4 νέα βιβλία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Επίκεντρο

Φαίδων Ζάρας, Τα ελληνοτουρκικά και η θεωρία της ορθολογικής επιλογής. Η χαμένη ευκαιρία της προσέγγισης
Η σύγχρονη φάση της ελληνοτουρκικής διένεξης ξεπερνά πλέον τον μισό αιώνα, παραμένει αναλλοίωτη ως προς την ουσία της διαφοράς, αποκτά ωστόσο νέες προβληματικές διαστάσεις και επεκτείνεται σε νέα πεδία σύγκρουσης που δημιουργούνται από ευρύτερες περιφερειακές και διεθνείς οικονομικές και γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Και ενώ η κλιματική αλλαγή και η ενεργειακή μετάβαση καθιστούν την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων όλο και λιγότερο ελκυστική και επικερδή διαδικασία, η διαφορά γίνεται όλο και πιο δυσεπίλυτη. Η μελέτη αυτή επιδιώκει να συνεισφέρει τόσο στον ακαδημαϊκό διάλογο γύρω από τις διεθνείς σχέσεις και την ανάλυση εξωτερικής πολιτικής, όσο και σε αυτόν που αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Συνθέτοντας ορθολογική επιλογή και κονστρουκτιβισμό χτίζει ένα στιβαρό θεωρητικό επεξηγηματικό πλαίσιο ανάλυσης περιόδων σταθερότητας και αλλαγής εξωτερικής πολιτικής σε διακρατικές διενέξεις. Ταυτόχρονα, χρησιμοποιώντας ως μελέτη περίπτωσης την ελληνοτουρκική διένεξη, επιθυμεί να συνεισφέρει με μια θεωρητικά τεκμηριωμένη εξήγηση της περιόδου της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, 1999-2004, που αναδεικνύει με ψυχραιμία τους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων μέσα σε στενά κανονιστικά πλαίσια, μακριά από κομματοκεντρικές αφηγήσεις και από προκαταλήψεις για τον Άλλο.

Ι. Μ. Κονιδάρης, Πολιτεία και Εκκλησία στην πράξη, Απάνθισμα άρθρων. Πρόλογος: Ευάγγελος Βενιζέλος
«…Οι σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας, η εκκλησιαστική πολιτική του κράτους και η σχέση της Εκκλησίας με την πολιτική, είτε ως πολιτική θεολογία που αφορά αυτό καθεαυτό το θεολογικό δόγμα είτε ως ανάμιξη της Εκκλησίας στο πολιτικό γίγνεσθαι, αλλά και το εκκλησιαστικό γίγνεσθαι, τα σχετικά με τη διοικούσα εκκλησία, την εκλογή, την προσωπικότητα και το ύφος των εκάστοτε αρχιεπισκόπων Αθηνών και τη λειτουργία του συνοδικού συστήματος, οι σχέσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την Εκκλησία της Ελλάδος, η ποικιλία των εκκλησιαστικών καθεστώτων που υπάρχουν στην ελληνική επικράτεια με κορυφαίες πτυχές το καθεστώς των μητροπόλεων των «νέων χωρών» και το καθεστώς του Αγίου Όρους, τα κατά καιρούς αναφυόμενα ζητήματα κανονικού δικαίου, η λεπτή διαχωριστική γραμμή μεταξύ νομιμότητας και κανονικότητας, οι διορθόδοξες και διαχριστιανικές σχέσεις, η γεωπολιτική διάσταση της ορθοδοξίας, είναι μερικές μόνο από τις θεματικές που στεγάζονται υπό τον τίτλο Πολιτεία και Εκκλησία στην πράξη στο ανά χείρας βιβλίο του αγαπητού φίλου και λαμπρού συναδέλφου Ιωάννη Κονιδάρη». Απόσπασμα από τον Πρόλογο του Ευάγγελου Βενιζέλου

