Ο αντισημιτισμός στις ΗΠΑ, μια προειδοποίηση
Ο Τσακ Σούμερ υπενθυμίζει τα μαθήματα της ιστορίας και τι μπορεί να συμβεί όταν το αρχαιότερο μίσος στον κόσμο αφεθεί ανεξέλεγκτο
Ο αντισημιτισμός στην Αμερική: Το βιβλίο του Δημοκρατικού γερουσιαστή Τσακ Σούμερ προειδοποιεί
Σε ένα βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τσακ Σούμερ περιγράφει την αμερικανοεβραϊκή εμπειρία και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την ανησυχητική αναζωπύρωση του αντισημιτισμού. Σύμφωνα με τον Σούμερ, ο αντισημιτισμός έχει (ξανα)γίνει καθημερινή πραγματικότητα: εβραϊκές συναγωγές στοχοποιούνται, Εβραίοι φοιτητές παρενοχλούνται και θεωρίες συνωμοσίας για τους Εβραίους κυκλοφορούν σε αφθονία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Τσακ Σούμερ, αν και καταπιάνεται με τις ιστορικές, πολιτικές, πολιτιστικές και διεθνείς δυνάμεις που έχουν οδηγήσει στην ανησυχητική άνοδο του αντισημιτισμού στις ΗΠΑ στον 21ο αιώνα, διατηρεί τον προσωπικό του τόνο περιγράφοντας τη διαδρομή του από το Μπρούκλιν της δεκαετίας του 1960 και το Χάρβαρντ της δεκαετίας του 1970 μέχρι το ασφαλές καταφύγιο όπου βρέθηκε στις 6 Ιανουαρίου 2021. Στο βιβλίο του «Ο αντισημιτισμός στην Αμερική» που έχει υπότιτλο «Μια προειδοποίηση» υπενθυμίζει στους αναγνώστες τα μαθήματα της ιστορίας και τι μπορεί να συμβεί όταν το αρχαιότερο μίσος στον κόσμο αφεθεί ανεξέλεγκτο.
Αν και οι ΗΠΑ θεωρούνται πιο ανεκτική χώρα από πολλές άλλες έναντι των Εβραίων, τα αντισημιτικά επεισόδια δεν έλειψαν. Ανάμεσα στα πιο χαρακτηριστικά ήταν η Διαταγή Αρ. 11 του Οδυσσέα Γκραντ το 1862: κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου, ο στρατηγός Ulysses S. Grant εξέδωσε διαταγή που απέλαυνε όλους τους Εβραίους από στρατιωτικές περιοχές στο Τενεσί, στο Μισισίπι και στο Κεντάκι, κατηγορώντας τους συλλογικά για λαθρεμπόριο. Τη διαταγή ανέστειλε λίγες μέρες αργότερα ο πρόεδρος Αβραάμ Λίνκολν, αλλά είχε ήδη προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στις εβραϊκές κοινότητες. Στη συνέχεια, το 1913-1915, ο Leo Frank, Εβραίος εργοστασιάρχης από το Μπρούκλιν, κατηγορήθηκε στην πολιτεία της Τζόρτζια —με αμφίβολα στοιχεία και σε δίκη-παρωδία— για τον φόνο μιας ανήλικης εργάτριας. Αν και η ποινή του μετατράπηκε από θάνατο σε ισόβια, ο όχλος εισέβαλε στη φυλακή και τον λίντσαρε. Το γεγονός αναζωπύρωσε τη δράση της Κου Κλουξ Κλαν αλλά οδήγησε επίσης στη δημιουργία της Anti-Defamation League (ADL), ένα παρατηρητήριο εναντίον των αντιεβραϊκών διακρίσεων. Το 1920-1940, πολλά πανεπιστήμια των ΗΠΑ, όπως το Χάρβαρντ και το Γέιλ, επέβαλαν ποσοστώσεις (numerus clausus) για να περιορίσουν την εισαγωγή Εβραίων φοιτητών, εξαιτίας των προκαταλήψεων για τη «διαφορετικότητα» ή την «επικινδυνότητά» τους. Την ίδια εποχή, ο καθολικός ιερέας και ραδιοφωνικός παραγωγός Τσαρλς Κόγκλιν ασκούσε μεγάλη επιρροή με εκατομμύρια ακροατές διαδίδοντας αντισημιτικές θεωρίες συνωμοσίας: επιτέθηκε στους Ρότσιλντ ως «τοκογλύφους», υπερασπίστηκε τον Χίτλερ και δημοσίευε το «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών». Το 1939, όταν το πλοίο St. Louis, γεμάτο Εβραίους που προσπαθούσαν να διαφύγουν από τη ναζιστική Γερμανία, ζήτησε να προσαράξει στη Νέα Υόρκη, η κυβέρνηση των ΗΠΑ αρνήθηκε να το δεχτεί, όπως έκαναν εξάλλου η Κούβα και ο Καναδάς. Το πλοίο επέστρεψε στην Ευρώπη και πολλοί από τους επιβάτες έχασαν αργότερα τη ζωή τους στο Ολοκαύτωμα. Αυτή η υπόθεση έχει καταγραφεί στην ταινία «Το ταξίδι των καταραμένων» του Στιούαρτ Ρόζενμπεργκ (1976) με την Φέι Ντάναγουεϊ, τον Μαξ φον Σίντοφ και τον Όσκαρ Βέρνερ.
