Γιάννης Στεμπίλης: On the road στην Art Zone 42

Η έκθεση «On the Road» του Γιάννη Στεμπίλη ξεδιπλώνεται σε δύο διαδοχικούς σταθμούς, ακολουθώντας την ίδια την έννοια της διαδρομής που διατρέχει το έργο του. Με αφετηρία την Art Athina (12–16 Νοεμβρίου 2026), η εικαστική αφήγηση συνεχίζεται και αναπτύσσεται στον χώρο Art Zone 42, όπου εγκαινιάζεται στις 19 Νοεμβρίου και διαρκεί έως τις 5 Δεκεμβρίου 2026.

ON THE ROAD

Τι απομένει από μια εικόνα αν αποσπαστεί από τον χρόνο που τη γέννησε; Πού καταλήγουν οι ήρωες της δημοσιότητας όταν πέφτουν οι τίτλοι τέλους και η Ιστορία παύει να τους διεκδικεί; Και τι συμβαίνει όταν, σε έναν δρόμο δίχως γεωγραφικές συντεταγμένες, συναντιούνται πρόσωπα που δεν υπήρξαν ποτέ σύγχρονοι, μα εξακολουθούν να κατοικούν στη συλλογική μας μνήμη;

Στην έκθεση On the Road, ο Γιάννης Στεμπίλης συγκροτεί ένα ιδιότυπο εικονογραφικό σύμπαν. Ένα νέο κολλάζ ιδεών με αναφορές στο τυχαίο, το ιστορικό και το οικείο με το καυστικό χιούμορ και την ειρωνική αναμέτρηση να παίζει έναν εμβληματικό ρόλο όπου το ευτελές διεκδικεί τη θέση του δίπλα στο πολύτιμο. Αφετηρία της έκθεσης On the road αποτελεί το ίδιο το υλικό στο οποίο αποκαλύπτεται η δράση. Χαρτόκουτες, απορριφθείσες συσκευασίες και αντικείμενα περισυλλεγμένα από τον δρόμο παρουσιάζονται σαν νέα found objects με σκοπό να αποτελέσουν επιφάνειες που μεταφέρουν νοήματα, μέσα από μια προσέγγιση βιωσιμότητας και οικολογικής συνείδησης, με το ίδιο το υλικό να φέρνει ενεργά στο προσκήνιο την ανάγκη συνειδητότητας.

Φθορές, πτυχώσεις, τυπογραφικά σύμβολα και κωδικοί παραμένουν ενεργά στοιχεία της σύνθεσης, ως ίχνη μιας προηγούμενης ζωής. Η χειρονομία αυτή ανακαλεί τα Combines του Robert Rauschenberg και τη μεταπολεμική αμερικανική πρωτοπορία, ενώ η χειροποίητη κουκκίδα, που αποδίδει όγκο στις μορφές, συνομιλεί με τη γραφιστική αισθητική της Pop Art και την περίφημη τεχνική της Ben-Day. Οι χρωματικές επιφάνειες αντλούν στοιχεία από τη μεταλλική ύλη και τα έντονα χρώματα με πρωταγωνιστές τα παστέλ χρώματα γαλάζιου και πορτοκαλί, που ο ίδιος επεξεργάζεται, συγκροτώντας με αυτόν τον τρόπο το προσωπικό του μορφοπλαστικό λεξιλόγιο.

Με την οξυδέρκεια ενός κινηματογραφικού μοντέρ, ο Στεμπίλης αποσπά εμβληματικές προσωπικότητες από τις ιστορικές τους συντεταγμένες και τις επανατοποθετεί σε παράδοξες αλληλουχίες, σαν καρέ μιας ταινίας που δεν γυρίστηκε ποτέ. Τι θα συνέβαινε εάν ο Θανάσης Βέγγος συναντούσε τον Bruce Lee υπό το κριτικό βλέμμα του Pier Paolo Pasolini; Θα επικρατούσε η αγωνία επιβίωσης του καθημερινού ανθρώπου, η πειθαρχία του πολεμιστή ή η πολιτική σκέψη εκείνου που αναζητούσε στο σώμα τις αντιφάσεις της κοινωνίας; Και μήπως ένα υποθετικό «βρωμόξυλο» θα μπορούσε να αποδειχθεί περισσότερο φιλοσοφικό από μια ευθεία καταγγελία;

