Από τη θαλπωρή στο… βάραθρο

Η ΔΗΜΑΡ ισχυρίζεται ότι αποτελεί τη συνέχεια της λεγόμενης ανανεωτικής αριστεράς (ΚΚΕ εσ., ΕΑΡ). Τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι, μιας και εδώ και χρόνια ένα μεγάλο μέρος των ανθρώπων αυτού του χώρου, οι πιο ανανεωτικοί και οι πιο εκσυγχρονιστές κατά την άποψή μου, αυτοπροσδιορίζονται ρητά ως σοσιαλδημοκράτες, ή ακόμα και κεντροαριστεροί. Ωστόσο, για λόγους οικονομίας και συντομίας, ας δεχτούμε τον ισχυρισμό της ΔΗΜΑΡ. Το 1,2% των πρόσφατων εκλογών αποτελεί, λοιπόν, ιστορικό χαμηλό για αυτόν τον πολιτικό χώρο. Ακόμα και το 1981, όταν το ΠΑΣΟΚ εφορμούσε λάβρο προς την εξουσία, μπορεί το ποσοστό του ΚΚΕ εσ. να ήταν και τότε 1,2% στις εθνικές εκλογές, όμως στις ταυτόχρονες ευρωεκλογές έφτανε το 5,2%, επίδοση που αντανακλούσε τον ορίζοντα επιρροής της ανανεωτικής αριστεράς.

Στις δύο εκλογές του 2012, το ποσοστό της ΔΗΜΑΡ ήταν λίγο πάνω από 6%. Ωστόσο, τα ευρήματα των εκλογολόγων, και δευτερευόντως η προσωπική μου εμπειρία, επιβεβαιώνουν ότι, μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου, η ΔΗΜΑΡ «άλλαξε» τους μισούς περίπου ψηφοφόρους της, με περίπου 3% να μετακινείται προς τον ΣΥΡΙΖΑ και ένα άλλο, «καινούργιο» 3% να την ψηφίζει. Ήταν εκείνοι που στράφηκαν προς τη ΔΗΜΑΡ μόνο όταν ο Κουβέλης δήλωσε ρητά «δεν θα αφήσουμε τη χώρα χωρίς κυβέρνηση».

Παρακάμπτοντας το γεγονός ότι η συμπεριφορά που είχε η ΔΗΜΑΡ ως κυβερνητικός εταίρος δεν ήταν και η καλύτερη (συνεχής γκρίνια, υπουργοί που κωλυσιεργούσαν συστηματικά), όλοι όσοι την είχαν ψηφίσει βασισμένοι στη δήλωση Κουβέλη θεώρησαν ότι, αν μη τι άλλο, είχε τηρήσει τη βασική δέσμευσή της.

Έλα, όμως, που «το κυβερνάν» έπεφτε βαρύ σε κάποιους. Ωραία τα περί «αριστεράς της ευθύνης», αρκεί να μην είναι ένα ακόμα σύνθημα. Ας μη γελιόμαστε: όσοι έχουν θητεύσει χρόνια και χρόνια στη κομμουνιστική και κομμουνιστογενή αριστερά έχουν εθιστεί, μεταξύ άλλων, και στον αντικυβερνητισμό. Όταν κάποιος έχει ταυτίσει ουσιαστικά την πολιτική με το καταγγέλλειν και το διαμαρτύρεσθαι, φαίνεται πως νιώθει πράγματι ένα είδος ναυτίας, ένα είδος ζάλης, όταν κληθεί να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση της χώρας. Όταν, δηλαδή, πρέπει να αντιμετωπίζει συγκεκριμένα προβλήματα στα οποία καλείται να δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις, χωρίς την ευκολία να καταγγέλλει γενικώς και αορίστως ή να περιορίζεται στην απλή χρήση του επιθέτου άλλος, άλλη, άλλο σε όλες τις πτώσεις («για μια άλλη ανάπτυξη», «ένα άλλο οικονομικό μοντέλο», «για μια άλλη κεντροαριστερά» κ.ο.κ.).

