«Ρόσμερσχολμ» του Χένρικ Ίψεν στο Θέατρο Τέχνης

Στο παλιό αρχοντικό του Ρόσμερσχολμ, επικρατεί βαθιά σιωπή. Ο Γιοχάνες Ρόσμερ, άτεκνος και χήρος, κατοικεί, ως ο τελευταίος εκπρόσωπος του γένους του, σ’ ένα στοιχειωμένο σπίτι με λίγo παρόν, πολλή ιστορία, σχεδόν καθόλου μέλλον. Οι σκιές του παρελθόντος φωλιάζουν στις χαραμάδες και περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να εξαπολύσουν την εκδικητική τους δύναμη. Σ’ αυτόν τον πύργο με την αποπνικτική ατμόσφαιρα μεταφυσικού τρόμου, οι ζωντανοί ζουν μια δανεική ζωή, όσο η μεγαθυμία των νεκρών τους το επιτρέπει.

Κι όμως, το Ρόσμερσχολμ θα μπορούσε να είναι ένας όμορφος, θαυμάσιος τόπος, όπου ο Γιοχάνες και η Ρεμπέκα Βεστ, η νέα, απελευθερωμένη γυναίκα που έχει αντικαταστήσει την αυτόχειρα σύζυγό του Ρόσμερ, θα μπορούσαν να ζήσουν τον μεγάλο έρωτα· όπου τα κακά πνεύματα θα έπαυαν να στοιχειώνουν, όπου νέες, σφριγηλές ιδέες θα μπορούσαν να γεννηθούν και μια αίσθηση ανθρώπινης ευτυχίας θα βασίλευε στον κόσμο. Όμως οι μηχανισμοί της δυστυχίας είναι ισχυροί και η δύναμη των νεκρών μεγάλη. Στην έπαυλη των Ρόσμερ κυκλοφορούν συντηρητικοί πολιτικοί και προοδευτικοί εκδότες, οραματιστές φιλόσοφοι, φαντάσματα, τρομακτικά σύμβολα με τη μορφή άσπρων αλόγων, αλλά και ο απλός λαός. Όλοι προσπαθούν να επιβληθούν και να κυριαρχήσουν πάνω στο ερωτευμένο ζευγάρι που αγωνίζεται να βρει τη χαρά της ζωής.

Το «Ρόσμερσχολμ» συγκαταλέγεται στα αριστουργήματα του Χένρικ Ίψεν: ένα πολυσύνθετο, πρωτοποριακό για την εποχή του έργο, που ταυτόχρονα αποτελεί ένα επίκαιρο, υπαρξιακά βαρυσήμαντο και βαθιά πολιτικό κείμενο, με απρόσμενες και δεξιοτεχνικές κωμικές ανάσες. Με μια τολμηρή, σχεδόν ακραία λιτή αμεσότητα και καθαρότητα, ο Νορβηγός συγγραφέας χτίζει μεθοδικά έναν ποιητικό κόσμο μεγάλης συναισθηματικής και ψυχολογικής αλήθειας, αλλά και ένα αγωνιώδες θρίλερ σύγχρονου προβληματισμού: η επιρροή της χειραφετημένης Ρεμπέκα πάνω στον ιδεαλιστή Ρόσμερ περιπλέκεται από τη μεταξύ τους σεξουαλική έλξη, η οποία καταπιεζόταν όσο ζούσε η πρώην σύζυγος του Ρόσμερ και τώρα σκιάζεται από τον θάνατό της. Ανίκανοι, παρά την πίστη τους στον ελεύθερο έρωτα, να ολοκληρώσουν τη σχέση τους, η Ρεμπέκα και ο Ρόσμερ θα βρεθούν σε αδιέξοδο, αντιμέτωποι, όπως κάποτε ο Τριστάνος και η Ιζόλδη, με ένα σπαρακτικό και μεγαλειώδες πεπρωμένο.