Τι είναι το σύστημα Iron Dome του Ισραήλ - Πώς αιφνιδίασε η Χαμάς

Με τη χθεσινή επίθεση της Χαμάς να πιάνει στον «ύπνο» - όπως χαρακτηριστικά σχολίασε το BBC - τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, στο επίκεντρο έχει βρεθεί το σύστημα αεράμυνας της χώρας, το υπερσύγχρονο Iron Dome (Σιδηρούς Θόλος).

Πρόκειται για ένα χερσαίο αμυντικό σύστημα του Ισραήλ, το οποίο αναχαιτίζει και καταστρέφει ρουκέτες και όλμους μικρού βεληνεκούς. Έχει γίνει βασικός πυλώνας της άμυνας της χώρας από την εισαγωγή του το 2011.

Πώς λειτουργεί το Iron Dome;

Τροφοδοτείται από συστοιχίες πυραυλικής άμυνας που μπορούν να αμυνθούν σε επιθέσεις με όλμους και ρουκέτες, όπως αυτές που εκτοξεύονται από τα παλαιστινιακά εδάφη. Οι συστοιχίες είναι κινητές, ώστε να μπορούν να μετακινηθούν εκεί όπου χρειάζονται.

Ένα ραντάρ ανιχνεύει έναν εισερχόμενο πύραυλο και διαβιβάζει πληροφορίες σχετικά με την ταχύτητα και την τροχιά του στο κέντρο ελέγχου των συστοιχιών. Οι υπολογιστές του κέντρου ελέγχου υπολογίζουν αν ο πύραυλος πρόκειται να πλήξει κατοικημένες περιοχές.

Εάν ναι, εκτοξεύεται έναν πύραυλο, ο οποίος περιέχει 20 ρουκέτες αναχαίτισης. Καθέ ρουκέτα λαμβάνει συνεχείς ενημερώσεις καθοδήγησης από το κέντρο ελέγχου στο εσωτερικό του ραντάρ. Ο πύραυλος καταστρέφει τα εισερχόμενα πυρά με έκρηξη κοντά του. Ο στόχος είναι να γίνει αυτό μακριά από κατοικημένες περιοχές, ελαχιστοποιώντας τις ζημιές στο έδαφος.

Το Iron Dome αναπτύχθηκε από την ισραηλινή Rafael Advanced Defense Systems Ltd. σε συνεργασία με την Raytheon Technologies Corp. και το 2021 δοκιμάστηκε στο Γκουάμ από τις αμερικανικές δυνάμεις.

Ο Σιδηρούς Θόλος έχει δείξει κάποια ικανότητα να αναχαιτίζει πυραύλους κρουζ, οι οποίοι κινούνται κάτω από την ταχύτητα του ήχου, όπως οι πύραυλοι CJ-20.

Τι πήγε στραβά με το Iron Dome κατά την επίθεση της Χαμάς;

Πώς γίνεται, λοιπόν, αυτό το φαινομενικά απροσπέλαστο σύστημα να απέτυχε στην περίπτωση της επίθεσης του Σαββάτου από τη Χαμάς;

Καταρχάς, εκτιμάται ότι ο αριθμός των πυραύλων που εκτόξευσε η Χαμάς ήταν τόσο μεγάλος που δεν μπόρεσε να τους πιάσει όλους το Iron Dome. 

Το τόσο δυνατό σύστημα αεράμυνας εξουδετερώθηκε μετά από καταιγισμό ρουκετών από τη Χαμάς. Εδώ και αρκετά χρόνια, η Χαμάς προσπαθεί να βρει αδυναμία στο σύστημα Iron Dome. Αυτή τη φορά, πάνω από 5.000 πύραυλοι εκτοξεύτηκαν μέσα σε μόλις 20 λεπτά.

Η Χαμάς αναπτύσσει συνεχώς την τεχνολογία των πυραύλων της και με την πάροδο των ετών έχει αυξήσει το βεληνεκές τους, ενώ οι πύραυλοι που κατασκευάζει είναι πολύ φτηνότεροι σε σχέση με αυτούς που χρησιμοποιούνται στο Iron Dome.

«Όλο το σύστημα απέτυχε. Είναι ολόκληρη η αμυντική αρχιτεκτονική που προφανώς απέτυχε να παράσχει την απαραίτητη άμυνα στους Ισραηλινούς πολίτες», δήλωσε στο CNN ο Τζόναθαν Κονρίκους, πρώην διεθνής εκπρόσωπος των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων.

Kαι συμπλήρωσε: «Αυτή είναι μια στιγμή τύπου Περλ Χάρμπορ για το Ισραήλ, όπου υπήρχε η πραγματικότητα μέχρι σήμερα και θα υπάρξει πραγματικότητα μετά τη σημερινή ημέρα».

Από τη μεριά του, ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για θέματα Μέσης Ανατολής, δήλωσε ότι οι ισραηλινές κοινότητες κοντά στη Γάζα «προφανώς δεν προστατεύονται επαρκώς». «Απλά δεν νομίζω ότι οι Ισραηλινοί το περίμεναν αυτό», είπε χαρακτηριστικά.

Και η τεχνητή νοημοσύνη στο οπλοστάσιο του Ισραήλ

Την ίδια ώρα, ο ισραηλινός στρατός έχει αρχίσει να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για την επιλογή στόχων για αεροπορικές επιδρομές και την οργάνωση της διοικητικής μέριμνας σε καιρό πολέμου.

Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιεί πλέον ένα σύστημα συστάσεων τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο μπορεί να επεξεργαστεί τεράστιες ποσότητες δεδομένων για να επιλέξει στόχους για αεροπορικές επιδρομές.

Οι επακόλουθες επιδρομές μπορούν στη συνέχεια να διοργανωθούν γρήγορα με ένα άλλο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που ονομάζεται Fire Factory, το οποίο χρησιμοποιεί δεδομένα σχετικά με στρατιωτικά εγκεκριμένους στόχους για να υπολογίσει τα φορτία πυρομαχικών, να ιεραρχήσει και να αναθέσει χιλιάδες στόχους σε αεροσκάφη και μη επανδρωμένα αεροσκάφη και να προτείνει ένα χρονοδιάγραμμα.

Και τα δύο συστήματα επιβλέπονται από ανθρώπους, οι οποίοι εγκρίνουν ή όχι τους συγκεκριμένους στόχους και τα σχέδια για αεροπορικές επιδρομές.

Οι υποστηρικτές του συστήματος υποστηρίζουν ότι οι προηγμένοι αλγόριθμοι μπορούν να ξεπεράσουν τις ανθρώπινες ικανότητες και να βοηθήσουν τον στρατό να ελαχιστοποιήσει τις ανθρώπινες απώλειες, ενώ οι επικριτές προειδοποιούν για τις δυνητικά θανατηφόρες συνέπειες της εξάρτησης από ολοένα και πιο αυτόνομα συστήματα.

Με πληροφορίες από WSJ, CNN, Bloomberg