Αθήνα–Άγκυρα: Η θαλάσσια διαμάχη που απειλεί να αλλάξει την ατζέντα της Συνόδου της ΕΕ
Η διαμάχη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο απειλεί να μπει στην ατζέντα της άτυπης Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Παρασκευή στο Δουβλίνο, η οποία προβλέπεται να επικεντρωθεί στην τεχνητή νοημοσύνη και την Ουκρανία.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα θέσει το ζήτημα στους Ευρωπαίους ηγέτες, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο στην Αθήνα που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει ισχυρότερη ευρωπαϊκή αντίδραση απέναντι στη συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες.
Στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής βρίσκεται η διεκδίκηση ενός διαδρόμου στην Ανατολική Μεσόγειο, ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κύπρο, σε ύδατα που η Αθήνα θεωρεί ότι εμπίπτουν στην ελληνική αποκλειστική οικονομική ζώνη και όπου η ΕΕ στηρίζει ενεργειακά έργα και υποδομές διασύνδεσης.
Το ενδεχόμενο κυρώσεων
Η Αθήνα ανησυχεί ότι η Άγκυρα μπορεί να επικαλεστεί τη συμφωνία για να αμφισβητήσει τις υπεράκτιες έρευνες νότια της Κρήτης και την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Η Τουρκία υπέγραψε τη συμφωνία το 2019 με την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση της Τρίπολης. Στις 20 Οκτωβρίου, το κείμενο επικυρώθηκε ομόφωνα και από τις αντίπαλες αρχές της ανατολικής Λιβύης.
Σε κοινή δήλωσή τους την ίδια ημέρα, οι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφεραν ότι η συμφωνία παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη.
Τη συμφωνία απέρριψαν επίσης η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν, η Κύπρος, το Ισραήλ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε τις Βρυξέλλες ότι υιοθετούν τις «μαξιμαλιστικές και παράνομες» θέσεις Ελλάδας και Κύπρου, τις οποίες χαρακτήρισε αποκομμένες από την πραγματικότητα.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε σε πρόσφατη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ότι αναμένει να γίνει σεβαστή η κοινή βούληση Τουρκίας και Λιβύης.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσιάζοντας την ελληνική θέση με χάρτη στη Νέα Υόρκη, τόνισε ότι η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί ούτε τα κυριαρχικά δικαιώματα να διαγραφούν με αυθαίρετες γραμμές.
Δοκιμασία η ηλεκτρική διασύνδεση
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η επανεκκίνηση εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, προϋπολογισμού 1,9 δισ. ευρώ. Η τελευταία ευρωπαϊκή έκθεση για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας αναφέρεται ειδικά στη συνεχιζόμενη παρεμπόδιση του έργου από την Άγκυρα.
Το έργο είχε διακοπεί το 2024 εν μέσω αντιπαράθεσης Ελλάδας και Τουρκίας. Πριν από τρεις μήνες, η γαλλική Meridiam απέκτησε την πλειοψηφική συμμετοχή.
Την Τρίτη, γαλλικό πλοίο απέπλευσε από το Ηράκλειο για να ξεκινήσει εργασίες. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε ήδη ενημερώσει κοινοβουλευτική επιτροπή ότι η Αθήνα προετοιμάζεται για ενδεχόμενη τουρκική αντίδραση.
Είναι φανερό ότι η αντιπολίτευση, οι μπαντριώτες και τα αζήτητα του παρελθόντος όχι μόνο δεν έχουν καμία διάθεση να στηρίξουν μια εθνική προσπάθεια, αλλά μάλλον προσεύχονται να αποτύχει παταγωδώς
15°
