Μαθήματα Χημείας: Στην κουζίνα… και έξω από αυτήν

Όλοι οι αναγνώστες εξεγείρονται όταν πληροφορούνται, ακούν ή θυμούνται πως κάθε φουρνιά νέων βιβλίων από τους εκδοτικούς μας οίκους —δηλαδή οι καινούργιοι τίτλοι που πλέον κάνουν την εμφάνισή τους κάθε δεκαπέντε ημέρες περίπου— σπρώχνουν τα «παλιότερα» βιβλία πιο πίσω, σε βαθμό που δεν μένουν σε ένα μυθιστόρημα πάνω από τρεις με τέσσερις εβδομάδες το πολύ να αποδείξει την αξία του και να βρει τους αναγνώστες που πρέπει να βρει. Τα βιβλία «παλιώνουν» πάρα πολύ γρήγορα, «γερνούν» με τρομακτικούς ρυθμούς και μετακομίζουν από τους πάγκους στα ράφια των βιβλιοπωλείων, κι αυτό αν είναι τυχερά και πραγματικά άξια. Δεν χρειάζεται να ανησυχούμε πάντως. Μολονότι πράγματι οι εκδοτικοί πρέπει να παρουσιάζουν συνέχεια καινούργιους τίτλους στην αγορά καθώς ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος και η ζήτηση όχι όση θα θέλαμε, και πάλι βρίσκουν τρόπους να πουλάνε τους παλιότερους τίτλους τους, το «στοκ», ακόμη και όταν η πρώτη περίοδος της ζήτησης καταλαγιάσει. Ναι, τα βιβλία δεν έχουν ημερομηνία λήξης, αλλά αν φανταζόμασταν μια βιτρίνα βιβλιοπωλείου με τους ίδιους τίτλους επί έναν, δύο και τρεις μήνες, μάλλον δεν θα γεμίζαμε και με τα καλύτερα συναισθήματα. Η λογοτεχνία γίνεται καλύτερη και πηγαίνει σε περισσότερους ανθρώπους όταν η παραγωγή είναι μεγάλη και πολύπλευρη, όχι όταν κυκλοφορεί μόνο η θεόπνευστη Βίβλος.

Παρά ταύτα, είναι και κάποιοι τίτλοι —όχι πολλοί, αλλά αρκετοί— που γίνονται long seller (οι αγαπημένοι των εκδοτών, και συχνά και της κριτικής), και άλλοι που βρίσκουν μια ευκαιρία για να επανασυστηθούν στο κοινό. Τα «Μαθήματα Χημείας» της εκπληκτικής Bonnie Garmus με ηρωίδα την αντισυµβατική και ασυµβίβαστη χημικό / μαγείρισσα Ελίζαµπεθ Ζοτ είναι ένα από αυτά.

Το βιβλίο, ένα φεμινιστικό page turner μυθιστόρημα για τη χημεία και τη μαγειρική, κυκλοφόρησε πέρυσι το καλοκαίρι από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο στη χώρα μας (μετάφραση Ιλάειρα Διονυσοπούλου, 608 χορταστικές σελίδες), ταυτόχρονα με τον υπόλοιπο κόσμο. Έγινε μεγάλη επιτυχία παντού, αγαπήθηκε από πολλές χιλιάδες αναγνώστες, τιμήθηκε ή προτάθηκε για πολλά βραβεία, και έχει ένα εκπληκτικό 4,32 στο Goodreads από ένα σύνολο 835.000 (!) βαθμολογήσεων, εκ των οποίων το 83% είναι 4 και 5 αστέρων: αδιάψευστο κριτήριο για το αν ένα μυθιστόρημα ικανοποιεί τον πρώτο λόγο ύπαρξής του: να κάνει τον αναγνώστη να περνά καλά μαζί του. 

Τα «Μαθήματα Χημείας» λοιπόν θα κάνουν έναν δεύτερο κύκλο τώρα, καθώς στις 13 του μηνός ξεκινά στο AppleTV+ η ομώνυμη σειρά 8 επεισοδίων που βασίζεται στο βιβλίο, με πρωταγωνίστρια την BrieLarson και showrunner τον έμπειρο Lee Eisenberg (παραγωγό, μεταξύ άλλων, του «TheOffice»). Μια μεγάλη, ακριβή παραγωγή.

