Ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών ετοιμάζεται να αλλάξει χέρια. Ο οίκος Christie’s ανακοίνωσε ότι στις αρχές του 2026 θα δημοπρατήσει ένα ελαιογραφικό πορτρέτο του Τζορτζ Ουάσινγκτον, φιλοτεχνημένο το 1804 από τον Gilbert Stuart – το έργο που αποτέλεσε το βασικό πρότυπο για τη χάραξη του προσώπου του πρώτου προέδρου στο χαρτονόμισμα του ενός δολαρίου.
Το έργο θα προσφερθεί στο πλαίσιο της δημοπρασίας «We the People: America at 250», κατά την ετήσια Americana Week του Christie’s, με εκτιμώμενη τιμή από 500.000 έως 1 εκατ. δολάρια.
Ο Gilbert Stuart υπήρξε ο κατεξοχήν πορτρετίστας της πρώιμης αμερικανικής δημοκρατίας. Ζωγράφισε περίπου 1.000 πορτρέτα και απαθανάτισε τους πρώτους έξι προέδρους των ΗΠΑ, διαμορφώνοντας ουσιαστικά το οπτικό λεξιλόγιο της αμερικανικής εξουσίας. Τα έργα του βρίσκονται σήμερα σε κορυφαία μουσεία, όπως το Metropolitan Museum of Art, η National Gallery of Art και η National Portrait Gallery στην Ουάσινγκτον.
Το πιο διάσημο έργο του, ωστόσο, παραμένει το λεγόμενο «Athenaeum Portrait» του 1796 – ένα ημιτελές πορτρέτο του Ουάσινγκτον, παραγγελμένο από τη Μάρθα Ουάσινγκτον, το οποίο φιλοτεχνήθηκε όταν ο πρώτος πρόεδρος ήταν 64 ετών, τρία χρόνια πριν από τον θάνατό του. Το συγκεκριμένο έργο αποτέλεσε την κύρια εικαστική βάση για το χαρτονόμισμα του ενός δολαρίου, όπως το γνωρίζουμε μέχρι σήμερα.
Ο Stuart, αντιμετωπίζοντας σοβαρά οικονομικά προβλήματα, δημιούργησε δεκάδες αντίγραφα του Athenaeum Portrait. Υπολογίζεται ότι έχουν διασωθεί περίπου 70 έως 80 εκδοχές. Το πορτρέτο που θα δημοπρατηθεί από τον Christie’s ήταν παραγγελία του Τζέιμς Μάντισον, τέταρτου προέδρου των ΗΠΑ, και πέρασε στη συνέχεια στην κατοχή του μεγιστάνα των σιδηροδρόμων και της ναυτιλίας William Henry Aspinwall, ενός από τους συνιδρυτές του Metropolitan Museum of Art.
Μετά από αρκετές μεταβιβάσεις, το έργο κατέληξε στο Clarkson University της Νέας Υόρκης, ένα πανεπιστήμιο με τεχνικό και μηχανικό προσανατολισμό. Η διοίκηση του ιδρύματος αποφάσισε πρόσφατα να το αποδεσμεύσει από τη συλλογή του, ενόψει της επετείου των 250 ετών από την ίδρυση των ΗΠΑ, με τα έσοδα να κατευθύνονται στην εκπαιδευτική του αποστολή.
«Πιστεύουμε ότι ήρθε η στιγμή να βρει ένα νέο, μόνιμο σπίτι», δήλωσε χαρακτηριστικά η πρόεδρος του πανεπιστημίου, Michelle Larson.
Το ρεκόρ για πορτρέτο τύπου Athenaeum ανέρχεται στα 1,06 εκατ. δολάρια και σημειώθηκε το 2015. Υπενθυμίζεται ότι μόλις πέρυσι το Metropolitan Museum of Art αποδέσμευσε άλλο πορτρέτο του Ουάσινγκτον από διαφορετική σειρά του Stuart, το οποίο πουλήθηκε στον Christie’s για 2,8 εκατ. δολάρια.
Δύο αιώνες μετά τη δημιουργία του, το βλέμμα του Τζορτζ Ουάσινγκτον εξακολουθεί να κυκλοφορεί καθημερινά στα πορτοφόλια εκατομμυρίων ανθρώπων. Τώρα, ετοιμάζεται να αποκτήσει – για ακόμη μία φορά – νέα ιστορία.
