Ιταλία: Σχεδόν 4 εκατ. λιγότεροι κάτοικοι έως το 2050

Η Ιταλία αναμένεται να χάσει σχεδόν 4 εκατομμύρια κατοίκους έως το 2050, καθώς η υπογεννητικότητα και η γήρανση του πληθυσμού αλλάζουν δραματικά τη δημογραφική εικόνα της χώρας και δημιουργούν νέες πιέσεις στην οικονομία και το κοινωνικό κράτος.

Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις της ιταλικής στατιστικής υπηρεσίας ISTAT, ο πληθυσμός της Ιταλίας αναμένεται να υποχωρήσει από 58,9 εκατομμύρια στις αρχές του 2025 σε 55 εκατομμύρια το 2050. Μέχρι το 2080 εκτιμάται ότι θα έχει περιοριστεί ακόμη περισσότερο, στα 45,8 εκατομμύρια.

Η ISTAT επισημαίνει ότι η τάση μείωσης θεωρείται πλέον εξαιρετικά δύσκολο να ανατραπεί, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η αβεβαιότητα που συνοδεύει τις μακροπρόθεσμες δημογραφικές προβλέψεις.

Ένας στους τρεις Ιταλούς θα είναι άνω των 65 ετών

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι η Ιταλία θα έχει λιγότερους κατοίκους, αλλά ότι ο πληθυσμός της θα είναι πολύ μεγαλύτερος σε ηλικία.

Το ποσοστό των ανθρώπων ηλικίας 65 ετών και άνω προβλέπεται να αυξηθεί από 24,7% το 2025 σε 34,5% το 2050. Με άλλα λόγια, σε περίπου ένα τέταρτο του αιώνα περισσότεροι από ένας στους τρεις κατοίκους της χώρας θα βρίσκονται σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.

Την ίδια στιγμή, το ποσοστό του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, από 15 έως 64 ετών, αναμένεται να πέσει από 63,4% σε 55,3%.

Η συρρίκνωση της δεξαμενής εργαζομένων σε συνδυασμό με την αύξηση των συνταξιούχων δημιουργεί, σύμφωνα με την ISTAT, νέες προκλήσεις για την οικονομία, την αγορά εργασίας και τη χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας.

Οι γεννήσεις σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα

Η Ιταλία καταγράφει σταθερή πτώση των γεννήσεων από το 2008.

Το 2025 γεννήθηκαν περίπου 355.000 παιδιά, αριθμός που αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο από την ενοποίηση της Ιταλίας το 1861.

Οι νέες εκτιμήσεις προβλέπουν ότι οι γεννήσεις θα παραμείνουν περίπου στα σημερινά επίπεδα μέχρι το 2030, πριν υποχωρήσουν στις 335.000 ετησίως έως το 2050.

Αντίθετα, οι θάνατοι αναμένεται να αυξηθούν καθώς γερνά η πολυπληθής γενιά που γεννήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από περίπου 652.000 θανάτους σήμερα, ο αριθμός τους εκτιμάται ότι θα φτάσει στην κορύφωσή του γύρω στις 869.000 το 2058.

Οι προσπάθειες της Τζόρτζια Μελόνι

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι είχε θέσει την αύξηση των γεννήσεων μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων της κυβέρνησής της όταν ανέλαβε την εξουσία το 2022.

Παρά τις πολιτικές για τη στήριξη των οικογενειών και την ενίσχυση της γεννητικότητας, μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί ουσιαστική αντιστροφή της τάσης.

Η υπογεννητικότητα αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα σημαντικότερα μακροπρόθεσμα προβλήματα της Ιταλίας, καθώς συνδυάζεται με υψηλό προσδόκιμο ζωής και αυξανόμενες δημοσιονομικές ανάγκες για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη.

Ο Νότος θα χάσει 3 εκατομμύρια κατοίκους

Η δημογραφική συρρίκνωση δεν αναμένεται να είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Η Νότια Ιταλία προβλέπεται να υποστεί τις μεγαλύτερες απώλειες. Ο πληθυσμός της αναμένεται να μειωθεί από 19,7 εκατομμύρια το 2025 σε 16,7 εκατομμύρια το 2050, δηλαδή κατά περίπου 3 εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι κεντρικές και βόρειες περιφέρειες αναμένεται επίσης να χάσουν πληθυσμό, αλλά με σημαντικά ηπιότερο ρυθμό.

Η εξέλιξη αυτή κινδυνεύει να διευρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη έντονες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες ανάμεσα στον πλουσιότερο Βορρά και τον Νότο της Ιταλίας.

Οι νέες προβλέψεις σκιαγραφούν έτσι μια χώρα μικρότερη, γηραιότερη και με σημαντικά λιγότερους εργαζομένους – μια δημογραφική αλλαγή που πιθανότατα θα επηρεάσει σχεδόν κάθε πτυχή της ιταλικής οικονομίας τις επόμενες δεκαετίες.