Ασφαλιστικό: Τα 3 νέα ψέματα και 1 που περιμένουμε

Τι μάθαμε από τη συνέντευξη του υπουργού Εργασίας Γιώργου Κατρούγκαλου; Ότι θα εφαρμοστεί ο μνημονιακός νόμος Λοβέρδου-Κουτρουμάνη, ότι θα εξαφανιστούν οι επικουρικές συντάξεις και ότι όσοι δικαιώθηκαν στο ΣΤΕ δεν θα πάρουν ποτέ τα χρήματα των περικοπών πίσω. Ακριβώς τα αντίθετα, δηλαδή, από όσα υποσχόταν το κόμμα του επί 5 χρόνια.

Η συνέντευξή του κ. Κατρούγκαλου στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στο STAR ήταν αποκαλυπτική. Ο υπουργός Εργασίας περιέγραψε πώς θα υπολογίζονται εφεξής οι συντάξεις. Όποιος έχει διαβάσει έστω και διαγώνια τι προέβλεπε ο μνημονιακός νόμος 3863/2010, ο γνωστός και ως νόμος Λοβέρδου-Κουτρουμανη, σίγουρα ένιωσε αυτό που λέμε deja vu.

Τι λέει ο Ν3863/10; Ότι η σύνταξη χωρίζεται σε βασική και αναλογική. Η βασική θα φτάνει τα 360 ευρώ και θα είναι εγγυημένη για όλους και θα συμπληρώνεται από την αναλογική, η οποία θα αυξομειώνεται ανάλογα με τις εισφορές που θα έχει καταβάλει κάθε ασφαλισμένος κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου. Πώς περιέγραψε ο κ. Κατρούγκαλος το νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων; Η σύνταξη θα χωρίζεται στην εθνική και την αναλογική. Η εθνική θα είναι το 60% του μέσου εθνικού εισοδήματος, δηλαδή 390 ευρώ και θα συμπληρώνεται από την αναλογική, η οποία θα αυξομειώνεται ανάλογα με τις εισφορές που θα έχει καταβάλει κάθε ασφαλισμένος κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου.

Έπρεπε, δηλαδή, να περάσουν 5 χρόνια με διαδηλώσεις και δηλώσεις επί δηλώσεων εναντίον του νόμου για να εφαρμοστεί ατόφιος. Ερωτηθείς σχετικά ο κ. Κατρούγκαλος, το μόνο που επiσήμανε ως διαφορά είναι ότι το κομμάτι της εθνικής σύνταξης θα προκύπτει από τη φορολογία.

Δεύτερο θέμα που προκαλούσε θύελλα αντιδράσεων όλα αυτά τα χρόνια από τον ΣΥΡΙΖΑ είναι η περίφημη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος στις επικουρικές συντάξεις. Με απλά λόγια η ρήτρα σήμαινε ότι κάθε φορά που το ΕΤΕΑ θα παρουσίαζε ελλείμματα έπρεπε να κόβει τις συντάξεις, ώστε να μη χρηματοδοτούνται και αυτές από τον κρατικό προϋπολογισμό, όπως οι κύριες. Αφού ακούσαμε άπειρες θεωρίες περί «εξαφάνισης και σφαγιασμού των επικουρικών συντάξεων εάν εφαρμοστεί η ρήτρα», ο κ. Κατρούγκαλος είπε στον «Ενικό»: «Η δική μου πρόταση είναι να ενσωματωθούν όλες οι υποχρεώσεις του κράτους σε μία σύνταξη». Τέλος δηλαδή οι επικουρικές; τον ρωτούν οι δημοσιογράφοι έκπληκτοι. Τέλος οι επικουρικές! Απάντησε.

Θα ενσωματωθούν στις κύριες και το άθροισμα θα υπολογιστεί με το νέο ποσοστό αναπλήρωσης. Τι σημαίνει όμως αυτό πρακτικά;

