Τα Κέντρα Δεδομένων καταναλώνουν νερό για να αντιμετωπίσουν την υπερθέρμανση των μηχανημάτων τους, όμως, η τοπική κοινωνία αντιδρά και υποστηρίζει ότι τους στερείται το νερό
Περίπου 300 άνθρωποι, κρατώντας μπετόνια στα χέρι, βρέθηκαν έξω από ένα συγκρότημα που φιλοξενεί κέντρα δεδομένων. Όλοι τους ήταν κάτοικοι του νησιού Μπατάμ της Ινδονησίας, και ήταν εξοργισμένοι επειδή οι βρύσες στα σπίτια τους είχαν στερέψει, την ώρα που τα κέντρα δεδομένων στο νεοσύστατο ψηφιακό πάρκο Nongsa Digital Park φαίνεται να διέθεταν αρκετό νερό για να προστατεύουν τα μηχανήματά τους από την υπερθέρμανση.
«Δεν έχει έρθει ούτε μία σταγόνα νερού από τις βρύσες μας τους τελευταίους τρεις μήνες... Η υδροδότηση ήταν αξιόπιστη μέχρι να έρθουν τα κέντρα δεδομένων», δήλωσε στο BBC η Ντέουι Σουσάντι, μία από τις διαδηλώτριες. Όπως είπε, οι κάτοικοι του χωριού της, Μπακάου Σερίπ, εξαρτώνται πλέον από υδροφόρες, οι οποίες τους προμηθεύουν νερό «βρώμικο, θολό και δύσοσμο». Η εταιρεία ύδρευσης του Μπατάμ δήλωσε στο BBC ότι εργάζεται για τη βελτίωση της υδροδότησης, χωρίς ωστόσο να σχολιάσει εάν οι διακοπές συνδέονται με τη ζήτηση νερού από τα κέντρα δεδομένων.
Από την πλευρά της, η BP Batam, η υπηρεσία που εποπτεύει το εμπόριο και τη βιομηχανία, απέδωσε το πρόβλημα σε παρατεταμένη περίοδο ξηρασίας και αρνήθηκε τους ισχυρισμούς των κατοίκων ότι νερό που προορίζεται για τα νοικοκυριά διοχετεύεται στα κέντρα δεδομένων. Δεν είναι η πρώτη φορά που πραγματοποιούνται τέτοιες διαμαρτυρίες στο Μπατάμ, όπου τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες μειώνονται, καθώς το νησί επιχειρεί να μετατραπεί σε ψηφιακό κόμβο. Μετά τις διαμαρτυρίες του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου, οι αρχές ενημέρωσαν τις εταιρείες που δημιουργούν κέντρα δεδομένων στο Μπατάμ ότι θα πρέπει να κατασκευάζουν δικές τους μονάδες αφαλάτωσης, αντί να βασίζονται στους ταμιευτήρες για την εξασφάλιση γλυκού νερού.
Ωστόσο, οι κάτοικοι λένε ότι ανησυχούν ολοένα και περισσότερο. «Τα αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με την κατανάλωση νερού από τα κέντρα δεδομένων στην Ινδονησία εξακολουθούν να είναι περιορισμένα, εν μέρει επειδή οι εταιρείες αντιμετωπίζουν αυτές τις πληροφορίες ως εμπορικά απόρρητες», λέει ο Άγκους Χασάν, καθηγητής στο Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας. «Θα πρέπει να κατασκευάζουμε κέντρα δεδομένων με ορθολογικό, διαφανή και υπεύθυνο τρόπο και να απαιτούμε να βλέπουμε τα στοιχεία... Διαφορετικά, οι άνθρωποι που μένουν στο σκοτάδι, ενώ οι βρύσες τους στερεύουν, θα αντιδράσουν — και δικαιολογημένα», προσθέτει.
Οι επιπτώσεις των κέντρων δεδομένων στις τοπικές κοινωνίες και το νερό
Σε ολόκληρο τον κόσμο, από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο έως περιοχές της Ασίας, εντείνεται η αντίδραση κατά των κέντρων δεδομένων, καθώς οι τεχνολογικές εταιρείες επενδύουν δισεκατομμύρια στην υποδομή της τεχνητής νοημοσύνης. Οι κάτοικοι ανησυχούν για το πώς αυτά τα τεράστια κτίρια χωρίς παράθυρα ενδέχεται να αλλάξουν τις γειτονιές τους, για τον αδιάκοπο βόμβο των μηχανημάτων, τους προβολείς ασφαλείας που μπορεί να παραμένουν αναμμένοι όλη τη νύχτα, αλλά και για την πίεση που ασκείται στους υδάτινους και ενεργειακούς πόρους.
Η ηλεκτρική ενέργεια τροφοδοτεί τα κέντρα δεδομένων, ενώ το νερό προστατεύει τους διακομιστές από την υπερθέρμανση. Οι μηχανικοί χρησιμοποιούν σύνθετα συστήματα ψύξης, τα οποία καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες νερού. Έρευνες στις ΗΠΑ δείχνουν ότι ένα τυπικό κέντρο δεδομένων καταναλώνει περίπου 300.000 γαλόνια νερού την ημέρα, ποσότητα αντίστοιχη με την κατανάλωση περίπου 1.000 αμερικανικών νοικοκυριών. Μια μεγαλύτερη εγκατάσταση ισχύος 50 MW θα μπορούσε να καταναλώνει καθημερινά όσο νερό χρειάζονται 2.200 νοικοκυριά, ενώ θα απαιτούσε αρκετή ηλεκτρική ενέργεια για την τροφοδοσία 22.000 κατοικιών, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της Μαλαισίας.
