Σοκ από το παγκόσμιο χρέος: αγγίζει τα 338 τρισ. δολάρια – νέο ιστορικό ρεκόρ
Το παγκόσμιο χρέοςέφτασε σε νέο υψηλό, στα 337,7 τρισ. δολάρια στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2025, σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του Institute of International Finance (IIF). Η άνοδος οφείλεται στις ευνοϊκότερες διεθνείς χρηματοοικονομικές συνθήκες, την αποδυνάμωση του δολαρίου και την πιο χαλαρή στάση που υιοθέτησαν οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες.
Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους, το χρέος αυξήθηκε κατά 21 τρισ. δολάρια. Τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε απόλυτα μεγέθη κατέγραψαν η Κίνα, η Γαλλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γερμανία, η Βρετανία και η Ιαπωνία, εξέλιξη που εν μέρει οφείλεται και στην πτώση του δολαρίου – το οποίο έχει χάσει 9,75% από τις αρχές του έτους έναντι βασικού καλαθιού νομισμάτων.
Άλμα συγκρίσιμο με την περίοδο της πανδημίας
Το IIF επεσήμανε ότι η κλίμακα της αύξησης είναι αντίστοιχη με το β΄ εξάμηνο του 2020, όταν τα μέτρα στήριξης λόγω πανδημίας οδήγησαν σε άνευ προηγουμένου διόγκωση χρέους.
Σε όρους λόγου χρέους προς ΑΕΠ, οι πιο απότομες αυξήσεις καταγράφηκαν σε Καναδά, Κίνα, Σαουδική Αραβία και Πολωνία, ενώ μειώσεις παρατηρήθηκαν σε Ιρλανδία, Ιαπωνία και Νορβηγία. Συνολικά, ο παγκόσμιος λόγος χρέους προς ΑΕΠ διαμορφώθηκε λίγο πάνω από το 324%, ωστόσο στις αναδυόμενες αγορές έφτασε σε νέο ρεκόρ, 242,4%. Το συνολικό χρέος στις αναδυόμενες οικονομίες αυξήθηκε κατά 3,4 τρισ. δολάρια το β΄ τρίμηνο, υπερβαίνοντας τα 109 τρισ. δολάρια.
Το IIF προειδοποίησε ότι οι αναδυόμενες αγορές αντιμετωπίζουν υποχρεώσεις αποπληρωμών σχεδόν 3,2 τρισ. δολαρίων σε ομόλογα και δάνεια μέχρι το τέλος του 2025, ποσό που συνιστά ιστορικό υψηλό. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι δημοσιονομικές πιέσεις μπορεί να ενταθούν σε ανεπτυγμένες χώρες όπως η Ιαπωνία, η Γερμανία και η Γαλλία, κάνοντας λόγο για τον κίνδυνο των λεγόμενων «bond vigilantes», δηλαδή επενδυτών που ρευστοποιούν ομόλογα χωρών με επισφαλή δημόσια οικονομικά.
«Ενώ οι λόγοι κρατικού χρέους αυξήθηκαν απότομα στις αναδυόμενες αγορές το πρώτο εξάμηνο — κυρίως στη Χιλή και την Κίνα — η αντίδραση των αγορών ήταν ισχυρότερη στις ώριμες αγορές φέτος», ανέφερε το IIF.
Ανησυχία για το αμερικανικό χρέος
Η έκθεση εστιάζει και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου το βραχυπρόθεσμο δανεισμό αντιπροσωπεύει πλέον περίπου το 20% του συνολικού κρατικού χρέους και το 80% των νέων εκδόσεων ομολόγων. Σύμφωνα με το IIF, η αυξανόμενη εξάρτηση από βραχυπρόθεσμο δανεισμό μπορεί να αυξήσει τις πολιτικές πιέσεις προς τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν χαμηλά τα επιτόκια, απειλώντας την ανεξαρτησία της νομισματικής πολιτικής.
