Jan Fabre: Thinking Models & Night Diary Drawings στην Crux Gallery

Με ιδιαίτερη χαρά η γκαλερί Crux παρουσιάζει από τις 11 Νοεμβρίου 2026 τη δεύτερη ατομική έκθεση του Φλαμανδού πρωτοποριακού καλλιτέχνη Jan Fabre, σε επιμέλεια της Ιστορικού Τέχνης Κατερίνας Κοσκινά με τίτλο Jan Fabre. Thinking Models & Night Diary Drawings. Στην έκθεση, της οποίας στόχος είναι ο θεατής να αποκτήσει μια εκ των έσω ανάγνωση της σκέψης του Fabre, από την οποία προκύπτει η σταθερή ενασχόλησή του με ζητήματα όπως η δημιουργική ελευθερία του καλλιτέχνη, η ανάγκη προστασίας της τέχνης και η σημασία της μνήμης και του βιώματος. Στον χώρο της γκαλερί συνδιαλέγονται έργα δύο ενοτήτων της δεκαετίας του ’90.

Όπως επισημαίνεται από την επιμελήτρια: «Τα τέσσερα μοντέλα καταφυγίων διακρίνονται από τη χρήση μικτής τεχνικής που έχει σαν κύριο συνθετικό στοιχείο το τσιμέντο. Στην ουσία, τα Thinking Models παρουσιάζονται ως δωμάτια μη προσβάσιμα σε κανέναν, κάτι σαν προσωπικό νοητικό καταφύγιο, όπου ο καλλιτέχνης παρουσιάζει οραματικά σχέδια για την προστασία της τέχνης και των ανθρώπων της. Τα έργα αυτά αποκαλύπτουν ταυτόχρονα τους σύνθετους τρόπους σκέψης του και κατέχουν μια ιδιαίτερα σημαντική θέση στο έργο του, καθώς φιλοτεχνήθηκαν στην αρχή της καλλιτεχνικής του ωριμότητας και παραμένουν επίκαιρα. Αποτελούν δε, σε μεγάλο βαθμό, «αποκρυσταλλώσεις» των βιωμάτων και των προθέσεών του. Η σειρά αυτή ξεκίνησε στις αρχές του ’90, όταν ως νέος καλλιτέχνης, προσέφερε καταφύγιο στο εργαστήριό του σε Χιλιανούς μετανάστες. Τα τέσσερα αυτά έργα είχαν παρουσιαστεί το 2006 στο Φλαμανδικό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της έκθεσης Denkmodellen (Thinking Models), σε επιμέλεια του Flor Bex στη μοναδική δημόσια παρουσίασή τους πριν από αυτήν στην γκαλερί Crux.

Οι δύο ενότητες έχουν ως κοινό παρονομαστή την αναζήτηση του νήματος που συνδέει τους απόκρυφους, ιδιωτικούς μικρόκοσμους του καλλιτέχνη με τα έργα τέχνης. Ενώ τα Thinking Models όμως παραπέμπουν σε περίκλειστους, υπόγειους
χώρους καταφυγίου για προστασία και περισυλλογή, τα Night Diary Drawings εκθέτουν τις σκέψεις και τους στοχασμούς του καλλιτέχνη, ως γραπτό λόγο και εικόνα. Και οι δύο ενότητες λειτουργούν ως περισκόπια προς απρόσιτες περιοχές, προκαλώντας τον θεατή να ανακαλύψει την μυστική και άρρητη σχέση του εσωτερικού κόσμου του καλλιτέχνη και της δημιουργικής του πρακτικής».

Για την ενότητα Night Diary Drawings η επιμελήτρια σημειώνει: «Ο Jan Fabre είναι ο πρώτος καλλιτέχνης που χρησιμοποίησε συστηματικά και συνεχώς μέχρι σήμερα το κοινό στυλό Bic για τη δημιουργία έργων τέχνης, ξεκινώντας από το τέλος της δεκαετίας του ’70, όταν δεν ήταν ακόμα 20 ετών. Αν και η επιλογή του αρχικά οφειλόταν σε λόγους οικονομικούς και πρακτικούς, καθώς η χρήση του Bic σε χαρτί του παρείχε ένα φθηνό και εύχρηστο μέσο έκφρασης, χρησιμοποίησε αυτήν την πρακτική για πολύ πιο σύνθετα έργα, εγκαταστάσεις μεγάλων διαστάσεων, ποιητικές δράσεις, ακόμη και performances, ανοίγοντας τον δρόμο σε πολλούς άλλους καλλιτέχνες.

