Οι Χούθι χτυπούν αεροδρόμια και πετρέλαιο – Το διπλό μήνυμα σε Μπιν Σαλμάν και Τραμπ
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας στρατηγικής πίεσης που εκτείνεται πολύ πέρα από τα σύνορα της Υεμένης. Οι επιθέσεις των Χούθι εναντίον κρίσιμων υποδομών του βασιλείου δεν αποσκοπούν μόνο στην απόσπαση παραχωρήσεων από το Ριάντ, αλλά και στην άσκηση έμμεσης πίεσης προς τον Ντόναλντ Τραμπ, ώστε να χαλαρώσει ο αμερικανικός αποκλεισμός που πλήττει την οικονομία του Ιράν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, που βασίζεται σε σαουδαραβικές, ιρανικές και περιφερειακές πηγές, Iράν και οι Χούθι θεωρούν ότι η οικονομική ανάπτυξη της Σαουδικής Αραβίας αποτελεί ταυτόχρονα και ευάλωτο σημείο της. Οι επιθέσεις σε αεροδρόμια, ενεργειακές εγκαταστάσεις και διοργανώσεις προσέλκυσης επενδύσεων δοκιμάζουν την ικανότητα του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν να προστατεύσει το φιλόδοξο πρόγραμμα οικονομικού μετασχηματισμού Vision 2030.
Η αντιπαράθεση εκτείνεται από τα Στενά του Ορμούζ, στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, έως τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στην Ερυθρά Θάλασσα, δύο θαλάσσια περάσματα ζωτικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο και τις ενεργειακές μεταφορές.
Η στρατηγική του Ιράν και οι απαιτήσεις των Χούθι
Μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη αντιμετωπίζει αυξανόμενη στρατιωτική και οικονομική πίεση. Ο Μάικλ Νάιτς, της συμβουλευτικής εταιρείας Horizon Engage, εκτιμά ότι το Ιράν επιχειρεί να αυξήσει το κόστος της αμερικανικής στρατηγικής στοχοποιώντας περιφερειακούς συμμάχους της Ουάσιγκτον.
Οι Χούθι έχουν επίσης συμφέρον από τη χαλάρωση του αποκλεισμού κατά του Ιράν, το οποίο αποτελεί τον βασικό περιφερειακό υποστηρικτή τους. Παράλληλα, όμως, επιδιώκουν την ικανοποίηση δικών τους αιτημάτων: τερματισμό των σαουδαραβικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, άρση των περιορισμών στα λιμάνια και αεροδρόμια της Υεμένης, τακτικές πτήσεις προς το Ιράν, επανέναρξη πληρωμών μισθών, πολεμικές αποζημιώσεις και παύση της υποστήριξης του Ριάντ προς τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης.
Οι όροι αυτοί, σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, θα ενίσχυαν σημαντικά τον έλεγχο των Χούθι στις περιοχές που ήδη διοικούν.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι οι επιθέσεις εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αλλαγής των περιφερειακών ισορροπιών και προειδοποίησε ότι θα συνεχιστούν εάν δεν αρθούν οι σαουδαραβικοί περιορισμοί. Οι Χούθι, πάντως, έχουν αρνηθεί στο παρελθόν ότι λειτουργούν ως εντολοδόχοι του Ιράν, δηλώνοντας ότι αναπτύσσουν τα δικά τους οπλικά συστήματα.
Την τελευταία εβδομάδα, οι επιθέσεις των Χούθι έχουν πλήξει το διεθνές αεροδρόμιο King Khalid του Ριάντ, προκαλώντας θανάτους, καθώς και εγκαταστάσεις της Saudi Aramco, όπου εκδηλώθηκε πυρκαγιά που εξαπλώθηκε σε αρκετούς ορόφους.
Οι συνέπειες έγιναν αισθητές και στην επιχειρηματική δραστηριότητα. Μεγάλο συνέδριο της πετρελαϊκής βιομηχανίας διαταράχθηκε, με ανώτατα στελέχη να αποσύρονται, ενώ οι διοργανωτές του Future Investment Initiative, ενός από τα σημαντικότερα διεθνή επενδυτικά φόρουμ του βασιλείου, αναγκάστηκαν να προβλέψουν τη δυνατότητα συμμετοχής εξ αποστάσεως.