Έτσι κάπως, η ηγετική ομάδα της ΔΗΜΑΡ, γυρεύοντας αφορμή (αν δεν ήταν η ΕΡΤ θα ήταν σύντομα κάτι άλλο), επέστρεψε στην ασφάλεια και τη θαλπωρή της εύκολης και ανέξοδης αντιπολίτευσης. Με εξαίρεση κάποιους με ομοειδή μεν κομματική καταγωγή αλλά πολύ πιο διαυγή πολιτική σκέψη, όπως ο Σπύρος Λυκούδης, η ηγεσία της ΔΗΜΑΡ απολάμβανε έτσι τη θαλπωρή αλλά, εγκλωβισμένη σ’ έναν αυτάρεσκο μικρομεγαλισμό, δεν έβλεπε το βάραθρο. Αν θέλει να είναι κανείς «αντιμνημονιακός» στην Ελλάδα τού σήμερα γιατί να μην ψωνίσει «αντιμνημονισμό» από το σουπερμάρκετ, τον ΣΥΡΙΖΑ, και να προτιμήσει το μαγαζάκι της γειτονιάς, τη ΔΗΜΑΡ; Αυτός ο απλός συλλογισμός δεν φάνηκε, ωστόσο, να απασχολεί τον Φώτη Κουβέλη και την ομάδα γύρω του.

Λίγους μήνες αργότερα θα επιβεβαιωθούν ρήσεις όπως «ενός κακού μύρια έπονται» ή «μωραίνει ο Κύριος ον βούλεται απωλέσαι». Έτσι, ενώ η λεγόμενη πρωτοβουλία των 58 φάνηκε να ανοίγει νέες δυνατότητες για συσπείρωση της κεντροαριστεράς, δίνοντας παράλληλα στη ΔΗΜΑΡ την ευκαιρία να διορθώσει εν μέρει τη στραβοτιμονιά της αποχώρησης από την κυβέρνηση, η ηγετική ομάδα της απέρριψε και τορπίλισε από την αρχή την πρόταση, συμβάλλοντας έτσι καθοριστικά στο να βραχυκυκλωθεί αυτή και να ακυρωθεί. Με τη ΔΗΜΑΡ απούσα ήδη από την αρχή, το φάντασμα «ΠΑΣΟΚ και άλλες δημοκρατικές δυνάμεις» ήταν φυσικό να πλανάται πάνω από τις σχετικές συζητήσεις και διεργασίες, οδηγώντας τελικά και τους 58 στα βράχια… μέσω και σταυρού προτίμησης.

Βέβαια, κάποιοι στη ΔΗΜΑΡ, μέσω αυτών των επιλογών (της αποχώρησης από την κυβέρνηση και της εχθρικής αντιμετώπισης των 58), ετοίμαζαν το επόμενο βήμα: αυτό της συμμαχίας με τον ΣΥΡΙΖΑ, στον οποίο η ΔΗΜΑΡ θα μπορούσε να εξασφαλίσει τις έδρες που ίσως αύριο θα του έλειπαν προκειμένου να έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Με μια μικρή διαφορά: για να ενδιαφέρεις ως σύμμαχος τον ΣΥΡΙΖΑ, πρέπει να… υπάρχεις. Με άλλα λόγια, με το 3% που επιτρέπει την εκλογή βουλευτών να φαντάζει πια άπιαστο όνειρο, το καλύτερο που μπορούν να ελπίζουν ο Κουβέλης και οι περί αυτόν (ή όσοι, τελοσπάντων, απομείνουν) είναι να γίνουν συνιστώσα στον ΣΥΡΙΖΑ. Κάτι σαν την ΚΟΕ του Ρούντι Ρινάλντι ή τους τροτσκιστές του Νταβανέλλου. Τι κατάντια για κάποιους που θέλουν να εμφανίζονται ως κληρονόμοι του Κύρκου και του Παπαγιαννάκη!