Τα μονοχρωματικά έργα αυτής της σειράς αποτυπώνονται ως «αποφθέγματα» του καλλιτέχνη, στοχασμοί που αφορούν την τέχνη, τη λειτουργία της και τον ρόλο της. Τα έργα αυτά εκτίθενται για πρώτη φορά στην Crux και αποτελούν μέρος της εν εξελίξει σειράς Night Diary Drawings, ενός διαρκούς εγχειρήματος λογοτεχνικής και εικαστικής δημιουργίας, το οποίο ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και συνεχίζεται έως σήμερα».

Ο Jan Fabre αφιερώνει τόσο την παρούσα έκθεση όσο και τον επερχόμενο κύκλο τεσσάρων μονολόγων του στο Θέατρο Σταθμός στην Αθήνα (6–21 Νοεμβρίου 2026), στη μνήμη του Ντένη Ζαχαρόπουλου (1952–2026), αγαπημένου φίλου, διακεκριμένου ιστορικού τέχνης, επιμελητή και διανοητή, με τον οποίο τον συνέδεε ένας πολυετής διάλογος και η βαθιά πίστη στην ελευθερία της τέχνης.

Σχετικά με τον καλλιτέχνη
Ο Jan Fabre (γεν. 1958, Αμβέρσα) θεωρείται τόσο στο Βέλγιο όσο και στο εξωτερικό ως μία από τις πιο καινοτόμες και πολυσχιδείς προσωπικότητες της
σύγχρονης διεθνούς καλλιτεχνικής σκηνής. Με μια καριέρα πάνω από 40 χρόνων, ο Jan Fabre έχει αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα του ως εικαστικός, θεατρικός καλλιτέχνης και συγγραφέας. Ο Fabre χαρακτηρίζει τον εαυτό του καλλιτέχνη της συνοχής, καθώς συγχωνεύει στοιχεία από διαφορετικούς κλάδους, ακολουθώντας την τεκμηριωμένη θεωρία και πρακτική σε όλους τους κλάδους. Μέσω αυτής της διεπιστημονικής προσέγγισης, προσφέρει συνεχώς νέες ερμηνείες, ενώ δημιουργεί ένα έντονα προσωπικό εικαστικό ρεπερτόριο, ένα μοναδικό και συνεκτικό σύμπαν με επαναλαμβανόμενα σύμβολα και μοτίβα.
Ο Jan Fabre έγινε ο πρώτος σύγχρονος καλλιτέχνης που πραγματοποίησε ατομικές εκθέσεις σε διάσημα ιδρύματα όπως το Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι (2008) και το Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη (2017). Η καλλιτεχνική εμβέλεια του Jan Fabre εκτείνεται πέρα από τους παραδοσιακούς χώρους γκαλερί, ενσωματώνοντας έργα τέχνης σε διάφορους δημόσιους χώρους, όπως το The Royal Palace (2002), τα Musées Royaux des Beaux-Arts στις Βρυξέλλες (2013), ο Καθεδρικός Ναός της Παναγίας στην Αμβέρσα (2015), η Εκκλησία του Αγίου Αυγουστίνου της Αμβέρσας/AMUZ (2018), o Καθεδρικός Ναός στη Νάπολη (2023). Με την έκθεση The Quiet Source στη Scuola Grande di San Rocco (2026) συνομιλεί στην Βενετία με τον J.Tintoretto, στο πλαίσιο της 61ης Μπιενάλε μέχρι τις 22 Νοεμβρίου του 2026.

Εγκαίνια: 11 Νοεμβρίου 2026, 19:00 - 22:00