Αντίστοιχα, η συνάντηση του Κώστα Γκουσγκούνη με την Gabrielle d'Estrées και την αδελφή της, μορφές της Σχολής του Fontainebleau, μεταφέρει τον αυλικό ερωτισμό στο πεδίο της ελληνικής λαϊκής μυθολογίας. Τι χωρίζει το μουσειακό γυμνό από το σώμα της μαζικής κατανάλωσης; Μήπως τελικά η απόσταση ανάμεσα στο υψηλό και το ευτελές είναι λιγότερο αισθητική και περισσότερο ιστορική; Αλλού πάλι, ο Pasolini στο έργο «Double Pasolini” συναντά το καυστικό ειρωνικό βλέμμα αντιστρέφοντας το ερώτημα στο ποιος κοιτάει ποιον. Ο θεατής τον ίδιο ή ο Pasolini εμας; Στη συνέχεια, η μορφή του Notorious B.I.G. (Biggie) αναδύεται σε μνημειακή μεγέθυνση, με το βλέμμα να κυριαρχεί και τα σύμβολα της συσκευασίας να παρεμβαίνουν στην εικόνα. Το αστικό είδωλο της hip-hop κουλτούρας συναντά την ειρωνεία της μαζικής αναπαραγωγής. Τι απομένει τελικά από τον άνθρωπο όταν η εικόνα του μετατρέπεται σε πολιτισμικό προϊόν; Έπειτα, ο Απόστολος Σουγκλάκος, οι κινηματογραφικοί κλώνοι του Bruce Lee, οι χορευτικές φιγούρες του Watusi, η Aretha Franklin και αναφορές στον Jean-Michel Basquiat σε συνομιλία με τον συγγραφέα Ηλία Πετρόπουλο, συγκροτούν μια απρόσμενη πολιτισμική συνομιλία.

Δίπλα τους, το πορτραίτο του ίδιου του καλλιτέχνη, σαν ένα στοιχείο υπογραφής και καταγραφής αυτής της ασυνάρτητης κοινωνικοπολιτικής κακοφωνίας παρατηρεί και σχολιάζει. Έπειτα εμφανίζονται, ο αδελφός του, παιδικές μορφές και σκύλοι, άλλοτε ανώνυμοι και άλλοτε διάσημοι, όπως ο περιβόητος Λουκάνικος των αθηναϊκών διαδηλώσεων, που με τη σειρά τους ανατρέπουν την ιεραρχία της δημόσιας εικόνας. Ποιος αποφασίζει άλλωστε, ποια μορφή δικαιούται να γίνει μνημείο και ποια θα χαθεί στην ανωνυμία;

Ίσως ο Στεμπίλης δεν αναζητά μια εξιδανικευμένη εκδοχή του παρελθόντος ούτε επιχειρεί να αποκαταστήσει μια χαμένη ιστορική αλήθεια. Αντιθέτως, συγκροτεί έναν νέο κόσμο όπου η μνήμη παραμένει ρευστή, οι πολιτισμικές ταυτότητες μετακινούνται και οι εικόνες αποκτούν το δικαίωμα να ξανασυναντηθούν, κριτικά πλέον, σε ένα πολυδιάστατο σουρεαλιστικό αφήγημα.

Γιατί, εντέλει, τι είναι ο πολιτισμός, αν όχι μια ατελείωτη διαδρομή από εικόνες, ιστορίες και πρόσωπα που έστω και εννοιολογικά συναντιούνται;

Και τι είναι, άραγε, η τέχνη, αν όχι ένας παράδοξος τόπος όπου το παλιό και το νέο αναμετρώνται;

Νιόβη Κρητικού
Ιστορικός Τέχνης | Επιμελήτρια | Εικαστικός

Νοέμβριος 2026
Τι θα μπορούσα εγώ τώρα να πρωτοπώ για τον Γιάννη Στεμπίλη;

Τον γνώρισα στα πρώτα του εικαστικά βήματα όπου και πίστεψα στη δουλειά του, τότε που είχε μια μεγαλόπνοη ιδέα από δημιουργός κοσμημάτων, να εφαρμόσει την αγάπη του για το μέταλλο και στις εικαστικές τέχνες.

