Το Ευρωβαρόμετρο και το χάσμα εμπιστοσύνης: Όταν τα δεδομένα δεν πείθουν

Σε ένα χωριό, ο γιατρός πραγματοποιούσε κάθε χρόνο ιατρικές εξετάσεις και μελετούσε την κατάσταση της υγείας των κατοίκων. Τα αποτελέσματα έδειχναν ότι, συνολικά, η υγεία βελτιωνόταν. Οι δείκτες είτε παρέμεναν σταθεροί είτε παρουσίαζαν μικρή άνοδο. Κι όμως, στο χωριό εντείνονταν οι διαμαρτυρίες· πολλοί κάτοικοι δήλωναν ότι δεν αισθάνονται καλά. Το συναίσθημα ότι ασθενούσαν διαδιδόταν: όλο και περισσότεροι παραπονιούνταν. Ο γιατρός απαντούσε ήρεμα: «Οι εξετάσεις είναι καλές. Τα στοιχεία δείχνουν βελτίωση. Άρα η υγεία σας είναι καλύτερη». Όμως οι κάτοικοι δεν πίστευαν τις εξετάσεις. Και όσο περισσότερο μιλούσαν για ανύπαρκτες ασθένειες, τόσο περισσότερο ένιωθαν κούραση, ανασφάλεια και αβεβαιότητα. Κάπως έτσι λειτουργούμε ως κοινωνία.

Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η συνολική ικανοποίηση από τη ζωή παραμένει σταθερή ή ελαφρώς βελτιωμένη σε σχέση με πέρσι. Οι δείκτες δεν καταγράφουν κατάρρευση. Κι όμως, ένα σημαντικό ποσοστό πολιτών αισθάνεται ότι η ζωή του χειροτερεύει. Εδώ έγκειται ένα παράδοξο: η πραγματικότητα που μετράται δεν ταυτίζεται με την πραγματικότητα που βιώνεται. Τα τελευταία αποτελέσματα του Ευρωβαρόμετρου, που πραγματοποιήθηκε στο τέλος του 2025, μας δίνουν μια ενδιαφέρουσα – και πολιτικά ουσιαστική – εικόνα για το πώς οι πολίτες αντιλαμβάνονται τη ζωή τους.

Αναλύσαμε την ερώτηση που αφορά την ικανοποίηση από τη ζωή και, με βάση τις απαντήσεις, διαμορφώσαμε έναν δείκτη σε κλίμακα από -2 έως +2. Για την Ελλάδα, ο δείκτης διαμορφώνεται στο 0,26. Πέρυσι, το 2024, ήταν 0,24. Δηλαδή, με αντικειμενικούς όρους, η συνολική αποτίμηση της ζωής εμφανίζεται οριακά βελτιωμένη.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟ 2024 : 0,24
ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ ΓΙΑ ΤΟ 2025 : -1%

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟ 2025 : 0,26
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ 2025 ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ 2024 : -31%

Όμως, η πολιτική ανάγνωση δεν είναι τόσο απλή. Το 2024, όταν οι πολίτες ρωτήθηκαν πώς βλέπουν τους επόμενους 12 μήνες, μια μικρή πλειοψηφία δήλωνε ότι αναμένει επιδείνωση. Αν αυτή η πρόβλεψη είχε επιβεβαιωθεί, ο δείκτης ικανοποίησης θα έπρεπε σήμερα να είναι χαμηλότερος. Αυτό δεν συνέβη. Οι απαισιόδοξες προβλέψεις δεν επαληθεύτηκαν. Ωστόσο, όταν το 2025 οι πολίτες κλήθηκαν να συγκρίνουν τη ζωή τους με πέρυσι, τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: μόλις το 6% δήλωσε ότι η ζωή του έχει βελτιωθεί, το 57% ότι παραμένει ίδια και το 37% ότι έχει χειροτερεύσει. Δηλαδή, οι συνολικοί δείκτες δείχνουν σταθερότητα ή και ελαφρά βελτίωση, αλλά ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας αισθάνεται ότι η ζωή του επιδεινώνεται.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Ευρωβαρόμετρο: Απαισιόδοξοι για το μέλλον οι μισοί Ευρωπαίοι – Στο 56% η Ελλάδα

Newsroom 03.02.2026, 22:51

Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό ή στατιστικό. Είναι πολιτικό. Το αίσθημα στασιμότητας ή επιδείνωσης, ακόμη και όταν οι αριθμοί δεν την επιβεβαιώνουν πλήρως, δημιουργεί έδαφος για δυσπιστία, ανασφάλεια και πολιτική αποστασιοποίηση. Αυτή η διαφορά ανάμεσα στα «δεδομένα» και στην «πρόσληψη» της πραγματικότητας γίνεται το πεδίο όπου αναπτύσσεται ο λαϊκισμός και όπου ενισχύονται οι ακραίες αφηγήσεις.

Άρα, το πραγματικό πολιτικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν οι δείκτες βελτιώνονται, αλλά αν οι πολίτες νιώθουν ότι βελτιώνεται η ζωή τους. Όταν σχεδόν 4 στους 10 πιστεύουν ότι χειροτερεύει, η κοινωνική εμπιστοσύνη παραμένει εύθραυστη. Πράγμα που σημαίνει ότι δεν αρκεί να βελτιώνονται οι αριθμοί· πρέπει να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στην πραγματικότητα που μετράται και στην πραγματικότητα που βιώνεται.