Προτείνουμε την ανάγνωση του απολαυστικού μυθιστορήματος της Bonnie Garmus σε όσους —γυναίκες και άντρες— έχασαν το βιβλίο πέρυσι. Είναι γοητευτικό, αστείο, δυναμικό και πέρα για πέρα πρωτότυπο. Και έχει μια ηρωίδα —μια ανύπαντρη μητέρα, που μισεί με φυσικό τρόπο τις (όποιες) προκαταλήψεις—που θα τους μείνει αξέχαστη. Παίζει και ένας σκύλος, κάτι παραπάνω από αξιαγάπητος: ο Εξίμισι.

Η ΥΠΟΘΕΣΗ: Η χηµικός Ελίζαµπεθ Ζοτ απέχει πολύ από τη µέση γυναίκα. Μάλιστα, η Ελίζαµπεθ Ζοτ θα ήταν η πρώτη που θα επεσήµαινε πως δεν υπάρχει µέση γυναίκα. Βρισκόµαστε όµως στις αρχές της δεκαετίας του ’60, και η ανδροκρατούµενη οµάδα της στο Ινστιτούτο Ερευνών Χέιστινγκς στο οποίο εργάζεται έχει µια εντελώς αντιεπιστηµονική άποψη για την ισότητα. Με εξαίρεση το µεγάλο αστέρι της επιστηµονικής κοινότητας, τον Κάλβιν Έβανς, υποψήφιο για το Βραβείο Νόµπελ. Ο Έβανς είναι µοναχικός, ιδιοφυής, συµπονετικός αλλά και άγαρµπος. Και την ερωτεύεται, µα για τι άλλο, για το µυαλό της. Πραγµατική χηµεία! Όπως όµως η επιστήµη, έτσι και η ζωή είναι απρόβλεπτη. Μερικά χρόνια αργότερα η Ελίζαµπεθ Ζοτ θα βρεθεί ανύπαντρη, µε ένα παιδί κι έναν σκύλο, να παρουσιάζει –όλως παραδόξως– την πιο επιτυχηµένη εκποµπή µαγειρικής της τηλεόρασης. Η ασυνήθιστη προσέγγισή της απέναντι στη µαγειρική αποδεικνύεται επαναστατική. Όσο όµως το κοινό της µεγαλώνει, τόσο µεγαλώνει και η δυσαρέσκεια ορισµένων. Γιατί απ’ ό,τι φαίνεται η Ελίζαµπεθ Ζοτ δεν µαθαίνει στις γυναίκες µόνο τα µυστικά της κουζίνας, αλλά κυρίως τους µαθαίνει ότι η θέση µιας γυναίκας είναι έξω από αυτήν. Τις προκαλεί να αλλάξουν τρόπο ζωής.

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:Η Bonnie Garmus (Μπόνι Γκάρμους) είναι κειμενογράφος/διευθύντρια δημιουργικού και έχει εργαστεί για πλήθος πελάτων στις ΗΠΑ και στον υπόλοιπο κόσμο, με βασικό αντικείμενο την τεχνολογία, την ιατρική και την εκπαίδευση. Είναι κολυμβήτρια ανοιχτής θαλάσσης και κάθε φορά προσπαθεί να μην σκέφτεται μαζί με τι άλλο μπορεί να κολυμπάει, αν και έχει αποκτήσει φιλίες με φώκιες και δελφίνια, και μια φορά της είχε δείξει πώς να διασχίσει μια κατασκότεινη λίμνη ένας πολύ ευγενικός κύκνος. Κατάγεται από το Σιάτλ όπου ήταν πρωταθλήτρια κωπηλασίας, έχει ζήσει στην Ελβετία και την Κολομβία και έχει την τύχη να έχει δύο ατρόμητες κόρες. Πλέον ζει στο Λονδίνο με τον σύζυγο και τον σκύλο τους, τον 99.