ΟΚΤΑΝΑ: Το βιβλιοπωλείο της Δήμητρας Κατρανιάς στον παράδρομο της πλατείας Ναυαρίνου στη Θεσσαλονίκη.
Στο ΟΚΤΑΝΑ γίνονται τα τυφλά ραντεβού των αναγνωστών με τα βιβλία που θα αγαπήσουν. Το προξενιό κανονίζει η Δήμητρα Κατρανιά, ιδιοκτήτρια ενός ζεστού χώρου λίγων τετραγωνικών που ξεχειλίζει από βιβλία. Να θυμάσαι, τα βιβλία που βλέπεις είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Αν όμως ζητήσεις την καθοδήγηση της Δήμητρας, θα τα πολλαπλασιάσει μπροστά στα έκπληκτα μάτια σου μέχρι να μην ξέρεις ποιο να πρωτοπάρεις.
Πρόσωπα
Έχει σπουδάσει δημιουργική γραφή και όταν βρίσκει χρόνο γράφει για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Φαίνεται. Μία στις δύο φράσεις της θα μπορούσε να είναι καλόγουστη, ξεκαρδιστική ατάκα. Το βιβλιοπωλείο άνοιξε πριν πέντε χρόνια σ’ έναν μυθιστορηματικό παράδρομο της πλατείας Ναυαρίνου με bar, τατουατζίδικα, δισκάδικα και ένα ωδείο! Η Δήμητρα είχε μείνει ένα διάστημα στο Θησείο αλλά ούτε εκεί, στα καλύτερά της, δεν κατάφερε να την κερδίσει η πρωτεύουσα. Αργότερα, μετακόμισε στην Αγγλία και εκεί ερωτεύτηκε τα second hand βιβλιοπωλεία, ειδικά τα charity shops. Τότε στην πόλη της, τη Θεσσαλονίκη, όσα παλαιοβιβλιοπωλεία υπήρχαν «είχαν μέσα κάτι μπάρμπες που σου λέγαν “να τα βιβλία, καλή τύχη τώρα!”», ενώ εκείνη ήθελε να δημιουργήσει κάτι πιο «curated». Βασικό να γνωρίζεις από τώρα τη διαφορά «μπάρμπα» και «κυριούλη» κατά τη Δήμητρα. Ο κυριούλης είναι κάτι καλό, τον θέλουμε, είναι «συμπαθητικός αλλά όχι sexy elder τύπου George Clooney» εξηγεί. Ο μπάρμπας είναι ο «παλαιάς κοπής» άντρας και ο τύπος πελάτη στον οποίο έχει χρειαστεί ν’ απαντήσει: «Τι στο πρόσωπό μου σε κάνει να πιστεύεις ότι θέλω να μου πεις αν υπήρξε πραγματικά ο Χριστός;».
Βιβλία
Τα τρία πράγματα που της λένε περισσότερο οι πελάτες είναι: «Μπορείς πραγματικά να χαθείς εδώ μέσα», «Πώς έχεις τόσα βιβλία;» και «Έχεις διαβάσει όοολα αυτά τα βιβλία;». Με προειδοποιεί: «Aν ποτέ σου απαντήσει βιβλιοπώλης “ναι” στο τελευταίο, run!». «Μα είναι χαζή ερώτηση» απαντώ «είναι αδύνατον να έχει διαβάσει κανείς τόσα πολλά». Σε άλλη στιγμή, έκανα το λάθος να πω ότι μου αρέσει ο Κούντερα και μου κατεβάζει ολόκληρη τη βιβλιογραφία του Μίλαν την οποία αγόρασε από κάποιον μελετητή του. Έκανα δεύτερο λάθος να τη σηκώσω από το λάπτοπ για να μου προτείνει ένα λογοτεχνικό βιβλίο τόσο καλό που να μη θέλω να το τελειώσω. Challenge accepted! Αρχίζει να εκσφενδονίζει προς το μέρος μου ονόματα συγγραφέων, σκηνοθετών, στοχαστών και εξίσου πολλά βιβλία προσπαθώντας να καταλάβει τι βιβλία θα μου άρεσαν. Ξέρει τόσα, για τόσα πολλά βιβλία, που η ερώτηση του αν έχει διαβάσει όλα τα βιβλία του καταστήματος, όχι μόνο δε μου φαίνεται πια χαζή αλλά είναι πλέον εύλογη… Η θεματολογία ατελείωτη και σε κάθε θέμα η επιλογή τεράστια: τέχνη, πεζογραφία ελληνική και ξένη, κοινωνιολογία, ψυχολογία, φιλοσοφία, βιογραφίες, επιστήμες, ξενόγλωσσα. Μα από πού τα ξετρυπώνει όλ’ αυτά; Υπάρχουν βιβλία ακόμη και έξω από την πόρτα σε τραπέζια και κουτιά. Αυτά τα έβγαλε έξω στην περίοδο του lockdown για εκείνους που τους είχε σβήσει το κινητό από μπαταρία και δεν μπορούσαν να επιδείξουν το πιστοποιητικό εμβολιασμού για να μπουν μέσα στο βιβλιοπωλείο (βλ. φωτό)!
Τοποθεσία
Η βόλτα σου θα μπορούσε να έχει τίτλο: «Όλη μέρα στην πλατεία Ναυαρίνου» γιατί έχω φροντίσει να στα έχω όλα εκεί κοντά. Μετά την Οκτάνα, στρίβεις τη γωνία και βρίσκεσαι στο καφέ Μπαρακά με κάλυψη 70% ασπρομάλληδες και το υπόλοιπο καλλιτέχνες με μαλλί σε διάφορες αποχρώσεις. Σερβίρει τέλειο σαλέπι σε κλάσικ, ginger ή μαστίχα εκδοχή. Καθώς αχνίζει, εσύ παίρνεις την πρώτη, πάντα απολαυστική δαγκωματιά από το νέο σου βιβλίο. Έχει και προσεγμένα bio σάντουιτς να δαγκώσεις αν οι πρώτες σελίδες δεν είναι όσο απολαυστικές τις περίμενες. Μετά το πολύωρο διάβασμα, αξίζεις μια κρέπα από το πασίγνωστο Βαλεντίνο ακριβώς απέναντι. Όμως σε θέλω δυνατό: τις πύλες για την καλύτερη κρέπα της πόλης φυλάει ένας εξίσου αυστηρός κρεποmaker/fitnesscoach. «Είναι αργά για κρέπα» μου λέει «εκτός αν με το που ξυπνήσεις τρέξεις μέχρι Πυλαία και πίσω». Δεν πτοούμαι, «Γλυκιά, σοκολάτα-μπισκότο και τραγανή, παρακαλώ». Δεν δέχομαι guilt trips μετά τις 12. Δικαιολογημένος βέβαια ο μαέστρος της κρέπας γιατί, καθώς την τρώω, μου εξιστορεί τον πόνο του: τη βγάζει με 15 αμύγδαλα τη μέρα για να χτίσει σώμα (από τώρα) για τις παραλίες της Μυκόνου…
Ο βραβευμένος Σουηδός μεταφραστής γράφει στην Athens Voice για το Φεστιβάλ Λογοτεχνίας του Μπέργκεν της Νορβηγίας αλλά και για τη λογοτεχνία εν καιρώ πολέμου στην πολύπαθη Ουκρανία
Μια συζήτηση με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου για το Απόλυτο Κακό, τα ανείπωτα τραύματα του Εμφυλίου και τη λογοτεχνία ως τρόπο να κοιτάξουμε κατάματα όσα δεν αντέχουμε
17°
