Ανήσυχα γενέθλια για την Ε.Ε.

Η 9η Μαΐου θεωρείται η Ημέρα της Ευρώπης επειδή στις 9 Μαΐου του 1950 ο Ρομπέρ Σουμάν, υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, έκανε τη διακήρυξη η οποία άνοιξε το δρόμο στη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Η δημιουργία της ΕΚΑΧ αποτέλεσε τη βάση της γαλλογερμανικής συμφιλίωσης, εφόσον ξεκίνησε η κοινή διαχείριση της παραγωγής άνθρακα και χάλυβα στην οποία στηρίχτηκε επί δεκαετίες η πολεμική τους βιομηχανία και προετοίμασε το έδαφος για τη μετέπειτα δημιουργία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. 

Εντυπωσιακές εξελίξεις

Στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Στρασβούργο το κλίμα δεν ήταν εορταστικό την περασμένη Δευτέρα. Η ομιλία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Σουλτς δεν δημιουργούσε αισιοδοξία για το μέλλον της Ε.Ε., 66 χρόνια μετά τη διακήρυξη του Ρομπέρ Σουμάν αλλά προβληματισμό για το πώς ακριβώς θα αντιμετωπίσουμε τις διαφορετικές κρίσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Στο Eurogroup που πραγματοποιήθηκε στις 9 Μαΐου, στις Βρυξέλλες φαίνεται ότι άνοιξε ο δρόμος για την ολοκλήρωση της πρώτης θετικής αξιολόγησης του τρίτου προγράμματος - μνημονίου μέχρι τα τέλη Μαΐου. Η αξιολόγηση περνάει υποχρεωτικά από την εφαρμογή δύσκολων και σε περιπτώσεις αντιπαραγωγικών μέτρων, το αποτέλεσμα των οποίων δεν μπορούμε, προς το παρόν, να προσδιορίσουμε. Η ελληνική κρίση θα δοκιμάζει τις αντοχές της Ε.Ε. και της ευρωζώνης τουλάχιστον μέχρι τον Αύγουστο του 2018, οπότε είναι προγραμματισμένο να λήξει το τρίτο πρόγραμμα – μνημόνιο.

Στα «γενέθλια» της Ε.Ε. παραιτήθηκε ο Σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος της Αυστρίας κ. Φάιμαν από την ηγεσία της κυβέρνησης και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος εξαιτίας της αδυναμίας του να χειριστεί αποτελεσματικά το προσφυγικό - μεταναστευτικό. Τα λάθη και οι παραλείψεις του προετοίμασαν τον θρίαμβο του υποψήφιου της άκρας δεξιάς στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, ο οποίος αναμένεται να ολοκληρωθεί με την επικράτησή του στον δεύτερο γύρο, στις 22 Μαΐου.

Η επέτειος της διακήρυξης του Ρομπέρ Σουμάν βρήκε τα δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα να καταγράφουν τα ίδια περίπου δημοσκοπικά ποσοστά ενόψει του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου με το οποίο θα αποφασιστεί εάν το Ηνωμένο Βασίλειο θα παραμείνει στην Ε.Ε. ή θα αποχωρήσει από αυτήν. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δίνουν ελαφρύ προβάδισμα στους υποστηρικτές της παραμονής στην Ε.Ε., με το 20% των ψηφοφόρων να μην παίρνουν θέση και στα όρια του στατιστικού λάθους.

Στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποφασίστηκε να τροποποιηθεί η ημερήσια διάταξη στη συνεδρίαση της Τετάρτης, 11 Μαΐου για να συζητηθεί η κατάσταση στην Τουρκία. Ολοένα περισσότεροι πολίτες αντιδρούν στην αναβάθμιση της ευρωτουρκικής συνεργασίας, με στόχο τον περιορισμό των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών. Όπως έδειξε και το δημοψήφισμα στην Ολλανδία, με το οποίο απορρίφθηκε η συμφωνία οικονομικής και πολιτικής συνεργασίας Ε.Ε. - Ουκρανίας, πολλά κόμματα και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών απορρίπτουν τη σύνδεση της Ε.Ε., πολύ περισσότερο τη διεύρυνσή της, προς χώρες με τα χαρακτηριστικά της Ουκρανίας και της Τουρκίας. Θεωρούν ότι αυτού του είδους οι επιλογές υπονομεύουν την ίδια την προοπτική της Ε.Ε. και δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύνουν.

Μήνυμα αισιοδοξίας

Τα μόνα καλά πολιτικά νέα σε αυτά τα δύσκολα «γενέθλια» της Ε.Ε. ήταν οι μεγάλες διαδηλώσεις στην Πολωνία υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας.

Η κυβέρνηση των δεξιών ευρωσκεπτικιστών προσπαθεί να δημιουργήσει αποστάσεις μεταξύ Βαρσοβίας και Βρυξελλών επειδή θέλει να επιβάλει ένα καθεστώς που θα προσδιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τον αυταρχισμό και τον εθνικισμό. Σε μια διαδήλωση στην οποία συμμετείχαν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες οι Πολωνοί βροντοφώναξαν «ναι» στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας τους, στέλνοντας ένα μήνυμα αισιοδοξίας και αγωνιστικής διάθεσης σε μια Ε.Ε. που δείχνει να έχει χάσει τη δυναμική και τον προσανατολισμό της.