HΠΑ: Bιβλία αφαιρούνται από τις σχολικές βιβλιοθήκες γιατί θεωρούνται ακατάλληλα

Οι σχολικές βιβλιοθήκες υπόκεινται στον έλεγχο των σχολικών αρχών και η επιλογή των βιβλίων που διατίθενται στους μαθητές επηρεάζεται από τη γνώμη των γονέων. Τα τελευταία χρόνια, αυτή η ανταλλαγή γνωμών και οι πιέσεις έχουν έρθει στη δημοσιότητα, διότι πολλοί γονείς, καθηγητές και βιβλιοθηκάριοι νιώθουν ότι στα ράφια των σχολικών βιβλιοθηκών έχουν προσγειωθεί βιβλία ακατάλληλα για τα παιδιά και τους εφήβους, Από τον Ιούλιο του 2021 μέχρι τον Ιούνιο του 2022, αφαιρέθηκαν 1.648 τίτλοι: η πολιτεία με την ευρύτερη απαγόρευση είναι το Τέξας, ενώ ακολουθούν η Φλόριντα και η Λουιζιάνα. Στην Καλιφόρνια, στην Αριζόνα, στη Μασαχουσέτη, στη Νέα Υόρκη δεν σημειώθηκαν αφαιρέσεις. Τι συμβαίνει ακριβώς;

Βιβλία θεωρήθηκαν ακατάλληλα ή επιβλαβή σε 138 σχολικές περιοχές, οι οποίες αφορούν 5.049 σχολεία και 4 εκατομμύρια μαθητές σε 32 πολιτείες. Τα θέματα που κρίνονται ακατάλληλα είναι κυρίως τα LGBTQ+, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από εικονογράφηση και τρανς χαρακτήρες, ο ρατσισμός και το σεξ - ιστορίες για εγκυμοσύνες εφήβων, αμβλώσεις, σεξουαλικές επιθέσεις και βιασμούς. Εκεί όπου υπάρχουν περισσότερες αντιδράσεις εκ μέρους των Αμερικανών liberals είναι ωστόσο στους 161 τίτλους που αφορούν τα πολιτικά δικαιώματα και τον ακτιβισμό, καθώς και στους 141 τίτλους που αφορούν βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και απομνημονεύματα Αφροαμερικανών και ιθαγενών Αμερικανών. Τέλος, οι θρησκευτικές μειονότητες -μουσουλμάνοι, Εβραίοι κτλ- διαμαρτύρονται διότι από τις βιβλιοθήκες απομακρύνθηκαν 64 τίτλοι σχετικοί με την πίστη τους.

Η Ένωση Συγγραφέων PEN America εκτιμά ότι το 40% των αφαιρέσεων -1.109 τίτλοι- συνδέεται με την επικείμενη νομοθεσία και με πολιτικές πιέσεις εκ μέρους οργανωμένων ομάδων σε εθνικό, πολιτειακό και τοπικό επίπεδο οι οποίες δραστηριοποιούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η PEN America επισημαίνει ότι το 96% των αφαιρέσεων δεν έγινε με τη διαδικασία που προβλέπεται από την Aμερικανική Ένωση Βιβλιοθηκών (ALA) και την Εθνική Συσπείρωση εναντίον της Λογοκρισίας (NCAC), αλλά, αυθαιρέτως, μέσω ενός δικτύου “influencers”. Πολλοί εξ αυτών είναι φανατικοί χριστιανοί, που προπαγανδίζουν εναντίον συγκεκριμένων βιβλίων πείθοντας γονείς και καθηγητές ότι είναι πορνογραφικά, ενώ πιέζουν υπέρ της χριστιανικής παιδείας και κατά της σεξουαλικής αγωγής.

Σε πολιτείες όπως το Τέξας, το Γουισκόνσιν και τη Νότια Καρολίνα φαίνεται ότι υπήρξε συναίνεση για την απαγόρευση βιβλίων με σεξουαλικό περιεχόμενο· στην Γιούτα όμως χρειάστηκε νομική μεταρρύθμιση η οποία επέτρεψε την απομάκρυνση 52 τίτλων με «ευαίσθητο περιεχόμενο». Στο Μιζούρι ψηφίστηκε επίσης νόμος ο οποίος καθιστά παράπτωμα την «έκθεση σεξουαλικού υλικού» στις σχολικές βιβλιοθήκες.

Ανάμεσα στα απαγορευμένα βιβλία είναι ακόμα τα “The Bluest Eye” και “Beloved” της Toni Morrison η οποία έχει βραβευτεί με το Νόμπελ, το “The Absolutely True Diary of a Part-Time Indian” του πασίγνωστου στις ΗΠΑ Sherman Alexie, το παγκόσμιο μπεστ-σέλερ “The Kite Runner” του Khaled Hosseini. Σε 11 σχολικές περιοχές αφαιρέθηκαν και τα βιβλία της Margaret Atwood.

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο στις ΗΠΑ και δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η δημοσιότητα που έχει δοθεί είναι πρωτοφανής και οφείλεται στον βαθύ διχασμό της αμερικανικής κοινωνίας. Σήμερα, εκτός του ότι υπάρχει πολύ εντονότερη αντίδραση σε πιέσεις όπως εκείνη του Ρεπουμπλικανού βουλευτή από το Τέξας Matt Krause ο οποίος απηύθυνε επιστολή στα σχολικά συμβούλια προτείνοντας την απαγόρευση 850 βιβλίων, στο Facebook εκτυλίσσεται πόλεμος γύρω από αυτό το ζήτημα. Μέσω των social media, συντηρητικές ομάδες όπως οι Moms for Liberty εγείρουν απαιτήσεις «χρηστών ηθών» και προβάλλουν τα λεγόμενα «δικαιώματα των γονέων». Παραλλήλως, οργανώσεις Καθολικών, όπως η CatholicVote.org, η οποία προβάλλει το σύνθημα “Hide the Pride” ισχυρίζονται στα social media ότι η εκπαίδευση των παιδιών έχει ξεφύγει από τα χέρια των γονέων κι ότι την έχουν αναλάβει τα διάφορα queer κινήματα.