Έκτοτε, βαθιά εξελισσόμενος, με την αριστοτεχνική διαδικασία του πουαντιγισμού, λαξεύει μορφές και φόρμες, χειροποίητα φυσικά, κουκίδα-κουκίδα, πάνω στη μεταλλική φλύδα. Πέρα από την τεχνική που κάνει τον Γιάννη αξιομνημόνευτο και ξεχωριστό ανάμεσα σε τόσους καλλιτέχνες, είναι, σαφώς, και η avant- garde θεματική του όπου παρουσιάζει προσωπικότητες των Τεχνών και της Showbiz σε extreme καταστάσεις, στάσεις, με ή χωρίς ρούχα, σε καθημερινές στιγμές ή σε διάλογο με άλλα πρόσωπα ή αντικείμενα όπου σίγουρα κάποιος αντιλαμβάνεται ότι κάτι τέτοιο χρειάζεται θάρρος και θράσσος. Εδώ κουμπώνει και η εξαιρετικά σημαντική σημείωση, η οποία είναι πάντοτε αναγκαία αναφοράς, ότι κάθε υποψία λάθους μπορεί να αποβεί καταστροφική για το έργο και λόγω καταπόνησης, κάθε δημιουργία πάνω στο μέταλλο χρειάζεται από δύο έως έξι μήνες για να ολοκηρωθεί.

Ως συμπλήρωμα αυτών των πολύωρων, απαιτητικών και αξιοθαύμαστων πραγματικοτήτων του Γιάννη Στεμπίλη αποτελεί και μια ελαφρώς διαφορετική, νέα εικαστική σειρά δημιουργιών, όπου η κατασκευαστική του οξυδέρκεια εξέρχεται από τον εσωτερικό χώρο, καθώς ανακαλύπτει στα πεζοδρόμια αυτούσιες κούτες από χαρτόνι και πάλι σταθερά με την τεχνική του πουαντιγισμού ζωγραφίζει πάνω τους τις εξωφρενικές του φιγούρες, με ευφάνταστους τίτλους να τις συνοδεύουν, μπλέκοντας το καθαρά ζωγραφικό μέρος με τα ήδη υπάρχοντα σύμβολα και σημεία στην επιφάνεια του χαρτονιού. Ουσιαστικά πρόκειται για μια αναγωγή των ανακυκλωμένων χαρτόκουτων σε έργα τέχνης, σαν άλλα ready mades.

H θεματική του πάλι εμπνευσμένη από γνωστές ποπ και καλτ φυσιογνωμίες, γυναικεία γυμνά, τα οποία φιλοτεχνεί με πολύ ζήλο και χαρακτήρες του δρόμου...και όταν εννοοούμε χαρακτήρες του δρόμου μιλάμε για τα αδεσποτάκια που έχουν σημαδέψει τις καρδιές μας...όπως ακριβώς και τα αξιοπερίεργα, με την καλή έννοια πάντα, πληθωρικά έργα του Γιάννη.

Τζωρτζίνα Θέου
Gallery Manager

Ο καλλιτέχνης:
On the road.

Μια έκθεση επηρεασμένη από τον δρόμο, εννοιολογικά, συμβολικά, κυριολεκτικά, κάτι σαν street art εσωτερικού (χώρου).

Από έργα που με κάποιο τρόπο συνδέονται με τον δρόμο, παρουσιάζοντας πρόσωπα και καταστάσεις που έχουν σχετιστεί μαζί του, είτε από κάτι που βρέθηκε σε αυτόν,- εγκαταλελειμμένο πλέον σπάραγμα μιας καταναλωτικής πραγματικότητας, όπου μέσω της καλλιτεχνικής χειρονομίας γίνεται προσπάθεια να, απεγκλωβιστεί από την πρότερη λειτουργική συνήθως φύση του, και να περιορίσει με τον τρόπο αυτό το χάσμα μεταξύ τέχνης και καθημερινότητας.
Συνηθισμένα και καθημερινά υλικά, όπως είναι τα χαρτοκιβώτια, αποσπασμένα από το αρχικό τους πλαίσιο και επανατοποθετημένα σε ένα εικαστικό περιβάλλον, αναδεικνύουν με τον επαναπροσδιορισμό τους ως objetd’art,την αμφισημία της χρήσης τους, και από προστατευτικά μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων και αντικειμένων, συστήνονται ως καλλιτεχνήματα πλέον, αποκτώντας με την παρερμηνεία των προτυπωμένων στοιχείων των ready made υλικών, μια νεα προσέγγιση , όπου αποδεσμευμένα πια από τις λειτουργικές τους καταβολές, και ενδεδυμένα με μια νέο-Ντανταϊστικη essence, παίζουν ,αγκαλιάζοντας είτε με ειρωνεία είτε με χιούμορ την λαϊκή πραγματικότητα και την λούμπεν υποκουλτούρα.

