Το Kaizen Foundation στηρίζει το πρώτο Μονοπάτι Προσβασιμότητας σε Εθνικό Δρυμό της Ελλάδας, στην Πάρνηθα, προωθώντας την ισότιμη πρόσβαση στη φύση
Με στόχο να κάνει τη φύση πιο προσβάσιμη σε όλους, το Kaizen Foundation στήριξε τη δημιουργία του πρώτου Μονοπατιού Προσβασιμότητας σε Εθνικό Δρυμό της χώρας, στην Πάρνηθα. Ο διεθνής κοινωφελής οργανισμός που δημιουργήθηκε και χρηματοδοτείται αποκλειστικά από την Kaizen Gaming, συνέβαλε στην υλοποίηση ενός έργου που ανταποκρίνεται σε μια ουσιαστική κοινωνική ανάγκη: τη δυνατότητα των ατόμων με αναπηρία και κινητικές δυσκολίες να απολαμβάνουν το φυσικό περιβάλλον με μεγαλύτερη ανεξαρτησία.
Μια εκδρομή στο βουνό, μια βόλτα ανάμεσα στα δέντρα ή λίγες ώρες με φίλους και οικογένεια αποτελούν για πολλούς απλές επιλογές της καθημερινότητας. Για άλλους, όμως, τέτοιες δραστηριότητες απαιτούν ιδιαίτερη προετοιμασία ή παραμένουν ανέφικτες. Οι απότομες κλίσεις, το ανώμαλο έδαφος και η απουσία κατάλληλων υποδομών μπορούν να αποκλείσουν ανθρώπους από φυσικούς χώρους, περιορίζοντας παράλληλα τις ευκαιρίες τους για αναψυχή και κοινωνική επαφή.
Είσοδος του Μονοπατιού Προσβασιμότητας δίπλα στο Καταφύγιο Μπάφι στην Πάρνηθα
Είσοδος του Μονοπατιού Προσβασιμότητας δίπλα στο Καταφύγιο Μπάφι στην Πάρνηθα
Η σημασία της νέας υποδομής στην Πάρνηθα βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη διάσταση. Η προσβασιμότητα δεν αφορά αποκλειστικά τη μετακίνηση από ένα σημείο σε ένα άλλο. Συνδέεται με την ελευθερία της επιλογής, την προσωπική αξιοπρέπεια και το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να συμμετέχει σε δραστηριότητες χωρίς να εξαρτάται από την ανάγκη συνεχούς βοήθειας. Όταν οι χώροι σχεδιάζονται λαμβάνοντας υπόψη διαφορετικές ανάγκες, περιορίζονται και οι συνθήκες που οδηγούν στον κοινωνικό αποκλεισμό.
Από μια πραγματική ανάγκη σε μια νέα δυνατότητα
Η ιδέα για τη δημιουργία του μονοπατιού προέκυψε έπειτα από πρωτοβουλία της ομάδας της Access to Nature, μέλη της οποίας δραστηριοποιούνται στην Πάρνηθα από το 2004. Στη διάρκεια αυτών των ετών, συνάντησαν πολλές φορές επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες που χρειάζονταν βοήθεια ακόμη και για να προσεγγίσουν το Καταφύγιο Μπάφι, ενώ άλλοι απέφευγαν εξαρχής την επίσκεψη στο βουνό.
Ο χάρτης του διαδρομής βρίσκεται στην είσοδο του Μονοπατιού Προσβασιμότητας
Οι εμπειρίες αυτές αποτέλεσαν την αφετηρία μιας προσπάθειας που ξεκίνησε το 2019 και εξελίχθηκε σε ένα απαιτητικό εγχείρημα, με μελέτες, αδειοδοτήσεις και τεχνικές προκλήσεις που έπρεπε να αντιμετωπιστούν με σεβασμό στο προστατευόμενο περιβάλλον του Εθνικού Δρυμού.
Το έργο υλοποιήθηκε από την Access to Nature και τον Ελληνικό Ορειβατικό Σύνδεσμο Αθηνών και περιλαμβάνει δύο συνδεδεμένες, αλλά λειτουργικά ανεξάρτητες διαδρομές κοντά στο Καταφύγιο Μπάφι. Η πρώτη, μήκους 396 μέτρων, προσφέρει κυκλική περιήγηση μέσα στο δάσος, με σταθερή επιφάνεια, ελεγχόμενες κλίσεις και ειδικά διαμορφωμένους χώρους ανάπαυσης. Η δεύτερη, μήκους 107 μέτρων, συνδέει τον χώρο στάθμευσης με το καταφύγιο, όπου πραγματοποιήθηκαν επιπλέον παρεμβάσεις, όπως η κατασκευή ραμπών, η εγκατάσταση αναβατορίου και η δημιουργία προσβάσιμου χώρου υγιεινής.
Η βασική κυκλική διαδρομή του Μονοπατιού Προσβασιμότητας, συνολικού μήκους 396 μέτρων. Το μονοπάτι έχει κατασκευαστεί με βάση τη τεχνική μελέτη με φιλικά προς το περιβάλλον υλικά και τεχνοτροπίες και με βάση τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές που διευκολύνουν τη προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία, περιορισμένη κινητικότητα με ή χωρίς υποβοήθηση
Ιδιαίτερο στοιχείο του έργου αποτελεί η συμμετοχή των ίδιων των ανθρώπων στους οποίους απευθύνεται. Εκπρόσωποι συλλόγων ατόμων με αναπηρία και μελλοντικοί χρήστες συμμετείχαν στον σχεδιασμό, μεταφέροντας τις εμπειρίες και τις παρατηρήσεις τους για τις επιφάνειες, τις κλίσεις και τις συνθήκες ασφαλούς μετακίνησης. Κατά την κατασκευή πραγματοποιήθηκαν δοκιμές, ώστε οι επιλεγμένες λύσεις να αξιολογηθούν στην πράξη. Με αυτόν τον τρόπο, η βιωματική γνώση των χρηστών αποτέλεσε ουσιαστικό μέρος της διαδικασίας.
