Walter Tevis: O άνθρωπος που έπεσε στη Γη

Aυτό το μυθιστόρημα του Walter Tevis (1928-1984), γνωστού από μεγάλα μπεστ σέλερ που μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο («The Hustler», «The Color of Money») και στην τηλεόραση («Queen’s Gambit»), κυκλοφόρησε το 1963, μια εποχή γεμάτη ερωτήματα τόσο για τη ζωή στη Γη όσο και για τους εξωγήινους πολιτισμούς. «Ο άνθρωπος που έπεσε στη Γη» είναι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας: ένας ανθρωπόμορφος εξωγήινος, ο Νιούτον, αναζητεί τρόπο να μεταφέρει στον δικό μας κόσμο τους εναπομείναντες συνανθρώπους του από τον πλανήτη Anthea, όπου έχει ενσκήψει θανάσιμη ξηρασία. Όλα όσα αφηγείται ο Tevis μοιάζουν γραμμένα σήμερα: οι κάτοικοι της Anthea δεν έχουν νερό, απόθεμα τροφής και ενέργειας· τους έχουν αποδεκατίσει οι πυρηνικοί πόλεμοι… Θα μπορέσει αυτός ο υπερευφυής εξωγήινος να σώσει τους δικούς του; Και, πώς θα προσαρμοστεί άραγε, μετά την προσγείωσή του, στον ανθρώπινο πολιτισμό; Μήπως μαζί με τους Antheans καταφέρει να βοηθήσει κι εμάς; Ή θα τον ξεκάνουμε πρώτοι;

Από αυτό το μυθιστόρημα του Tevis δεν λείπει ο έρωτας, η πολιτική —μπορεί να διαβαστεί σαν αλληγορία για τον Ψυχρό Πόλεμο— και οι ανθρώπινες τραγωδίες, τα βάσανα από τον αλκοολισμό μέχρι τον θάνατο. Το μυθιστόρημα του Tevis μετέφερε για πρώτη φορά στην οθόνη ο Nicolas Roeg με πρωταγωνιστή τον David Bowie· ακολούθησαν μια τηλεοπτική ταινία και μια τηλεοπτική σειρά που προβλήθηκε το 2022. To  μυθιστόρημα έχει από μόνο του κάποια κινηματογραφικότητα: στον αναγνώστη δημιουργούνται εικόνες, όπως εκείνες του Στάνλεϋ Κιούμπρικ στο «2001: Η Οδύσσεια του διαστήματος». Το έργο μπορεί να διαβαστεί σαν μια εκδοχή των Παθών στη διαστημική εποχή: ένας μεσσίας κατεβαίνει στη Γη για να σώσει όχι εμάς, αλλά τον δικό του λαό, όντας ήδη καταδικασμένος· σταυρωμένος.

Ποιος ήταν ο Walter Tevis

Ο Walter Stone Tevis Jr. είναι σχετικά άγνωστος στην Ελλάδα, αλλά τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε 18 γλώσσες. Γεννήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο και μεγάλωσε στην περιοχή Sunset απέναντι από το Πάρκο Golden Gate. Σπούδασε αγγλική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι και στη συνέχεια δίδαξε αγγλική λογοτεχνία και δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο. Έγραψε δεκάδες διηγήματα που δημοσιεύτηκαν σε διάφορα περιοδικά. Το πρώτο του μυθιστόρημα, «The Hustler», εκδόθηκε το 1959 και μεταφέρθηκε τον κινηματογράφο με τον Paul Newman και την Piper Laurie στους κεντρικούς ρόλους. Στο «Ο άνθρωπος που έπεσε στη Γη», κάτω από την επιφάνεια της επιστημονικής φαντασίας, υπάρχει η αυτοβιογραφία: η ιστορία της απομάκρυνσής του από το Σαν Φρανσίσκο όταν ήταν παιδί —από την «πόλη του φωτός» στην επαρχία του Κεντάκι— και μιας παιδικής ασθένειας που τον περιόρισε για πολύ καιρό στο κρεβάτι, αφήνοντάς τον, αδύναμο και εύθραυστο για όλη του τη ζωή. Ο Νιούτον είναι αλκοολικός όπως ο ίδιος ο Tevis και αγωνιά για το μέλλον όπως ο Tevis. Όταν ο Τevis δίδασκε στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο, συνειδητοποίησε ότι το επίπεδο του αλφαβητισμού των φοιτητών μειωνόταν με ανησυχητικό ρυθμό· από αυτή τη διαπίστωση γεννήθηκε ένα άλλο μυθιστόρημα, το «Mockingbird» (1980), η ιστορία του οποίου διαδραματίζεται στη ζοφερή και παρακμάζουσα πόλη της Νέας Υόρκης κατά τον 25ο αιώνα. Ο πληθυσμός μειώνεται, κανείς δεν ξέρει να διαβάζει και τα ρομπότ κυβερνούν τους ναρκωμένους, αγράμματους ανθρώπους. Γι’ αυτό το βιβλίο, τo 1980 o Τevis ήταν υποψήφιος για το βραβείο Nebula, αλλά το πήρε ο Gregory Benford για το «Τimescape».

Αν και o Τevis ξεπέρασε τον αλκοολισμό του στη δεκαετία του 1970, παρέμεινε μανιώδης καπνιστής και τζογαδόρος. Αυτοκτόνησε το 1984 ενώ ήταν άρρωστος με καρκίνο του πνεύμονα.