Δεν είναι σαφές πόσο νερό και ηλεκτρική ενέργεια καταναλώνουν τα κέντρα δεδομένων στο Μπατάμ. Το νησί, ωστόσο, αντιμετωπίζει συχνά ελλείψεις νερού, οι οποίες είναι εντονότερες φέτος, πιθανώς εξαιτίας ενός ιστορικά ισχυρού φαινομένου «υπερ-Ελ Νίνιο». Καθώς δεν διαθέτει φυσικές πηγές γλυκού νερού, οι 1,3 εκατομμύρια κάτοικοι του Μπατάμ εξαρτώνται από το βρόχινο νερό, το οποίο συλλέγεται σε έξι τεχνητούς ταμιευτήρες. Σύμφωνα με προσομοιώσεις της τοπικής περιβαλλοντικής μη κυβερνητικής οργάνωσης Akar Bhumi Indonesia, ο ταμιευτήρας Νόνγκσα, από τον οποίο υδροδοτείται το Μπακάου Σερίπ, όπου ζει η Ντέουι, θα μπορούσε να στερέψει μέσα στον επόμενο μήνα, εάν δεν σημειωθούν βροχοπτώσεις.
«Η έλλειψη νερού επηρεάζει τα μέσα βιοπορισμού μας... Τα χρήματα που θα έπρεπε να ξοδεύουμε για να αγοράζουμε ρύζι, τώρα τα διαθέτουμε για να αγοράζουμε δοχεία νερού», λέει η Ντέουι. «Ο σύζυγός μου αναγκάζεται να μένει ξύπνιος όλη τη νύχτα περιμένοντας να βρει νερό και στη συνέχεια να πηγαίνει κατευθείαν στη δουλειά το επόμενο πρωί».
Η εταιρεία ύδρευσης του Μπατάμ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι θα εξέταζε μέτρα, εάν συνεχιζόταν η λειψυδρία. Όταν το BBC ζήτησε σχόλιο για τις πρόσφατες διαμαρτυρίες, η εταιρεία παρέπεμψε στις προηγούμενες ανακοινώσεις της.
Οι αρχές στο Μπατάμ έχουν εγκρίνει την κατασκευή 10 κέντρων δεδομένων, έξι από τα οποία θα βρίσκονται στο Nongsa Digital Park. Δύο έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία, ενώ ένα τρίτο βρίσκεται υπό κατασκευή. Τουλάχιστον έξι ακόμη έργα εξετάζονται για έγκριση, δήλωσε η BP Batam στο BBC. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, έως τα μέσα του 2026 οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων στο νησί ξεπερνούσαν τα 6,7 δισ. δολάρια (περίπου 5,1 δισ. λίρες), εν μέρει λόγω της ζήτησης από τη Σιγκαπούρη, η οποία απέχει μόλις μία ώρα με το πλοίο. Η Σιγκαπούρη ανέστειλε την κατασκευή κέντρων δεδομένων το 2019, επικαλούμενη περιορισμούς στη διαθεσιμότητα γης και ενέργειας. Η απαγόρευση ήρθη το 2022, μετά την εισαγωγή νέων προτύπων ενεργειακής αποδοτικότητας, γεγονός που ώθησε τους επενδυτές να αναζητήσουν άλλες τοποθεσίες. Εδώ και χρόνια, η Σιγκαπούρη προωθεί τα νησιά Ριάου, στα οποία ανήκει το Μπατάμ, καθώς και την πολιτεία Τζοχόρ της Μαλαισίας, ως «συμπληρωματικές» περιοχές για την ανάπτυξη των σχετικών υποδομών.
Στην απέναντι πλευρά του πορθμού, το Μπατάμ είναι εξίσου ελκυστικό για επενδυτές από τις ΗΠΑ, την Κίνα, την Αυστραλία και τη Σιγκαπούρη, λόγω του σχετικά χαμηλού λειτουργικού κόστους, της εγγύτητάς του με τη Σιγκαπούρη και της σύνδεσής του με σημαντικές υποθαλάσσιες καλωδιακές διαδρομές. Έως το 2030, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων στο Μπατάμ αναμένεται να ξεπεράσει τα 1.100 MW, ποσότητα αρκετή για την ηλεκτροδότηση σχεδόν ενός εκατομμυρίου κατοικιών, σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις.
Εν τω μεταξύ, το κύμα κατασκευαστικών έργων προκαλεί ανησυχία στους κατοίκους του Μπατάμ, οι οποίοι καλούν τις αρχές να δώσουν προτεραιότητα στις ανάγκες τους.
«Μην κάθεστε απλώς στα γραφεία σας και συνεχίζετε να εγκρίνετε αυτά τα έργα. Ελάτε εδώ κάτω και δείτε με τα μάτια σας τι αντιμετωπίζουμε», λέει η Μαρλίντα, κάτοικος της περιοχής Σεϊ Μπεντούκ, η οποία αντιμετωπίζει επίσης ελλείψεις νερού. «Θέλουμε η κυβέρνηση να δώσει προσοχή στους απλούς ανθρώπους», δήλωσε ένας ακόμη κάτοικος στο BBC. «Μην κάνετε επενδύσεις δισεκατομμυρίων ρουπιών αφήνοντας τους απλούς ανθρώπους να υποφέρουν... Δεν ζητάμε τίποτα υπερβολικό. Θέλουμε απλώς να αποκατασταθεί η υδροδότησή μας».
19°