Πριν από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, πολλά προάστια αμερικανικών μεγαλουπόλεων (π.χ. Levittown) απαγόρευαν την πώληση ακινήτων σε Εβραίους (όπως και σε μαύρους), ενώ λέσχες, country clubs και εταιρείες είχαν «gentlemen's agreements» για να αποκλείουν Εβραίους από τη συμμετοχή. Εβραίοι επαγγελματίες δυσκολεύονταν να βρουν δουλειά σε μεγάλες νομικές ή χρηματοπιστωτικές εταιρείες (π.χ. η Goldman Sachs ήταν αρχικά «εβραϊκή» τράπεζα γιατί οι άλλες τους απέκλειαν). Μετά τον πόλεμο, καθώς οι Εβραίοι διέπρεπαν σε όλους τους τομείς, ο αντισημιτισμός υποχώρησε, αν και ο φθόνος ίσως ενισχύθηκε.
Πιο πρόσφατα, το 2018, ένοπλος επιτέθηκε στη συναγωγή Tree of Life στο Πίτσμπεργκ της Πενσυλβάνια, σκοτώνοντας 11 άτομα. Ήταν η πιο θανατηφόρα αντισημιτική επίθεση στην αμερικανική ιστορία. Ο δράστης είχε ποστάρει στο διαδίκτυο θεωρίες συνωμοσίας κατά των Εβραίων. Στον 21ο αιώνα, ανάμεσα στις θεωρίες συνωμοσίας που διακινούνται, κινήματα όπως το QAnon, καθώς και λευκοί εθνικιστές, αναπαράγουν παλιές αντισημιτικές θεωρίες: ότι οι Εβραίοι ελέγχουν τα media, τις τράπεζες και το Χόλιγουντ, κι ότι χρηματοδοτούν τη «Μεγάλη Αντικατάσταση»
ΠΡΟΣΦΑΤΑ
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο συγγραφέας μιλάει στην Athens Voice για αθηναϊκές ιστορίες με ρεαλισμό και φαντασία
Τι συμβαίνει όταν μια σαρανταπεντάρα επιτυχημένη συγγραφέας αποφασίζει να κάνει μια ανατροπή στη ζωή της και να αναζητήσει μια νέα μορφή ελευθερίας;
Ένα φωτογραφικό οδοιπορικό στον κόσμο των πάγων, των ανθρώπων της Γροιλανδίας και ενός τοπίου που αλλάζει για πάντα
Ο συγγραφέας και ιστορικός μιλάει για τον Φρίντριχ Νίτσε, τον Ζαρατούστρα και την κληρονομιά του ονόματός του
Η δικαιοσύνη δεν είναι υπόθεση συναισθήματος, είναι αρχιτεκτονική.
Όψεις της πόλης, αναμνήσεις, πράγματα που συνέβησαν παλιά, και πράγματα που συμβαίνουν σήμερα γύρω μας
Μια πολιτισμική-ιστορική «εγκυκλοπαίδεια» φοβιών και εμμονών
Το Βιβλίο της Εβδομάδας, από τις Εκδόσεις Κέδρος
Ένα βιβλίο που δεν γράφτηκε για παιδιά αλλά κατέκτησε τα παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο
Παύει ένα έργο να «ανήκει» στον συγγραφέα μόλις τελειώσει η συγγραφή του;
Τα βιβλία τους «Απεταξάμην» και «Παλμαρέ» αντίστοιχα κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Βακχικόν
Το Βιβλίο της Εβδομάδας, από τις Εκδόσεις Μίνωας
Οι λέσχες ανάγνωσης γίνονται η πιο όμορφη αφορμή για νέες γνωριμίες, συζητήσεις και έμπνευση στην πόλη
Διαβάσαμε το βιβλίο «Flesh» του Ντέιβιντ Σολόι που κέρδισε το βραβείο Booker 2025
Το Βιβλίο της Εβδομάδας, από τις Εκδόσεις Κλειδάριθμος
Ποικίλες αναγνωστικές προτάσεις για τις αρχές του 2026
Δύο βιβλία που ξεχώρισα το 2025: «Μαύρο Χαϊκού» της Γιάννας Μπούκοβα (εκδόσεις Ίκαρος) και «Δεν θ’ αργήσω» της Βασιλικής Πέτσα (εκδόσεις Πόλις)
Όψεις της πόλης, αναμνήσεις, πράγματα που συνέβησαν παλιά, και πράγματα που συμβαίνουν σήμερα γύρω μας
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.