Ανδρέας Πανταζόπουλος, Ο Ντοστογιέφσκι και ο λαϊκισμός
Το ανά χείρας δοκίμιο παρουσιάζει κριτικά τη λαϊκιστική προβληματική του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, τον «Ορθόδοξο λαϊκισμό» του, αφού προηγουμένως θίγει τα προβλήματα της ατομικής και κοινωνικής ευθύνης, του ατομικού εγωισμού, της δημοκρατικής πολιτικής αντιπροσώπευσης και κυριαρχίας, σε μια εποχή, όπως η σημερινή που, στο όνομα της ηθικολογίας, ουδετεροποιεί την πολιτική. Κεντρικά θέματα του ντοστογιεφσκικού λαϊκισμού: η σχέση των Ρώσων διανοουμένων με τη Δύση, το ζήτημα του μηδενισμού, καθώς και το πρόβλημα των κοινωνικών ανισοτήτων, το οποίο δεν ταυτίζεται, για τον Ντοστογιέφσκι, με ό,τι αποκαλείται το «κοινωνικό ζήτημα». Περί ισότητας και ανισότητας ο λόγος, αλλά και για την ταυτοτική σχέση μιας χριστιανικής Ορθόδοξης χώρας, όπως η Ρωσία, με τη Δύση: πώς τα βλέπει όλα αυτά ο Ντοστογιέφσκι, τι μας επιτρέπει να ονομάσουμε τη ματιά του λαϊκιστική από χριστιανική Ορθόδοξη αφετηρία, θεωρώντας μάλιστα τον λαϊκισμό του μια θεολογικο-πολιτική νομιμοποίηση της πολιτικής αντιπροσώπευσης του λαού; Ανατρέχουμε, για τον σκοπό αυτό, στις σχετικές προσεγγίσεις του Ν. Μπερντιάεφ (συγγραφέα του κλασικού πλέον δοκιμίου «Το Πνεύμα του Ντοστογιέφσκι») και, για το πρόβλημα ισότητα/ανισότητα, στις θέσεις του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη (του «επιμελητή» της Φιλοκαλίας), ο οποίος σχολιάζει τις κομβικής σημασίας θέσεις του Αποστόλου Παύλου. Οι αναφορές στις σχετικές αντιλήψεις είναι παραδειγματική, μας δίνουν μίαν αξιόπιστη εικόνα για το τι ουσιαστικά πρεσβεύει «η Ορθοδοξία», προκειμένου να αξιολογήσουμε τον βαθμό συγκλίσεων και αποκλίσεων με τον ντοστογιεφσκικό θρησκευτικό λαϊκισμό.

Μάκης Καραγιάννης, Η Τέχνη του Μυθιστορήματος. Δαμάζοντας τα κείμενα
Τις τελευταίες δεκαετίες η τέχνη του μυθιστορήματος, ως έννοια, υποσκελίστηκε από τον αδηφάγο ιμπεριαλισμό της θεωρίας της λογοτεχνίας. Ο επίδοξος δημιουργός, ωστόσο, από τον Χένρι Τζέημς μέχρι τις μέρες μας, αναζητά την τέχνη να δαμάσει τα κείμενα, να μεταμορφώσει τις άψυχες λέξεις σε μια γοητευτική ιστορία που λέγεται μυθιστόρημα, που έχει τη δική του παράδοση και αισθητική ιδιαιτερότητα. Το βιβλίο αυτό παρουσιάζει, κυρίως, τις βασικές του πτυχές −αφήγηση και αφηγητής, ο χαρακτήρας, η πλοκή, ο χρόνος, το θέμα, το ύφος, η αλήθεια και οι συμβάσεις του είδους−, όπως διαμορφώθηκαν στην ιστορική τους προοπτική μέσα από τα μεγάλα μυθιστορήματα, από τις προμπαλζακικές απαρχές έως τις σύγχρονες μεταμυθοπλασίες του μεταμοντερνισμού, χρήσιμες για αναγνώστες και συγγραφείς που θέλουν να κατανοήσουν την παγκόσμια τέχνη του μυθιστορήματος. Είναι, επίσης, συμπληρωμένο με τις έννοιες της ανάγνωσης και της κριτικής, οι οποίες είναι συνδεδεμένες με την ερμηνεία και την αξιολόγησή του. Ένα βιβλίο προκλητικό που αναλαμβάνει το ρίσκο να θέσει τα δάχτυλα επί τον τύπον των ήλων, να κρίνει βιβλία, συγγραφείς, θεωρητικούς και αισθητικά ρεύματα, να μιλήσει για την κατάσταση του μυθιστορήματος σήμερα.