Doublet Earthquake: Ποιο είναι το φαινόμενο που βύθισε στο χάος τη Βενεζουέλα
Το βράδυ της Τετάρτης (24.6) η Βενεζουέλα χτυπήθηκε από δύο πολύ ισχυρούς σεισμούς, 7,2 και 7.5 Ρίχτερ, που τη βύθισαν στο πένθος και το χάος. Πρόκειται για τις ισχυρότερες δονήσεις που καταγράφηκαν στη χώρα εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.
Το φαινόμενο που «χτύπησε» τη Βενεζουέλα, σύμφωνα με το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ (USGS), ήταν ένα σπάνιο φαινόμενο που ονομάζεται «doublet», δηλαδή διπλός σεισμός, ο οποίος περιλαμβάνει όχι έναν αλλά δύο μεγάλους σεισμούς. Τα doublets συμβαίνουν όταν δύο σεισμοί παρόμοιου μεγέθους εκδηλώνονται σε πολύ μικρή χρονική απόσταση μεταξύ τους — και μπορούν να προκαλέσουν μεγαλύτερη καταστροφή από έναν μόνο σεισμό. Σε αυτή την περίπτωση, ένας σεισμός μεγέθους 7,2 Ρίχτερ συγκλόνισε τη βόρεια Βενεζουέλα και ακολούθησε 39 δευτερόλεπτα αργότερα ένας δεύτερος σεισμός μεγέθους 7,5 Ρίχτερ.
«Θα χρειαστούν πιθανότατα μερικές ημέρες ή και περισσότερο για να μπορέσουν οι σεισμολόγοι να ξεκαθαρίσουν τι ακριβώς συνέβη», δήλωσε η Τζούντιθ Χάμπαρντ, η οποία ανέλυσε την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα. «Και ακόμη και τότε μπορεί να μην υπάρχει οριστική απάντηση στο αν ήταν ένας σεισμός ή δύο».
Τα doublets είναι σπάνια, αν και η συγκεκριμένη περιοχή δεν είναι άγνωστη σε αυτά. Ένα πιο ήπιο διπλό γεγονός — σεισμοί 6,2 και 6,3 Ρίχτερ — είχε καταγραφεί εκεί τον Σεπτέμβριο του 2025, σύμφωνα με το USGS. «Δεν γνωρίζουμε καλά ποια ρήγματα παράγουν διπλούς σεισμούς και ποια όχι — ή αν υπάρχει καν συγκεκριμένος τύπος ρήγματος που τους προκαλεί», είπε η Χάμπαρντ. «Δεν συμβαίνουν αρκετά συχνά ώστε να μπορούμε να διατυπώσουμε έναν κανόνα».
Οι σεισμοί συμβαίνουν όταν δύο τεκτονικές πλάκες κολλούν μεταξύ τους, συσσωρεύουν τάση και στη συνέχεια απελευθερώνουν απότομα την ενέργεια. Οι δονήσεις της Τετάρτης σημειώθηκαν στο όριο μεταξύ της Πλάκας της Καραϊβικής και της Πλάκας της Νότιας Αμερικής, οι οποίες κινούνται με ρυθμό περίπου 20 χιλιοστών τον χρόνο. Η βόρεια Βενεζουέλα συχνά πλήττεται από ισχυρούς σεισμούς, αλλά τον τελευταίο αιώνα έχουν καταγραφεί μόνο επτά σεισμοί μεγέθους 6 Ρίχτερ.
Λόγω της πολύ γρήγορης διαδοχής των δύο σεισμών, η Χάμπαρντ είπε ότι η επιβεβαίωση δύο ξεχωριστών γεγονότων είναι δύσκολη με τα αρχικά δεδομένα, ενώ υπάρχουν και άλλες πιθανές εξηγήσεις για ό,τι καταγράφουν οι σεισμογράφοι.
Για αρχή, ένας μεγάλος σεισμός 7,5 Ρίχτερ συνήθως δεν συμβαίνει μονομιάς, εξήγησε. Ξεκινά από ένα σημείο και εξαπλώνεται κατά μήκος του ρήγματος, σπάζοντας διαφορετικά τμήματα σε διαφορετικούς χρόνους. Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, η πρώτη δόνηση — που αντιστοιχεί στον σεισμό των 7,2 Ρίχτερ — ίσως προκάλεσε μια αλυσίδα από δευτερεύουσες δονήσεις που δημιούργησαν τον δεύτερο, μεγαλύτερο σεισμό. Η ίδια ανέφερε ότι ένας σεισμός χρειάζεται συνήθως 30–40 δευτερόλεπτα για να ολοκληρωθεί, αλλά «επειδή ο μεγαλύτερος παλμός συνέβη μέσα στην ίδια δόνηση του πρώτου, ήταν πολύ δύσκολο να διακριθεί» στα δεδομένα.
Αν πρόκειται για δύο δονήσεις του ίδιου σεισμικού θραύσματος, η Χάμπαρντ είπε ότι το γεγονός θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε σεισμό μεγέθους 7,6 Ρίχτερ. Ωστόσο, σύμφωνα με τα αρχικά στοιχεία, το USGS περιέγραψε δύο ξεχωριστούς σεισμούς με απόσταση 5–10 χιλιομέτρων μεταξύ τους, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο ένας ίσως ενεργοποίησε τον άλλον. Παρότι κοντά, οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα ρήγματα μπορεί να είχαν αντίθετες κινήσεις.
«Τα σεισμικά δεδομένα είναι ασαφή», είπε η Χάμπαρντ. «Δεν μπορείς να διακρίνεις εύκολα μεταξύ των διαφορετικών τύπων ρηγμάτων και κατευθύνσεων ολίσθησης μέχρι να προκύψουν περισσότερα στοιχεία». Αρκετοί μικρότερης έντασης μετασεισμοί έχουν ήδη καταγραφεί κοντά στο Καράκας, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του τι συνέβη. Αν οι μετασεισμοί ακολουθούν παρόμοια μοτίβα με τους αρχικούς σεισμούς, αυτό θα μπορούσε να επιβεβαιώσει την πραγματική φύση του γεγονότος.
Παρότι σπάνια, τα διπλά σεισμικά γεγονότα τραβούν μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον. Το 2023, δύο σεισμοί μεγέθους 7,8 και 7,7 Ρίχτερ έπληξαν την Τουρκία και τη Συρία με διαφορά εννέα ωρών, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές. Η Χάμπαρντ εκτιμά ότι το συγκεκριμένο γεγονός θα μελετηθεί εκτενώς και μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πόσο μεγάλος μπορεί να γίνει ένας σεισμός ήδη από τα πρώτα δευτερόλεπτα της ρήξης.
«Ό,τι γνωρίζουμε για τους σεισμούς προέρχεται από μελέτες μεγάλων γεγονότων όπως αυτό», είπε. «Ακόμα και όταν τα δεδομένα είναι λίγα, έχουμε καταφέρει να μάθουμε πολλά».
17°
