Ποιος είναι ο Αλί Λαριτζανί: Ο «πραγματιστής» του Ιράν στο στόχαστρο των ισραηλινών πληγμάτων
Στο επίκεντρο των δραματικών εξελίξεων στον πόλεμο Ισραήλ–Ιράν βρίσκεται οΑλί Λαριτζανί, καθώς σύμφωνα με το Reuters αποτέλεσε στόχο ισραηλινών επιθέσεων, με την τύχη του να παραμένει άγνωστη. Η πιθανή εξόντωσή του θα συνιστούσε ένα από τα βαρύτερα πλήγματα στην ιρανική ηγεσία μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Ο 67χρονος Λαριτζανί δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο. Πρόκειται για έναν από τους πιο έμπειρους και επιδραστικούς παράγοντες του ιρανικού καθεστώτος, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί σε κεντρικό διαχειριστή της ασφάλειας της χώρας, ειδικά μετά τη δολοφονία της κορυφής της ιεραρχίας. Ως γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, θεωρείται κομβικός για τη χάραξη της στρατηγικής της Τεχεράνης απέναντι σε ΗΠΑ και Ισραήλ.
Μέχρι πρόσφατα, ο Λαριτζανί παρουσιαζόταν ως ένας «ψύχραιμος πραγματιστής», με ακαδημαϊκό υπόβαθρο και έντονη παρουσία στη διπλωματία. Είχε σπουδάσει μαθηματικά και φιλοσοφία, με διδακτορική διατριβή στον Ιμμάνουελ Καντ, ενώ υπήρξε βασικός διαπραγματευτής στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και υποστηρικτής της συμφωνίας του 2015 με τη Δύση.
Ωστόσο, μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα και τον θάνατο του Χαμενεΐ, ο λόγος του άλλαξε δραματικά. Με δημόσιες δηλώσεις του, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι «έβαλαν φωτιά στην καρδιά του ιρανικού έθνους» και προειδοποίησε ότι η απάντηση θα είναι τέτοια «που δεν έχουν ξαναζήσει». Παράλληλα, επιτέθηκε προσωπικά στον Ντόναλντ Τραμπ, κατηγορώντας τον ότι έπεσε σε «ισραηλινή παγίδα».
Η επιρροή του Λαριτζανί δεν προκύπτει μόνο από τη θέση του, αλλά και από την πολιτική του διαδρομή. Προερχόμενος από μία από τις πιο ισχυρές οικογένειες του Ιράν –που έχει χαρακτηριστεί ακόμη και ως οι «Κένεντι της Τεχεράνης»– έχει υπηρετήσει ως υπουργός Πολιτισμού, επικεφαλής της κρατικής τηλεόρασης και, κυρίως, πρόεδρος του Κοινοβουλίου για τρεις συνεχόμενες θητείες (2008–2020), διαμορφώνοντας καθοριστικά την εσωτερική και εξωτερική πολιτική.
Παρά τις αποτυχίες του να διεκδικήσει την προεδρία, και τις αμφιλεγόμενες απορρίψεις της υποψηφιότητάς του τα τελευταία χρόνια, επέστρεψε δυναμικά το 2025 σε καίρια θέση εξουσίας. Έκτοτε, η στάση του φαίνεται να έχει σκληρύνει, εγκαταλείποντας –τουλάχιστον προσωρινά– την εικόνα του διαλλακτικού συνομιλητή.
Μέχρι και λίγες εβδομάδες πριν από την κλιμάκωση, φερόταν να συμμετέχει σε έμμεσες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ μέσω Ομάν, υποστηρίζοντας ότι «η διαπραγμάτευση είναι ο λογικός δρόμος». Όμως, μετά την έναρξη των επιθέσεων στα τέλη Φεβρουαρίου, η διπλωματική οδός κατέρρευσε.
Σήμερα, με το Ιράν να διοικείται από μεταβατικό σχήμα και τη σύγκρουση να βαθαίνει, ο Λαριτζανί –αν παραμένει εν ζωή– θεωρείται ο άνθρωπος που θα καθορίσει την επόμενη μέρα της ιρανικής στρατηγικής. Και, όπως ο ίδιος έχει προειδοποιήσει, η απάντηση της Τεχεράνης ενδέχεται να είναι πιο σκληρή από ποτέ.
17°