Η αξία της συμμετοχής και της επαφής με τη φύση
Η δημιουργία ενός προσβάσιμου μονοπατιού αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν εξετάσουμε τις εμπειρίες που μπορεί να προσφέρει. Μια οικογένεια με μέλος που χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο μπορεί πλέον να συμπεριλάβει την Πάρνηθα στις επιλογές της για μια κοινή εξόρμηση. Μια παρέα φίλων μπορεί να σχεδιάσει μια επίσκεψη στο βουνό, γνωρίζοντας ότι υπάρχει κατάλληλα διαμορφωμένη διαδρομή. Από τις υποδομές μπορούν επίσης να επωφεληθούν ηλικιωμένοι, γονείς με παιδικά καρότσια και επισκέπτες που δυσκολεύονται να κινηθούν σε συμβατικά ορεινά μονοπάτια.
Την κυκλική διαδρομή συμπληρώνει μια γραμμική διαδρομή μήκους 107 μέτρων, διευκολύνοντας την πρόσβαση στο καταφύγιο
Την κυκλική διαδρομή συμπληρώνει μια γραμμική διαδρομή μήκους 107 μέτρων, διευκολύνοντας την πρόσβαση στο καταφύγιο
Πέρα από την πρακτική διευκόλυνση, η δυνατότητα αυτή έχει σημασία και για την ψυχική ευεξία. Η επαφή με το φυσικό περιβάλλον, η ηρεμία του δάσους και η αλλαγή παραστάσεων μπορούν να προσφέρουν στιγμές χαλάρωσης και αποφόρτισης από την καθημερινότητα. Εξίσου σημαντική είναι η κοινωνική διάσταση της εμπειρίας: ο χρόνος με αγαπημένα πρόσωπα, η συμμετοχή σε δραστηριότητες αναψυχής και η αίσθηση ότι ένας χώρος είναι διαθέσιμος και για εσένα.
Για ανθρώπους που μέχρι σήμερα συναντούσαν σημαντικούς περιορισμούς, η δυνατότητα να επιλέξουν οι ίδιοι μια τέτοια δραστηριότητα μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ανεξαρτησίας και να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες κοινωνικοποίησης. Η πρόσβαση στη φύση συνδέεται, επομένως, και με την ποιότητα ζωής, καθώς επιτρέπει σε περισσότερους ανθρώπους να απολαμβάνουν εμπειρίες που συμβάλλουν στη σωματική και ψυχική τους ευεξία.
Τμήμα της κυκλικής διαδρομής του Μονοπατιού Προσβασιμότητας
Μια επένδυση στην προσβασιμότητα με διάρκεια
Για το Kaizen Foundation, η χρηματοδότηση του Μονοπατιού Προσβασιμότητας εντάσσεται στην ευρύτερη αποστολή του για τη δημιουργία ίσων ευκαιριών, συνδέοντας δύο από τους βασικούς πυλώνες δράσης του, την Κοινωνία και το Περιβάλλον. Η πρωτοβουλία αναδεικνύει πώς η κοινωνική προσφορά μπορεί να αποκτήσει πρακτικό περιεχόμενο μέσα από υποδομές που απαντούν σε συγκεκριμένες ανάγκες.
Η δέσμευση του οργανισμού συνεχίζεται και μετά την κατασκευή, καθώς έχει αναλάβει το κόστος συντήρησης του μονοπατιού για τα επόμενα τρία χρόνια. Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η διατήρηση της προσβασιμότητας απαιτεί συστηματική φροντίδα, ώστε οι διαδρομές να παραμένουν ασφαλείς και λειτουργικές.
Στα εγκαίνια του Μονοπατιού Προσβασιμότητας, από αριστερά προς τα δεξιά: Πάνος Κωνσταντόπουλος, Πρόεδρος του Kaizen Foundation | Αλέξανδρος Ταξιλδάρης, Πρόεδρος του Συλλόγου Αναπήρων Ατόμων με κινητικά προβλήματα και Φίλων «ΠΕΡΠΑΤΩ» | Στέφανος Σιδηρόπουλος, Ιδρυτικό μέλος της Access To Nature | Κώστας Σιάχος, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Αθλητικού Συλλόγου Κινητικά Αναπήρων και της Εθνικής Αθλητικής Ομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία
Το Μονοπάτι Προσβασιμότητας στην Πάρνηθα αποτελεί πλέον ένα παράδειγμα συνεργασίας που μπορεί να αξιοποιηθεί ως σημείο αναφοράς για αντίστοιχες παρεμβάσεις σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Κυρίως, αναδεικνύει την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η προσβασιμότητα ως βασική παράμετρος στον σχεδιασμό χώρων αναψυχής και δημόσιων υποδομών.
Η πρωτοβουλία του Kaizen Foundation υπενθυμίζει ότι η ισότιμη πρόσβαση αποκτά πραγματικό νόημα μέσα από τις επιλογές που προσφέρει στην καθημερινότητα. Από τη δυνατότητα μιας ανεξάρτητης μετακίνησης μέχρι τη συμμετοχή σε μια κοινή εκδρομή, κάθε εμπόδιο που αίρεται δημιουργεί περισσότερο χώρο για όλους στην κοινωνική ζωή.
15°
