Ομιλείτε κυπριακά… στον Άρη

Ένα νησί που «γράφει» ωραία στις φωτογραφίες από το διάστημα, ένας «πελλόροτσος» (aka τρελοβράχος) για κάποιους από τους ντόπιους, η Κύπρος έχει αποκτήσει τους δικούς της βράχους στον γειτονικό μας πλανήτη, τον Άρη.

Περίπου 225 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, ανάμεσα σε κρατήρες και βουνά, δύο βράχοι βαφτίστηκαν πρόσφατα με δύο λήμματα της κυπριακής διαλέκτου, σε ένδειξη τιμής προς τον 33χρονο Κύπριο επιστήμονα Κωνσταντίνο Χαραλάμπους, ο οποίος εργάζεται  στην αποστολή της διαστημοσυσκευής InSight της NASA, που πρόσφατα προσεδαφίστηκε επιτυχώς στον κόκκινο πλανήτη.

Και τα ονόματα αυτών, «ζαβός» και «μούττη» (μύτη), κατά τον νονό (ή τατά, για να συνεχίσουμε τα μαθήματα κυπριακών) δρα Χαραλάμπους. Σε συνέντευξή του στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Κύπριος επιστήμονας επισήμανε ότι οι δύο βράχοι με τα κυπριακά ονόματα περιλαμβάνονται στον γεωλογικό κατάλογο με τους πιο σημαντικούς βράχους που γειτονεύουν με το InSight lander, οι οποίοι πρόκειται να αναφερθούν και να αναλυθούν στα αντίστοιχα επιστημονικά άρθρα, συνεντεύξεις, συνέδρια και συναντήσεις.

Ο δρ. Χαραλάμπους έστειλε στη NASA διάφορες εισηγήσεις μαζί με τη σημασία τους και ο ίδιος ο οργανισμός εξερεύνησης του διαστήματος έκανε την τελική επιλογή. «Έτσι κάπου εκεί μακριά στο πλανήτη Άρη υπάρχει ένα μικρό κομμάτι από την Κύπρο μας», δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο 33χρονος επιστήμονας, ο οποίος είναι μέλος της ομάδας της NASA που παρακολουθεί το σεισμόμετρο SP εντός της διαστημοσυσκευής και είναι επικεφαλής, μαζί με τον καθηγητή Tom Pike, των επιχειρήσεων εδάφους. Από την ανάλυση των δεδομένων που στέλνει το σεισμόμετρο φιλοδοξούν να παρατηρήσουν βαθιά το εσωτερικό του Άρη, ώστε να ανιχνεύσουν έναν στερεό ή υγρό πυρήνα. «Τα υπολείμματα ενός υγρού πυρήνα θα υποδηλώσουν ότι ο Άρης είχε κάποτε μαγνητικό πεδίο. Όπως και στη Γη, αυτό το πεδίο προστάτευε τον Άρη από επιβλαβείς ηλιακούς ανέμους πριν 3 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε, ο Άρης ήταν πολύ πιο ζεστός και πιο υγρός και ίσως ήταν ικανός να φιλοξενήσει την πρώιμη ζωή, και έτσι με όλα αυτά τα στοιχεία θα καταλάβουμε τι πήγε στραβά στην ιστορία του Άρη», δήλωσε ο ίδιος στο ΚΥΠΕ.

Ο Λεμεσιανός επιστήμονας που ονειρεύεται να συμμετάσχει στις έρευνες που θα καταλήξουν στην πρώτη αποστολή ανθρώπων στον Άρη πιστεύει πως στο κοντινό μέλλον αστροναύτες θα μεταβούν στον Άρη όπου θα δημιουργηθεί αποικία, ενώ στο πιο μακρινό μέλλον όταν θα έχει αναπτυχθεί πιο γρήγορη μετακίνηση στο διάστημα, θα υπάρξουν και αποικίες σε άλλους πλανήτες, καθιστώντας το ανθρώπινο είδος πολυ-πλανητικό.

Πάντως η απόδοση τιμών στους επιστήμονες που εργάζονται στη NASA και δη στην αποστολή του Άρη μέσω του δικαιώματος ονοματοδοσίας περιοχών του κόκκινου πλανήτη είναι μάλλον μια συνήθης πρακτική: όπως είχε αφηγηθεί το 2018 στην Athens Voice o 82χρονος σήμερα Έλληνας αστροφυσικός της NASA, Θανάσης Οικονόμου, ο ίδιος έχει ονομάσει περιοχές του περιοχές γύρω από τον κρατήρα Erebus του Κόκκινου Πλανήτη με ελληνικά ονόματα: «Kalambaka», «Kalavrita», «Kypourio», «Ziakas» (όπως το χωριό του, Ζιάκας Γρεβενών) και «Ochi».