Documenta 16: Καλλιτέχνες λένε «όχι» λόγω της στάσης της Γερμανίας για τη Γάζα

Η Ναόμι Μπέκγουιθ, επιμελήτρια της επόμενης Documenta, αποκάλυψε ότι ορισμένοι καλλιτέχνες έχουν ήδη αρνηθεί την πρόσκλησή της να συμμετάσχουν στη μεγάλη διοργάνωση σύγχρονης τέχνης, επικαλούμενοι τη στάση της Γερμανίας απέναντι στον πόλεμο στη Γάζα και ανησυχίες γύρω από την ελευθερία καλλιτεχνικής έκφρασης στη χώρα.

Η Documenta 16, που θα πραγματοποιηθεί στο Κάσελ της Γερμανίας, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διοργάνωση εξακολουθεί να βρίσκεται στη σκιά των έντονων αντιπαραθέσεων που σημάδεψαν την προηγούμενη έκδοσή της, το 2022.

Μιλώντας στη γερμανική εφημερίδα Die Zeit, η Μπέκγουιθ είπε ότι «μερικοί» καλλιτέχνες απέρριψαν την πρόταση συμμετοχής.

«Κάποιοι έχουν την εντύπωση ότι στη Γερμανία δεν είναι ελεύθεροι να παρουσιάσουν αυτό που θέλουν. Άλλοι επικρίνουν τη στάση που έχει κρατήσει η Γερμανία στον πόλεμο στη Γάζα», ανέφερε.

Η ίδια απέφυγε να τοποθετήσει στο επίκεντρο τη δική της πολιτική θέση, σημειώνοντας ότι θεωρεί σημαντικότερο να ξεπεραστεί η πόλωση.

«Πώς μπορούμε να ξεκινήσουμε ξανά τη συζήτηση;», διερωτήθηκε, προσθέτοντας ότι κατανοεί «την ανάγκη για αλληλεγγύη και υποστήριξη», αλλά εκτιμά ότι οι παγιωμένες θέσεις δεν οδηγούν σε πρόοδο.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Γερμανία: Το AfD ζητά συνεργασίες μετά τον εκλογικό θρίαμβο στη Σαξονία‑Άνχαλτ

Newsroom 07.09.2026, 18:16

Η σκιά της Documenta 15

Η συζήτηση γύρω από τη νέα διοργάνωση είναι αναπόφευκτα συνδεδεμένη με όσα συνέβησαν στην Documenta 15 το 2022.

Τότε, το ινδονησιακό καλλιτεχνικό κολεκτίβο Τάρινγκ Πάντι παρουσίασε μια μεγάλη τοιχογραφία που περιλάμβανε απεικόνιση πράκτορα της Μοσάντ με χαρακτηριστικά που καταγγέλθηκαν ως αντισημιτική καρικατούρα. Το έργο αρχικά καλύφθηκε και στη συνέχεια απομακρύνθηκε.

Η Μπέκγουιθ δήλωσε ότι δεν αναμένει επανάληψη αντίστοιχου περιστατικού. «Είμαι σίγουρη ότι κάτι τέτοιο δεν θα ξανασυμβεί. Έχουμε μάθει πολλά από τότε», είπε. Κατά την ίδια, οι Τάρινγκ Πάντι δεν είχαν αντιληφθεί τη σημασία που έχει στη Γερμανία η προστασία της εβραϊκής κοινότητας, ενώ σημείωσε ότι και οι επιμελητές της ρουανγκρούπα, της συλλογικότητας που είχε αναλάβει την προηγούμενη Documenta, ενδεχομένως δεν ήταν προετοιμασμένοι για την ένταση που θα ακολουθούσε.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Aνάλυση Reuters: Γιατί η σαρωτική άνοδος της AfD χτυπά καμπανάκι σε ολόκληρη την Ευρώπη

Newsroom 07.09.2026, 16:46

Η κρίση του 2022 είχε βαθιές συνέπειες για τον θεσμό. Το 2023, ολόκληρη η επιτροπή που είχε αναλάβει την επιλογή του επόμενου καλλιτεχνικού διευθυντή παραιτήθηκε, ενώ η Μπέκγουιθ, αναπληρώτρια διευθύντρια και επικεφαλής επιμελήτρια του Μουσείου Γκούγκενχαϊμ, επιλέχθηκε το 2024 για να οργανώσει τη Documenta 16.

Νέος κώδικας και νέα αντιπαράθεση

Μετά τις αντιδράσεις της προηγούμενης διοργάνωσης, η Documenta υιοθέτησε νέα μέτρα και τροποποίησε τον κώδικα δεοντολογίας της ως προς τον αντισημιτισμό.

Το ARTnews αναφέρει ότι ο νέος κώδικας βασίζεται στον ορισμό της Διεθνούς Συμμαχίας Μνήμης του Ολοκαυτώματος (IHRA), επιλογή που έχει επίσης προκαλέσει αντιπαραθέσεις γύρω από τα όρια μεταξύ κριτικής προς το Ισραήλ και αντισημιτισμού.

Η Die Zeit σημείωσε ότι η Μπέκγουιθ δεν έχει υπογράψει τον συγκεκριμένο κώδικα. Η απάντησή της ήταν λιτή: «Δεν μου ζητήθηκε να το κάνω».