Για τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, οι επιθέσεις αυτές αποτελούν πρόκληση για το Vision 2030, που επιδιώκει να μειώσει την εξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο και να προσελκύσει διεθνείς επενδύσεις.
Η ευπάθεια των σαουδαραβικών υποδομών είχε αναδειχθεί και το 2019, όταν πλήγματα σε εγκαταστάσεις της Aramco είχαν προκαλέσει προσωρινή διακοπή περίπου του 5% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Το δίλημμα του Μπιν Σαλμάν και η στάση του Τραμπ
Η σαουδαραβική ηγεσία βρίσκεται μπροστά σε δύο επιλογές με σημαντικούς κινδύνους. Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο, υπονομεύοντας την οικονομική σταθερότητα. Από την άλλη, οι παραχωρήσεις προς τους Χούθι ενδέχεται να ενισχύσουν τη θέση τους στην Υεμένη.
Ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Gulf Research Center, υποστηρίζει ότι το Ριάντ έχει φτάσει στο σημείο να θεωρεί τη στρατιωτική δράση ως τη μόνη διαθέσιμη επιλογή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε μια νέα παρατεταμένη εκστρατεία. Σύμφωνα με πηγές του Reuters, ο Μπιν Σαλμάν ζήτησε από τον Τραμπ βοήθεια για την αντιμετώπιση των Χούθι, χωρίς να εξασφαλίσει τη συγκατάθεσή του για αμερικανικά πλήγματα.
Η Ουάσιγκτον προσέφερε αντ' αυτού υποστήριξη στον εντοπισμό στόχων και ανταλλαγή πληροφοριών. Ο Τραμπ δήλωσε αργότερα ότι εξέταζε το ενδεχόμενο δράσης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να αναβάλει την απόφαση μέχρι μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
Ο Φαουάζ Γκέργκες, αναλυτής του London School of Economics, εκτιμά ότι οι Χούθι θεωρούν πλέον πως διαπραγματεύονται από θέση ισχύος. «Αυτό που ζητούν τώρα είναι μια ειρήνη του νικητή», σημείωσε.
Η μεγαλύτερη ανησυχία των αναλυτών είναι ότι οι συγκρούσεις θα εξελιχθούν σε έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς.
Ο πρώην Αμερικανός διαπραγματευτής Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ επισημαίνει ότι οι Χούθι διαθέτουν ένα ουσιαστικό πλεονέκτημα: η Σαουδική Αραβία έχει πολύ περισσότερες οικονομικές υποδομές να προστατεύσει.
«Οι σαουδαραβικές υποδομές είναι πολύ πιο πολύτιμες από εκείνες των Χούθι», ανέφερε. «Έχουν πολύ λιγότερα να χάσουν από τους Σαουδάραβες».
Την ίδια στιγμή, η ειρηνευτική διαδικασία που είχε διαμορφωθεί το 2023, με σαουδαραβική υποστήριξη, βρίσκεται σε αποσύνθεση. Ο σχετικός οδικός χάρτης προέβλεπε πολιτική αναγνώριση και χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης της Υεμένης, αλλά η κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα ανέκοψε την πρόοδό του.
Ο αναλυτής Φάρεα αλ Μουσλίμι προειδοποιεί ότι μια νέα γενικευμένη σύγκρουση θα μπορούσε να αποδειχθεί αιματηρότερη από τον πόλεμο που ξεκίνησε το 2015, όταν η Σαουδική Αραβία παρενέβη στρατιωτικά στην Υεμένη.
«Οδηγούμαστε προς το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα. Έναν πόλεμο χειρότερο από εκείνον του 2015», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε αυτή τη φορά να βρεθεί με λιγότερους συμμάχους.
Κατά την εκτίμησή του, η αντιμετώπιση των Χούθι απαιτεί ενότητα μεταξύ των κρατών του Κόλπου, κυρίως της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
«Δεν πρόκειται απλώς για έναν πόλεμο της Σαουδικής Αραβίας. Είναι ένας πόλεμος του Κόλπου», κατέληξε.
