Σταύρος Τσακυράκης: «Ο μετρονόμος»

Είναι πολύ οδυνηρό να γράφεις οτιδήποτε για τον Σταύρο Τσακυράκη. Το περιεχόμενο δεν είναι ποτέ πλήρες και το επιστημονικό πλαίσιο θαρρείς ότι υπάρχει μόνο για να αμφισβητείται. Αυτό από μόνο του είναι λυτρωτικό γιατί σε απελευθερώνει από δογματισμούς, αφορισμούς και την ψευδαίσθηση της μοναδικής αλήθειας. Από την άλλη μεριά, η αναμέτρηση με το σκωπτικό του ύφος και το καλοδουλεμένο χιούμορ του πάντα σε έφερνε σε μια αμηχανία: μην έχεις μόλις ξεστομίσει καμία χοντρή «κοτσάνα».

Ο «κ. Καθηγητής» είχε την εδραία πεποίθηση ότι στη φιλελεύθερη δημοκρατία δεν υπάρχει μία και μοναδική ορθή αλήθεια. Πίστευε στη δύναμη του ορθού λόγου αλλά, όπως έλεγε, οι αφορισμοί δεν ωφελούν. Όταν έρχεσαι όμως αντιμέτωπος με μη παραδεκτές «αλήθειες» οφείλεις να τις ερμηνεύεις. Πρέπει και να τις αποδομείς γιατί μόνο έτσι υπηρετείς την δικαιοσύνη, ενισχύεις τους θεσμούς και το κράτος δικαίου.

Ένας ακέραιος άνθρωπος που δεν συμβιβάστηκε, προϊόντος του χρόνου, καθώς διέθετε ένα σπάνιο αξιακό φορτίο. Ένας διακεκριμένος καθηγητής που γινόταν μαθητής, όταν άκουγε τους φοιτητές του. Μια «αμετακίνητη» προσωπικότητα που διέθετε τη σπάνια αρετή να προσαρμόζεται και να εξελίσσεται, ανταποκρινόμενος στις προκλήσεις και τις αλλαγές της σύγχρονης εποχής. Όλη του η ζωή έμοιαζε να ισορροπεί πάντα στο τεντωμένο σκοινί της «αρχής της αναλογικότητας» που τόσο πιστά διακονούσε.

Γνήσια προοδευτικός και ανεπιτήδευτα αντι-λαϊκιστής, υπερασπίστηκε με τη σπάνια στάση ζωής του αλλά και ως καθηγητής Συνταγματικού δικαίου τη δημοκρατική αρχή, την ελευθερία της έκφρασης, τα ατομικά δικαιώματα και επηρέασε βαθιά πολλές γενιές νομικών και όχι μόνον.

Σωστά έχει επισημανθεί από φοιτητές του ότι δίδασκε ακόμη και με τη σιωπή του, το βλέμμα του, το μειδίαμά του. Μας έμαθε όλους να συνυπάρχουμε ακόμη κι αν διαφωνούμε έντονα μεταξύ μας. 

«Τα δικαιώματα απορρέουν από μια αντίληψη δικαιοσύνης, δεν έχουμε κάποιο πάροχο», είπε στην τελευταία του πανεπιστημιακή διάλεξη, σε μια ωραία στιγμή αντιπαράθεσης επιχειρημάτων με τους συναδέλφους του στη Νομική.

Ένα χρόνο μετά τον θάνατό του, δημοσιεύεται ένα βιβλίο με τίτλο την αγαπημένη του φράση: «Η ουσίας της πολιτικής είναι η δικαιοσύνη» που περιλαμβάνει τις δημόσιες παρεμβάσεις του για όλα όσα τον απασχολούσαν.

Σε μια εποχή που η κρίση της φιλελεύθερης δημοκρατίας εκδηλώνεται πρωτίστως ως κρίση του δημοσίου λόγου, ανέκαθεν αντιλαμβανόμουν τις παρεμβάσεις του ως τον «μετρονόμο» της Δημοκρατίας μας. Ο Σταύρος Τσακυράκης δεν κρύφτηκε ποτέ και με τις καίριες παρεμβάσεις του κρατούσε το τέμπο, όπως η συσκευή που χρησιμοποιείται για τη ρυθμική μέτρηση μιας μουσικής σύνθεσης.

Αλήθεια, σε μια εποχή που κυριαρχεί παντού η αμετροέπεια, πόσο πολύ λείπει αυτός ο  «μετρονόμος»; Ευτυχώς, οι ιδέες του θα είναι για πάντα εδώ.

Υ.Γ. Να με συγχωρέσουν οι οικείοι του για το προσωπικό ύφος. Δεν τον γνώριζα πολύ, αλλά είχα την τιμή να συνεργαστώ μαζί του κι αυτό ήταν αρκετό για να τον εκτιμήσω βαθύτατα.

---

ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΣΑΚΥΡΑΚΗΣ - «Δικαιοσύνη - Η ουσία της πολιτικής», εκδ. Μεταίχμιο

Η παρακαταθήκη των απόψεων και των ιδεών του διακεκριμένου συνταγματολόγου Σταύρου Τσακυράκη. Μια συγκεντρωτική έκδοση των δημόσιων παρεμβάσεών του για την ελευθερία του λόγου, τη δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία, την πολιτική και τα συνταγματικά θέματα.
 
Παρουσίαση του βιβλίου την Τετάρτη, 8 Μαΐου 2019, στις 7:30 μ.μ.,
στο Polis Art Café (Πεσμαζόγλου 5, Αίθριο Στοάς βιβλίου).
 
Για το βιβλίο θα μιλήσουν:
ο ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νίκος Κ. Αλιβιζάτος,
ο πολιτικός - καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Ευάγγελος Βενιζέλος,
ο αναπληρωτής καθηγητής Αστικού Δικαίου Αντώνης Καραμπατζός,
ο υποψ. Δρ Νομικής Οξφόρδης Γιώργος Νικολού,
ο δημοσιογράφος Σήφης Πολυμίλης 
και η πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Κατερίνα Σακελλαροπούλου.

Συντονίζει ο δημοσιογράφος Πάσχος Μανδραβέλης.