετ, ο θρίαμβος αυτός αποτέλεσε την αφετηρία για την αναγέννηση του αθλήματος και την κατάκτηση πολλών ακόμα τίτλων, ο θρίαμβος στο ποδόσφαιρο αποτέλεσε το κύκνειο άσμα του, αφού δεν κατάφερε έκτοτε να διακριθεί σε εθνικό επίπεδο. Αυτές είναι, ίσως, και οι μόνες μεγάλες νίκες που  ένωσαν τους Έλληνες, αν εξαιρέσει κανείς την «συντροφική» στήριξη του ΚΚΕ, στον τελικό του μπάσκετ, προς τη Σοβιετική Ένωση, ως ένδειξη προλεταριακού διεθνισμού. Οι καταγγελίες που έγιναν πρόσφατα, από πρώην σοβιετικούς μπασκετμπολίστες, για προσπάθεια δωροδοκίας τους από την Ελληνική πλευρά, δεν είναι άσχετες με τη στάση εκείνη του Κόμματος.

Οι Ολυμπιακοί αγώνες του 2004 αποτέλεσαν το μεγαλύτερο παγκόσμιο αθλητικό εγχείρημα που ανέλαβε να οργανώσει η Ελλάδα. Οι πολιτικές και οικονομικές διαφωνίες για την ανάληψη μιας τέτοιας διοργάνωσης, ήταν για καιρό στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που συνέδεσαν στη συνέχεια, αβάσιμα επί της ουσίας, την τέλεση των Ολυμπιακών αγώνων με την οικονομική κρίση. Ωστόσο, το πιο μελανό σημείο των αγώνων εκείνων παραμένει η επιχείρηση της πάσει θυσία κατάκτησης μεταλλίων από τους Έλληνες αθλητές. Οι «ελληνοποιήσεις» αθλητών, η κατάκτηση χρυσών μεταλλίων από αθλητές και αθλήτριες που εμφανίστηκαν, ως δια μαγείας, την περίοδο εκείνη για να εξαφανιστούν στη συνέχεια καθώς και σκάνδαλα τύπου Κεντέρη-Θάνου, διέσυραν τη χώρα διεθνώς και απέδειξαν ότι η πολιτική αθλητικών υποδομών και ανάδειξης των ταλέντων δεν υποκαθίσταται από κανένα ντοπάρισμα.

Τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο του αθλητικού ενδιαφέροντος βρέθηκαν τρία μεγάλα ονόματα του ελληνικού αθλητισμού. Ο Γιάννης Αντετοκούμπο, ο Στέφανος Τσιτσιπάς και η Μαρία Σάκκαρη. Και οι τρεις πρωταγωνιστούν σήμερα στο αθλητικό στερέωμα έχοντας γίνει αντικείμενο παγκόσμιου θαυμασμού. Ταυτόχρονα, οι διαδρομές τους αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα της υποκρισίας με την οποία η ελληνική κοινωνία αντιμετωπίζει τα παιδιά της. Νιώθουμε σήμερα εθνική υπερηφάνεια για τον γιο μεταναστών που βίωσε όλες τις ρατσιστικές διακρίσεις μέχρι να καταφέρει να ξεχωρίσει στο μπάσκετ χάρη στη σκληρή του προσπάθεια και τις αδιαμφισβήτητες ικανότητές του. Όσο κι αν εξακολουθεί κάποιους να τους ενοχλεί το χρώμα του. Νιώθουμε επίσης εθνική υπερηφάνεια για τα δύο παιδιά που κατάφεραν χάρη στο ταλέντο, την επιμονή και τη στήριξη των οικογενειών τους να χαρίζουν στη χώρα παγκόσμιες διακρίσεις στο τένις. Όσο κι αν εξακολουθεί κάποιους να τους ενοχλεί το «ταξικό» τους άθλημα.

Είναι καιρός να μείνουν μακριά οι παθογένειες-πληγές στις κοινωνικές συμπεριφορές. Αντετοκούμπο, Σάκαρη και Τσιτσιπάς ας γίνουν το παράδειγμα των νέων ανθρώπων του τόπου μας. Οι αξίες του ευ αγωνίζεσθαι και η σκληρή δουλειά μπορούν να οδηγήσουν στην υλοποίηση των στόχων, όσο φιλόδοξοι και αν είναι.