Το μακρύ 2020 του ΣΥΡΙΖΑ

Έχει προγραμματιστεί συνέδριο τον Μάιο και το βασικό διακύβευμα είναι η διεύρυνση με κατεύθυνση προς την κεντροαριστερά. Η ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα δεν αμφισβητείται, ούτε η παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ ως ο ένας πόλος του δικομματισμού. Ζητούμενο είναι η αύξηση του αριθμού των μελών, ενώ βρίσκονται σε διαδικασία επανακαθορισμού οι εσωκομματικές ισορροπίες. Όλα (σχεδόν) καλά λοιπόν; Όχι ακριβώς.

Η ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα δεν αμφισβητείται όσο δεν αμφισβητείται η ηγεμονία του ΣΥΡΙΖΑ στον αντιδεξιό πολιτικό χώρο και η προοπτική νέας εκλογικής νίκης που θα οδηγήσει στη «δεύτερη φορά Αριστερά». Αν στις επόμενες εκλογές, όποτε και αν γίνουν, η ΝΔ επιτύχει μια ακόμη μεγάλη νίκη και την ανανέωση της κυβερνητικής της θητείας, τα δεδομένα για ολόκληρο το πολιτικό σύστημα θα αξιολογηθούν από μηδενική βάση. Αν το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ μειωθεί, εκ των πραγμάτων η αποτίμηση των λαθών θα αγγίξει τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα. Αυτό θα συμβεί ακόμη και αν έχει προηγηθεί η επανεκλογή του στην ηγεσία από τη βάση (υπό συζήτηση σενάριο για τη μετασυνεδριακή φάση). Αν μάλιστα το ΚΙΝΑΛ βελτιώσει τις επιδόσεις του, τότε θα διαμορφωθεί δυναμική για ακόμη μεγαλύτερη ενίσχυση και ενδεχομένως για ανατροπή των συσχετισμών σε βάρος του ΣΥΡΙΖΑ. Σε κάθε περίπτωση, μια επόμενη εκλογική ήττα θα είναι καθοριστική για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και για τον αρχηγό του. Με βάση αυτό το δεδομένο, ο ΣΥΡΙΖΑ εξυπηρετείται από την ακινησία στο ΚΙΝΑΛ και τη λειτουργία του ως μικρο—μηχανισμού μικρο-εξουσίας. Οποιαδήποτε ριζική αλλαγή (π.χ. ηγεσίας) θα υποχρέωνε τον ΣΥΡΙΖΑ σε αναστοχασμό για την βιωσιμότητα του ως εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.

Να φύγει ο Σκουρλέτης από γραμματέας και να τον διαδεχθεί ένας τσιπρικός με μεγαλύτερη πλαστικότητα στην πολιτική σκέψη και συμπεριφορά; Πόσο θα επηρεάσουν οι «53» τις προγραμματικές θέσεις και τι ίχνος θα αφήσουν οι ΠΑΣΟΚογενείς; Τα διλήμματα που μονοπωλούν τη συζήτηση για τον μετασχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ είναι τα εύκολα. Γι’ αυτό και ενθαρρύνονται ως επίκεντρο του πολιτικού προβληματισμού συναινετικά από όλες τις εσωκομματικές φυλές. Τα ουσιαστικά διλήμματα θα τεθούν όταν/εάν κλείσει η συζήτηση αναφορικά με τη στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ για τον ΣΥΡΙΖΑ και ανοίξει η συζήτηση αναφορικά με τη στρατηγική του  ΣΥΡΙΖΑ για τη χώρα. Πώς οραματίζονται την Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών; Σε ποια θέση στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και παραγωγής τη βλέπουν; Με ποιες καινοτομίες και ποια χρήση των νέων τεχνολογιών; Με ποιες απαντήσεις στις μείζονες προκλήσεις του δημογραφικού, του προσφυγικού και της κλιματικής αλλαγής; Ποιο νέο εκπαιδευτικό σύστημα αναζητούν; Και ποιο κοινωνικό κράτος στη δεδομένη παγκόσμια και ευρωπαϊκή συγκυρία; Ποιες θα είναι οι μελλοντικές διεθνείς συμμαχίες της χώρας και ποια η θέση της στο υπό διαμόρφωση νέο γεωπολιτικό περιβάλλον; Υπάρχει πολιτική για την άμβλυνση των ανισοτήτων και τη στήριξη των ασθενέστερων πέρα από τα «ανθρωπιστικά» επιδόματα;

Συμπέρασμα: Για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι η εύκολη λύση να αναλώνεται στους ανταγωνισμούς των Φίληδων με τους Κουρουμπλήδες (στα θέματα εξωτερικής πολιτικής), των Πολάκηδων με τους Μπίστηδες (στα θέματα ύφους και πολιτικού πολιτισμού) ή των Σκουρλέτηδων με τους Χαρίτσηδες στα θέματα επικοινωνίας. Όσο στην κεντροαριστερά δεν κουνιέται φύλλο προς την κατεύθυνση της ανανέωσης (προσώπων, ιδεών και τρόπων) και όσο κυριαρχεί στο πολιτικό παιχνίδι η μέθοδος του «ώριμου φρούτου» (όποιος είναι 2ος κάποια στιγμή, μοιραία, θα γίνει 1ος), ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να κοιμάται ήσυχος. Είναι ο καταλληλότερος να γεφυρώνει τα εσωκομματικά χάσματα. Αν ο ίδιος και οι γύρω του βρεθούν στην ανάγκη να αφήσουν τη στρατηγική για τον ΣΥΡΙΖΑ και να πιάσουν τη στρατηγική για τη χώρα, θα δυσκολέψει το πράγμα. Γιατί δεν θα έχουν και πολλά να πουν.