Σφοδρή σύγκρουση ΕΕ για τον προϋπολογισμό, τους φόρους και το χρέος με φόντο την περίοδο 2028-2034
Οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπαίνουν σε κρίσιμη φάση, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να συγκρούονται για το ύψος και την κατανομή των δαπανών.
Απέναντι σε αυτές τις προτάσεις, η Γερμανία και οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες αντιδρούν αρνητικά, απορρίπτοντας τόσο την αύξηση του προϋπολογισμού όσο και την ιδέα νέων φόρων.
Ευρωκοινοβούλιο vs κράτη, με διαφορετικές προσεγγίσεις για το μέγεθος του προϋπολογισμού
Η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει συνολικές δαπάνες ύψους 1,8 τρισ. ευρώ, που καλύπτουν πολιτικές όπως οι αγροτικές επιδοτήσεις, η βιομηχανική ανάπτυξη και η διεθνής βοήθεια. Επιπλέον, περιλαμβάνει περίπου 165 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή του κοινού χρέους που δημιουργήθηκε για τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης μετά την πανδημία, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό κοντά στα 1,984 τρισ. ευρώ.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιδιώκει να αυξήσει περαιτέρω αυτό το ποσό, υπερβαίνοντας τα 2 τρισ. ευρώ χωρίς να υπολογίζονται οι αποπληρωμές χρέους.
Παραδοσιακά, τα κράτη-μέλη απορρίπτουν τέτοιες απαιτήσεις, καθώς είναι οι βασικοί χρηματοδότες του προϋπολογισμού και διατηρούν τον καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις. Ωστόσο, αυτή τη φορά το Κοινοβούλιο εμφανίζεται πιο αποφασισμένο να πιέσει.
Η πρόεδρος του σώματος, Ρομπέρτα Μέτσολα, προειδοποίησε ότι οι ευρωβουλευτές δεν θα εγκρίνουν απλώς τις αποφάσεις των κυβερνήσεων, ενώ η επικεφαλής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Ιράτσε Γκαρσία, υπογράμμισε ότι η συνήθης πρακτική εύκολης συνεννόησης δεν ισχύει πλέον.
Η αντίδραση της Γερμανίας που ασκεί πίεση για περιορισμό των δαπανών
Η γερμανική κυβέρνηση, που συνεισφέρει περίπου το ένα τέταρτο του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ηγείται της αντίθεσης. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε την πρόταση της Επιτροπής ήδη υπερβολική, τονίζοντας ότι δεν συνάδει με τις προσπάθειες δημοσιονομικής πειθαρχίας που καταβάλλουν τα κράτη-μέλη.
Ανάλογη στάση τηρούν και χώρες όπως η Ολλανδία, οι οποίες θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να περιορίσει τις δαπάνες της αντί να τις αυξήσει.
Από την άλλη πλευρά, χώρες όπως η Πολωνία, η Ισπανία και η Ιταλία στηρίζουν μια πιο φιλόδοξη δημοσιονομική προσέγγιση, επιδιώκοντας μεγαλύτερους πόρους για αγροτικές ενισχύσεις και περιφερειακή ανάπτυξη.
Νέοι φόροι και χρέος - Το κρίσιμο πεδίο συμβιβασμού
Ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα αφορά την εισαγωγή νέων «ιδίων πόρων», δηλαδή ευρωπαϊκών φόρων. Το Κοινοβούλιο προτείνει επιβαρύνσεις σε online τυχερά παιχνίδια, τεχνολογικές εταιρείες και κρυπτονομίσματα, με στόχο να αυξηθούν τα έσοδα χωρίς επιπλέον επιβάρυνση των κρατών-μελών.
Η Επιτροπή έχει ήδη προτείνει πέντε νέες πηγές εσόδων, μεταξύ των οποίων φόρους σε καπνικά προϊόντα, μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, εισαγωγές άνθρακα και εταιρικά κέρδη, με εκτιμώμενα έσοδα 65 δισ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, οι περισσότερες από αυτές τις προτάσεις δεν έχουν εξασφαλίσει ευρεία αποδοχή.
Η πιθανή αναβολή των πληρωμών θα μπορούσε να απελευθερώσει πόρους για νέες πολιτικές, κάτι που βλέπουν θετικά πολλοί ευρωβουλευτές.
Οι συζητήσεις που ξεκίνησαν στη σύνοδο κορυφής της Κύπρου σηματοδοτούν την έναρξη της πιο κρίσιμης φάσης των διαπραγματεύσεων. Η τελική συμφωνία αναμένεται να αναζητηθεί στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου 2026, που αποτελεί το άτυπο ορόσημο.
Όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές, η διαδικασία έχει εισέλθει πλέον στη φάση των αμοιβαίων υποχωρήσεων — «την αρχή του τέλους».
17°
