H σάτιρα αδυνατεί πλέον να ξεπεράσει τραμπική πολιτική πραγματικότητα
Δεν χρειάζεται κανένας ορισμός της σάτιρας. Όλοι ξέρουμε τι είναι και όλοι ξέρουμε ότι ένα από τα βασικά της χαρακτηριστικά είναι η υπερβολή. Υπερβολή στη μορφή (θυμηθείτε το πώς απεικονίζονται οι πολίτικοί στις γελοιογραφίες) και κυρίως υπερβολή στα «γεγονότα» που επινοεί προκειμένου να κοροϊδέψει, να καυτηριάσει και να αποκαλύψει αυτά που οι πολιτικοί προσπαθούν να κρύψουν πίσω από τείχη υποκρισίας και παραμυθιού. Θα μπορούσε δηλαδή να πει κανείς ότι η σάτιρα είναι ένα παραμορφωτικός καθρέφτης που προσπαθεί να αποκαλύψει μια πιο βαθιά πραγματικότητα.
Τι γίνεται όμως όταν οι πολιτικοί όχι μόνο αποκαλύπτουν από μόνοι τους την πραγματικότητα αλλά αυτή είναι τόσο ακραία όσο θα ήταν και μια ακραία πολιτική σάτιρα; Τι γίνεται όταν η υπερβολή δεν είναι μέσο αποκάλυψης της πολιτικής αλλά ο τρόπος με τον οποίο η ίδια η πολιτική ασκείται; Τότε πώς μπορεί κάποιος να κάνει σάτιρα;
Πριν από λίγες μέρες MAGA ευαγγελιστές (ναι, αυτοί οι ιεροκήρυκες των οποίων η επιρροή είναι όσο μεγάλο και το παπατζιλίκι τους) μαζεύτηκαν μπροστά σε ένα χρυσαφένιο άγαλμα του ημιπαράφρονα κομπιναδόρου για να τον ευλογήσουν.
Λίγες μέρες πριν, στη σειρά «The boys» (η οποία στον 5ο κύκλο της είναι πια μια απροκάλυπτη απόπειρα σάτιρας του προέδρου) ο παρανοϊκός υπερήρωας ονειρεύεται τον εαυτό του ως θεό και η προσπάθεια να εξαπλωθεί η θρησκεία του ξεκινά σε μια εκκλησία ευαγγελιστών στην οποία κυριαρχεί ένα χρυσό του άγαλμα.
Το χρυσό άγαλμα στη σειρά «The boys»
Όμως εδώ η σάτιρα, αντί να παραμορφώσει την πραγματικότητα προκειμένου να την αναδείξει, δεν κατάφερε τίποτα περισσότερο από το να προηγηθεί της πραγματικότητας λίγες μέρες. Αντί να γίνει η υπερβολή που αποκαλύπτει την αλήθεια, έγινε η πιστή περιγραφή των γεγονότων αποδεικνύοντας έτσι ότι είναι αδύνατον να σατιρίσεις την τραμπική Αμερική. Είναι από μόνη της τόσο γελοία και υπερβολική που θέλει μεγάλο σατιρικό ταλέντο να τη φτάσεις και είναι μάλλον αδύνατο να την ξεπεράσεις.
Όταν οι πολιτικοί αποδεχθούν πλήρως τον ρόλο του καραγκιόζη δεν έχει κανένα νόημα να τους τοποθετείς σε ένα θέατρο σκιών. Δεν μπορείς να κοροϊδέψεις την ψευδαίσθηση μεγαλείου κάποιου παρουσιάζοντας τον ως τον Ιησού όταν το κάνει ο ίδιος στα σοβαρά. Δεν μπορείς να κρίνεις τον αυταρχισμό ενός προέδρου αποκαλώντας τον «βασιλιά» όταν ο ίδιος ποστάρει εικόνες του εαυτού του με κορώνα.
Η σάτιρα στον Τραμπ είναι στην πραγματικότητα άσφαιρη γιατί ο ίδιος μοιάζει βγαλμένος από την πένα ενός ευφάνταστου σατιρικού δημιουργού. Και μάλιστα ακραίου. Το μόνο που μπορεί να κάνει κανείς είναι να παρουσιάζει την πραγματικότητα. Που στις ΗΠΑ έχει ξεπεράσει κατά πολύ αυτό που ίσως να φανταζόταν η σάτιρα 20 χρόνια πριν και της οποίας η γελοιότητα φαίνεται να γίνεται πλέον αποδεκτή ως η μοίρα της Δύσης (το κόμμα του Φάρατζ πήγε πολύ καλά στις περιφερειακές εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο). Οι δυτικοί ίσως σιγά-σιγά να χρειάζονται όλο και λιγότερο τη σάτιρα γιατί οι πολιτικοί της θα έχουν αποδεχτεί τον ρόλο του καραγκιόζη και θα τον υπηρετούν με όλο και μεγαλύτερη συνέπεια.
Υπό αυτή την έννοια οι απόπειρες λογοκρισίας της κυβέρνησης Τραμπ και οι επιθέσεις στους σατιρικούς δεν είναι η πραγματική απειλή για τη σάτιρα. Αυτή κινδυνεύει όχι από τη λογοκρισία αλλά από τη διάχυτη γελοιότητα. Και μπράβο της.
18°
