Με την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου και τη δρομολόγηση των αλλαγών –θετικών κι αρνητικών– που συνεπάγεται, η κοινωνία και η οικονομία της Ελλάδας εισέρχονται σε μια νέα φάση. Η εφαρμογή των σκληρών –πλην αναγκαίων– μεταρρυθμίσεων στα επόμενα χρόνια, έτσι ώστε η Ελλάδα να προσαρμοστεί στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα, δημιουργεί ένα νέο τοπίο, στο οποίο όλοι –κράτος, πολίτες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις– θα πρέπει να λειτουργήσουμε. Η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, η σημαντική πτώση της κατανάλωσης, το κλείσιμο επιχειρήσεων, οι απολύσεις, η ανεργία, η κοινωνική αναταραχή και η αβεβαιότητα αποτελούν όλα φαινόμενα τα οποία θα επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο δουλεύουμε, τον τρόπο με τον οποίο δραστηριοποιούνται οι εταιρείες, τον τρόπο με τον οποίο ζούμε. Η Ελλάδα θα διανύσει μια μακρά περίοδο αλλαγών και ύφεσης. Τίποτε δεν θα είναι πια ίδιο.
Παρά τις διαρκείς επικλήσεις όλων στην ανάπτυξη είναι εξαιρετικά σαφές ότι η ανάπτυξη και η έξοδος της Ελλάδας από την κρίση θα συμβεί μόνον όταν αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας της οικονομίας μας. Όταν το οικονομικό μας μοντέλο μετακινηθεί από την κατανάλωση προς τις εξαγωγές και προς την παραγωγή διεθνώς εμπορευσίμων αγαθών και υπηρεσιών. Σε κάθε περίπτωση η Ελλάδα θα είναι για τα επόμενα δέκα χρόνια, μια χώρα σε μετάβαση.
Φυσικά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια το μέλλον. Όμως, η παρατήρηση της εμπειρίας των αναπτυγμένων χώρων, στις οποίες συνέβησαν μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές και η μελέτη των δεδομένων σε ότι αφορά την αντίδραση των κοινωνιών, των ομάδων ή των προσώπων μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά στην πρόβλεψη των πιθανότερων εξελίξεων.
Τι συνεπάγεται η κρίση και οικονομική ύφεση γενικά
Σε πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο το επόμενο διάστημα αναμένονται εν συντομία:
Περαιτέρω πτώση των εισοδημάτων, ως συνέπεια της εσωτερικής υποτίμησης
Περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης. 8 σους 10 καταναλωτές έχουν ήδη μειώσει δραστικά τα καθημερινά τους έξοδα. (Βλέπε και πρόσφατη έρευνα Nielsen)
Συναισθηματική συμπεριφορά καταναλωτών
Θέματα ακρίβειας, επιπέδου τιμών, μονοπωλίων
Πιθανές επιθέσεις κατά της κερδοφορίας κλάδων και επιχειρήσεων
Εργασιακές εντάσεις
Κυβερνητικές παλινωδίες και πιθανώς νέα αστάθεια
Αύξηση αντισυστημικής επιχειρηματολογίας και ακτιβισμού
Τι συνεπάγεται η κρίση και η οικονομική ύφεση σε εμπορικό και μάρκετινγκ επίπεδο
Η κρίση και η ύφεση έχουν ήδη αλλάξει –και θα συνεχίσουν να αλλάζουν– τις αξίες και τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Σύμφωνα με τη διεθνή και τη δική μας εμπειρία η συμπεριφορά τους αλλάζει με τους ακόλουθους τρόπους:
Το μάρκετινγκ της επιθυμίας (want it) αντικαθίσταται από το μάρκετινγκ της προσιτής τιμής (affordability)
Μειώνεται δραστικά το ποσό που ξοδεύουν, το «καλάθι» μικραίνει
Καταναλώνουν μετά από πολλή σκέψη, αναζητούν διαρκώς φθηνότερες επιλογές
