- CITY GUIDE
- PODCAST
-
18°
Το Ίδρυμα Παναγιώτη και Έφης Μιχελή, τιμώντας την επιθυμία της ιδρύτριάς του, ναΐφ ζωγράφου Έφης Μιχελή (1906–1984) να αναδείξει στο ευρύ κοινό τη ναΐφ ζωγραφική, η οποία για πολλά χρόνια παρέμενε παραγνωρισμένη στην Ελλάδα, συνεχίζει να υπηρετεί το όραμά της. Από το 2013 προσφέρει σε Ελληνίδες και Έλληνες ζωγράφους, τόσο σύγχρονους όσο και παλαιότερους, τη δυνατότητα να παρουσιάσουν στην Αίθουσα του Ιδρύματος το έργο τους και να εμπλουτίσουν τη μόνιμη Συλλογή του με αντιπροσωπευτική Ελληνική Ναΐφ Ζωγραφική. Παράλληλα, ταξιδεύει τα έργα της Έφης Μιχελή, καθώς και της Συλλογής του σε πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η παρούσα έκθεση έργων της Δώρας Ποτήρη «Ανώνυμη Ελληνική Αρχιτεκτονική».
Η ζωγράφος Δώρα Ποτήρη (Κάιρο 1908-Αθήνα 1998) δεν έκανε επίσημες καλλιτεχνικές σπουδές. Στην Αίγυπτο ως δασκάλους της αναφέρει τον Εμμανουήλ Αύγουστο και τον Κύπριο συγγραφέα-ζωγράφο Νίκο Νικολαΐδη και στην Αθήνα, όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα το 1962, τον ζωγράφο Μίκη Ματσάκη. Η εξαιρετικά παραγωγική καλλιτεχνική δραστηριότητα της Ποτήρη ξεκίνησε αφότου δημιούργησε οικογένεια, με την παρουσίαση έργων της στο εργαστήριό της (Κάιρο, 1953) και με ατομική της έκθεση στην Αθήνα (Αίθουσα Ζαχαρίου, 1955). Η έκθεση «Δώρα Ποτήρη: Ανώνυμη Ελληνική Αρχιτεκτονική» είναι η πρώτη μεταθανάτια αφιερωμένη στο έργο της ζωγράφου, της οποίας η εκθεσιακή δραστηριότητα καταγραφόταν συχνά στον Τύπο και οι τιμές των έργων της ήταν υψηλές.
Η Ποτήρη ζωγράφιζε αδιάλειπτα μέχρι το τέλος της ζωής της και βιοποριζόταν ως καλλιτέχνις: παρουσίαζε συστηματικά έργα στα ατελιέ της, σε άλλες ατομικές, καθώς και σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η πολυσχιδής παραγωγή της συμπεριλαμβάνει έργα ζωγραφισμένα στην Αίγυπτο, στο Σουδάν, στη Ροδεσία (σημερινή Ζιμπάμπουε), στο Έσσεξ (Ην. Βασίλειο) και στη Φλόριντα (ΗΠΑ).
Οι άνθρωποι -ακόμα και αν δεν απεικονίζονται- και οι εκδηλώσεις της καθημερινότητάς τους, κυρίως σε δομημένα περιβάλλοντα, αποτέλεσαν σημεία αναφοράς στο συνολικό φάσμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας της Ποτήρη.
Mετά τα μέσα της δεκαετίας του 1950, η ζωγράφος στράφηκε και σε τοπιογραφικά θέματα της ελληνικής υπαίθρου και των νησιών με απεικονίσεις κτισμάτων, ενώ ενσωμάτωσε στο ελεύθερο «σκιτσογραφικό» της ύφος στοιχεία «αφέλειας». Από το τέλος της δεκαετίας του 1970, η Ποτήρη εστίασε το ενδιαφέρον της στις «παραδοσιακές αυλές», στις οποίες οι γυναίκες έχουν κυρίαρχο ρόλο.
Τονίζοντας την υπαρξιακή-ψυχολογική τους σημασία για τις γυναίκες που τις φρόντιζαν —τις οποίες κατονομάζει— η Ποτήρη απέδιδε στις αυλές αισθητική αξία, αναγνωρίζοντας την εργασία της «νοικοκυράς» ως καλλιτεχνική δημιουργία.
Η έκθεση βασίζεται στην ερευνητική διαπίστωση ότι στο σύνολο του έργου της Ποτήρη τα θέματα ανώνυμης ελληνικής αρχιτεκτονικής συγκροτούν μια διακριτή, ειδικής σημασίας κατηγορία. Στον Κατάλογο της έκθεσης αυτή η θεματική συνδέεται με ζητήματα που απασχολούσαν τους Έλληνες αρχιτέκτονες από τη δεκαετία του 1950 σχετικά με την επανεκτίμηση της ανώνυμης δημώδους αρχιτεκτονικής ως προτύπου, την άνοδο του τουρισμού, την άναρχη οικιστική ανάπτυξη και την προστασία της «παραδοσιακής» αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, συχνά σε κλίμα πολιτικών αναταράξεων.
Ιδέα έκθεσης, Επιμέλεια έκθεσης, επιμέλεια Καταλόγου: Μαρία Γ. Μόσχου, Δρ Ιστορίας της Τέχνης
Ξεναγήσεις: Τρίτη 1 Δεκεμβρίου, 18:00-20:00, Τρίτη 15 Δεκεμβρίου, 18:00-20:00
ΠΟΥ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ
Δευτέρα 18:00-21:30
από 24/11/2026 έως 23/12/2026κάθε Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 12:00-20:00
από 24/11/2026 έως 23/12/2026κάθε Τετάρτη 10:00-15:00
Η είσοδος στην έκθεση και στις ξεναγήσεις είναι ελεύθερη