Το τέχνασμα που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση είναι ότι με την ενσωμάτωση των επικουρικών στις κύριες –που εγγυάται το κράτος από τον κρατικό προϋπολογισμό– θα σωθούν και αυτές. «Με την εφαρμογή της ρήτρας θα είχαμε μεγάλες μειώσεις» είπε ο κ. Κατρούγκαλος, «ενώ τώρα θα τις ενσωματώσουμε στις κύριες». Η αλήθεια, όμως, βρίσκεται στη συνέχεια της φράσης του: «Tο άθροισμα θα υπολογιστεί με το νέο ποσοστό αναπλήρωσης». Και φυσικά, ακόμα δεν λέει ποιο θα είναι το ποσοστό αναπλήρωσης. Διότι αυτή τη στιγμή ασφαλισμένος μετά το 1993 με 35ετία στο ΙΚΑ έχει ποσοστό αναπλήρωσης στο συντάξιμο μισθό του 70%. Εάν το ποσοστό αναπλήρωσης γίνει τώρα 55%, τότε η μείωση θα είναι μεγάλη και θα επιβληθεί στο άθροισμα κύριας και επικουρικής, αφού θα είναι μία σύνταξη. Επίσης, μέχρι τώρα η σύνταξη υπολογιζόταν με διαφορετικούς τρόπους από ταμείο σε ταμείο. Αλλού ήταν η καλύτερη 5ετία της τελευταίας 10ετίας, αλλού ήταν η καλύτερη 2ετία. Εάν τώρα ο συντάξιμος μισθός υπολογιστεί στο σύνολο του εργασιακού βίου, όπως προβλέπεται και μάλιστα με ποσοστό αναπλήρωσης 50-55%, τότε οι μειώσεις στο άθροισμα κύριας και επικουρικής θα είναι εντυπωσιακές.

Να σημειωθεί παράλληλα ότι η υπόσχεση του κ. Κατρούγκαλου ότι θα δεν θα κοπούν συντάξεις κάτω από 1.000 ευρώ αποκτά νέα ερμηνεία, αφού τα 1.000 ευρώ δεν αφορούν πλέον τις κύριες συντάξεις, αλλά το άθροισμα κύριας και επικουρικής. Μένει επίσης να διευκρινιστεί εάν τα 1.000 ευρώ που θα σωθούν, αναφέρονται στο μεικτό ποσό της σύνταξης (προ των μνημονιακών μειώσεων) ή το καθαρό που παίρνει ο συνταξιούχος στο χέρι.

Υπενθυμίζεται ότι η αύξηση κατά 2% στην εισφορά υγείας που έγινε τον Αύγουστο υπολογίστηκε επί του μεικτού ποσού της σύνταξης στις κύριες και έτσι η μείωση δεν ήταν 2% αλλά σχεδόν 3,5% στα χρήματα που παίρνει στο χέρι ο συνταξιούχος.

Τρίτο θέμα που αποτέλεσε προεκλογικά σημαία του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η τήρηση και εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων. Τον Ιούνιο η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας διέτασσε την επαναφορά των συντάξεων του ιδιωτικού τομέα και των ΔΕΚΟ στα επίπεδα του 2012.

Συγκεκριμένα κρίθηκαν ως αντισυνταγματικές:  H μείωση 12% που έγινε στις κύριες συντάξεις για το τμήμα από τα 1.300 ευρώ και πάνω με το νόμο 4051/12. Οι μειώσεις των επικουρικών κατά 5% ως τα 250 ευρώ, κατά 15% από τα 250,01 ευρώ ως τα 300 ευρώ και κατά 20% από τα 300,01 ευρώ και άνω, που επιβλήθηκαν επίσης με το νόμο 4051/12. Οι μειώσεις στις κύριες συντάξεις ή στο άθροισμα κύριων και επικουρικών συντάξεων που υπερβαίνουν τα 1.000 ευρώ, με ποσοστά 5% για σύνταξη ή άθροισμα συντάξεων από 1.000 ως 1.500 ευρώ, 10% από τα 1.500,01 ως τις 2.000 ευρώ, 15% από τις 2.000,01 ως τις 3.000 ευρώ και 20% για συντάξεις ή άθροισμα συντάξεων που υπερβαίνουν τις 3.000,01 ευρώ και οι οποίες επιβλήθηκαν με το νόμο 4093/12.

Πώς είπε ο κ. Κατρούγκαλος ότι θα λύσει η κυβέρνηση το θέμα; Όπως εξήγησε δεν υπάρχει πρόβλημα, αφού με το νέο τρόπο υπολογισμού και με τα χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης, οι συντάξεις θα είναι ούτως ή άλλως χαμηλότερες. Αντισυνταγματικές, όπως είπε, κρίθηκαν οι περικοπές «διότι ήταν οριζόντιες και δεν βασίζονταν σε κάποια μελέτη». Η κυβέρνηση, όπως εξήγησε ο υπουργός, θα επαναϋπολογίσει όλες τις συντάξεις με το νέο τρόπο, που ούτως ή άλλως θα βγάζει χαμηλότερες συντάξεις. Επομένως, δεν θα χρειαστεί να επιστραφούν τα ποσά των περικοπών που κρίθηκαν ως αντισυνταγματικές!

Το μόνο που μένει, είναι να βρεθεί ένας τρόπος να δικαιολογηθεί και το σκεπτικό που είχαν όταν υπόσχονταν ότι θα επαναχορηγήσουν την 13η σύνταξη – που κατόπιν όλων αυτών είναι βέβαιο ότι και σε αυτό κάτι άλλο θα εννοούσαν.