Προσέχουν κάθε χρέωση που τους γίνεται – κοιτούν με μεγάλη προσοχή τους λογαριασμούς
Πηγαίνουν συχνότερα για ψώνια αλλά αγοράζουν λιγότερα. Αύξηση της επισκεψιμότητας αλλά μικρότερες αγορές
Είναι εξαιρετικά σκεπτικοί/επιφυλακτικοί απέναντι σε κάθε πρόταση/προσφορά
Αποφεύγουν τις μεγάλες αγορές, περιορίζονται σε ό,τι έχουν στο πορτοφόλι τους
Η συμπεριφορά τους καθοδηγείται από τον προϋπολογισμό, παύουν να ψωνίζουν για να αισθανθούν καλύτερα
Περιορίζουν τις εξόδους και αυξάνεται η παραμονή στο σπίτι
Ευνοούνται οι εταιρίες/μάρκες που έχουν φιλοσοφία χαμηλού κόστους
Το νεοαναδυόμενο οικονομικό και κοινωνικό τοπίο και η αλλαγή νοοτροπίας και συμπεριφοράς των καταναλωτών κρύβει εν δυνάμει πολλούς κινδύνους για τις επιχειρήσεις. Πέρα από τις πωλήσεις, την έλλειψη ρευστότητας και τη μάχη για επιβίωση, τα θέματα των τιμών και της ακρίβειας, οι ραγδαίες αλλαγές των εργασιακών σχέσεων, οι σχέσεις με επενδυτές, προμηθευτές και πιστωτές, η κοινωνική συνεισφορά είναι θέματα που οι επιχειρήσεις πρέπει να συμπεριλαμβάνουν στη στρατηγική και στην επικοινωνία τους, οι οποίες εφεξής θα πρέπει να χαράσσονται με τη λογική μιας διαρκούς διαχείρισης κρίσεων κι όχι με τους κλασικούς όρους.
Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες πρέπει να τοποθετηθούν έγκαιρα στο νέο περιβάλλον από μηδενική βάση. Με νέα στόχευση, νέα αντίληψη, νέες προσεγγίσεις, νέα διατύπωση. Χρειάζεται να προσδιορίσουν εξαρχής το όραμα, τις αξίες, τις δεσμεύσεις και τους σκοπούς τους. Να αναδείξουν τα ισχυρά τους σημεία και να βελτιώσουν τα αδύνατα. Να ξανακτίσουν συστηματικά τις σχέσεις τους με όλους (πελάτες, πολίτες, πολιτεία, μέσα ενημέρωσης, εργαζόμενους, αρχές κλπ ). Το κτίσιμο σχέσεων εμπιστοσύνης και η αξιοπιστία είναι πολύ πιο σπουδαία από τα καινοτόμα προϊόντα, την άριστη εξυπηρέτηση πελατών και την ενδυνάμωση της μάρκας. Οι θεσμοί, οι οργανισμοί, οι εταιρείες ακόμη και οι μάρκες προσδιορίζονται, όχι από το τι λένε οι ίδιες για τον εαυτό τους, αλλά από το τι πιστεύουν οι συναισθηματικά φορτισμένοι και υπό διαρκή πίεση πολίτες γι’ αυτές.
Στη νέα πραγματικότητα, η ειλικρίνεια, η υπευθυνότητα και η διαφάνεια θα είναι οι νέες κυρίαρχες αξίες. Αυτό σημαίνει ότι όλες μας οι ενέργειες θα πρέπει να στοχεύουν στην αφοσίωση των πελατών μέσα από την ειλικρίνεια, την αυθεντική επικοινωνία, την κατανόηση και την κάλυψη των αναγκών των καταναλωτών.
Όλα αυτά δεν μπορούν να γίνουν χωρίς συγκροτημένη στρατηγική και πειθαρχημένη επικοινωνία. Πρώτα για να εξηγήσει κανείς τις θέσεις του απέναντι σε ό,τι συμβαίνει και στη συνέχεια για να προβάλει τις δεσμεύσεις του για το μέλλον. Όσοι το κάνουν έγκαιρα και σωστά, μπορούν να αποκτήσουν σημαντικό πλεονέκτημα για την επόμενη ημέρα και να αρχίσουν να μετατρέπουν την κρίση σε ευκαιρία.
Ο Δαρβίνος έλεγε ότι δεν επιβιώνει ούτε ο δυνατότερος, ούτε ο ικανότερος. Επιβιώνει αυτός που προσαρμόζεται πιο γρήγορα.
Το να βγαίνουν οι αντίπαλοί του και να τον κατηγορούν ότι δεν είναι ο ίδιος που ήταν το 2015 και ότι πια δεν είναι αρκετά αριστερός, είναι μάννα εξ ουρανού για έναν άνθρωπο που πασχίζει να πείσει ότι έχει αλλάξει.
17°