Αν και όπως λένε, ποτέ δεν είναι αργά , είμαι σχετικά μεγάλος (ηλικιακά) ,για γκράφιτι και street art, έτσι λοιπόν κάνω μια προσπάθεια (και ελπίζω να τα καταφέρνω) να μεταφέρω κάτι από την αίσθηση του δρόμου ,σε κάποιο περίκλειστο χώρο, είτε της Art Athina(ς) 2026, είτε κυρίως στο φιλόξενο τοπίο της Art Zone 42, δημιουργώντας όμως το εξής παράδοξο:

Ενώ η street art έχει ως κυρίαρχο συναίσθημα την freedom-ιλα και την ανάγκη του καλλιτέχνη να εκφραστεί εκτός του χώρου των μουσείων και των γκαλερί, έχουμε εδώ την αντίστροφη πορεία, ήτοι: από τον δρόμο στη γκαλερί, και από τον χρηστικό <<θάνατο>> του υλικού των έργων, στην επανεξέταση των συμβολών και των συμβολικών ιδιοτήτων τους, καθιστώντας τα έτσι λιγότερο απορριπτόμενα (ελπίζω)από ότι όταν βρέθηκαν, θυμίζοντας λίγο κάτι από μια φράση του Isaac Asimov:
Στην ζωή αντίθετα από το σκάκι, το παιχνίδι ξεκινά μετά από το ματ.

Υ.Γ.
Και αν ο Jack Kerouac, γυρνούσε την Αμερική ακούγοντας τζαζ, περιπλάνησή που θα αποτελούσε τη βάση του περίφημου μυθιστορήματός του Στο δρόμο (On the Road), τα εργα της παρούσης έκθεσης περιπλανιόντουσαν στους δρόμους της Αθήνας περιμένοντας υπομονετικά την ευκαιρία τους να μετατραπούν σε εκθέματα, κάτι που έγινε, με αντίστοιχες σε γενικές γραμμές μουσικές.
Hasta la victoria siempre.

Γιάννης Στεμπίλης 

Ο Γιάννης Στεμπίλης γεννήθηκε το 1968. Από το 1986 και για τρεις δεκαετίες υπήρξε σχεδιαστης κοσμηματων. Εδώ και μερικά χρόνια πάντρεψε τις τεχνικές του ικανότητες στην κατεργασία των μεταλλων με το ενδιαφέρον του για τις εφαρμοσμένες και εικαστικές τέχνες. Ετσι προέκυψε μια δική του τεχνική με έργα σκαλισμένα και διαμορφωμένα πάνω σε μέταλλα. Κάθε έργο θέλει από 2 έως 6 μήνες για να ολοκληρωθεί. Έχει λάβει μέρος σε περίπου 50 εκθέσεις κοσμημάτων καθώς και σε εικαστικές ομαδικές εκθέσεις σε χώρους και γκαλερί της Ελλάδας και στο εξωτερικό. Έχει πραγματοποιήσει δύο ατομικές με την γκαλερί Art Zone 42 και έχει εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην Biennale νέων καλλιτεχνών της Ευρώπης στη Λισαβόνα το 1994, καθώς και στην Βiennale του Λονδίνου το 2021. Έχει επίσης λάβει μέρος στην Art Athina 2023 & 2024 με την Art Zone 42.

ΙΝFO
Mέρος Πρώτο | Part One: Art Athina 12-16/11/26
Είσοδος: https://art-athina.gr/language/el/ | Onassis Ready, Στρατή Τσίρκα 2, Αγ. Ιωάννης Ρέντης

Part two | Μέρος Δεύτερο:
Εγκαίνια: 19/11/2026 και ώρα 19.00-22.00 | Art Zone 42, Λ. Βασιλέως Κωνσταντίνου 42, 11635
Διάρκεια:19/11-5/12/2026