Μύησις ταξιδευτού: Στο κατάστρωμα του Γουίλιαμ Γκόλντινγκ

Στο τελευταίο μου ταξίδι στην Κρήτη, γνώρισα έναν καπετάνιο. Γίναμε φίλοι καλοί. Εκείνος υπήρξε πλοίαρχος στα μεγάλα κρουαζιερόπλοια που έκαναν ταξίδια ανά τον κόσμο – άλλοτε στην Καραϊβική, άλλοτε στον Ειρηνικό, κάποιες φορές και τον γύρο του κόσμου. Δυστυχώς, τον γνώρισα αργά, όταν είχε πια βγει στη σύνταξη, και κάπως έτσι έχασα την ευκαιρία να καθίσω στο τραπέζι του καπετάνιου.

Από τις συνομιλίες μαζί του, μου μπήκε η ιδέα της κρουαζιέρας. Είχα ήδη βρεθεί σε μία στη Μαλαισία, όπου είχα περάσει εξαιρετικά, και τώρα άρχισα να το σκέφτομαι πάλι. Επισκέφτηκα δυο τρία ταξιδιωτικά γραφεία και ζήτησα να μάθω σχετικά με τον γύρο του κόσμου. Μου είπαν ότι κάτι τέτοια ταξίδια –που μπορεί να κρατήσουν και τρεις μήνες– τα κάνουν συνήθως γηραλέοι Αμερικάνοι που, έχοντας συνταξιοδοτηθεί, αποφασίζουν να αρμενίσουν στα πέλαγα με τις συμβίες τους.

Αποκαρδιωμένος, είπα να περιμένω λίγα χρόνια ακόμα για τον γύρο του κόσμου. Στο μεταξύ, έπιασα να διαβάζω το βιβλίο με το οποίο κέρδισε το βραβείο Booker ο Γουίλιαμ Γκόλντινγκ (πριν πάρει το Νόμπελ). Ο τίτλος του μυθιστορήματος: «Μύησις ταξιδευτού», από τις εκδόσεις Διόπτρα, σε μετάφραση Μαργαρίτας Ζαχαριάδου. Αφού δεν θα πήγαινα κρουαζιέρα, ας διάβαζα τουλάχιστον ένα ταξιδιωτικό βιβλίο.

Ο συγγραφέας τοποθετεί τον ήρωά του σε ένα καράβι που φεύγει από την Αγγλία με προορισμό την Αυστραλία, στα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα. Δύσκολες συνθήκες – όχι ακριβώς κρουαζιερόπλοιο. Ο ήρωας, για να περάσει την ώρα του, αποφασίζει να κρατήσει ένα ημερολόγιο των έργων και των ημερών του στο γέρικο εκείνο σκαρί.

Άλλοτε με το γνωστό βρετανικό χιούμορ κι άλλοτε με οξυδερκή ματιά, ο συγγραφέας καταγράφει –μέσα από την πένα του ήρωά του– τους ταξιδιώτες και το πλήρωμα σε ένα ταξίδι που πρόκειται να διαρκέσει μήνες. Ο αναγνώστης αντικρίζει μια μικρογραφία της αγγλικής κοινωνίας της εποχής, με τις ταξικές διακρίσεις, την ηθική υποκρισία και τη βαναυσότητα της εξουσίας (εν προκειμένω του πλοιάρχου).

Ένας δυστυχής εφημέριος, που πρόκειται να αναλάβει κάποια ενορία στη μακρινή εκείνη ήπειρο των καγκουρό και των Αβορίγινων, πέφτει θύμα της κακεντρέχειας των συνταξιδιωτών του αλλά και μιας συγκυρίας που τον ωθεί σε μια πράξη ατιμωτική – τουλάχιστον για τα ήθη του καιρού εκείνου. Δυσκολεύεται να επιβιώσει σ’ ένα τόσο τοξικό περιβάλλον, άμοιρος φίλων και έρμαιο μιας σειράς ατυχών γεγονότων. Τι θα απογίνει άραγε;

Μέσα από τις εξαιρετικές σελίδες του Γουίλιαμ Γκόλντινγκ μεταφερόμαστε σε μια άλλη εποχή, σε ένα διαφορετικό ταξίδι, σε κόσμους άγνωστους. Ο αναγνώστης ακούει τα άρμενα να τρίζουν, βλέπει τα κύματα να σαρώνουν το κατάστρωμα και τις κουκέτες να βουλιάζουν από το βάρος των ταξιδιωτών. Είναι εκεί, οσφραίνεται την αλμύρα, αντικρίζει την καταιγίδα, μουσκεύεται από τα νερά.

Ωστόσο, αν έπρεπε να διαλέξω, θα επέλεγα να διαβάζω το «Μύησις ταξιδευτού» στις ξαπλώστρες ενός κρουαζιερόπλοιου, σηκώνοντας ενίοτε το βλέμμα κι αφήνοντάς το να χαθεί στη θολή γραμμή των οριζόντων. Μπορεί και να κρατούσα ημερολόγιο!