Ρομπέρτο Σαβιάνο: Η ιστορία του Φαλκόνε και του Μπορσελίνο

Μια μαύρη σελίδα της ιταλικής ιστορίας ζωντανεύει ο Ρομπέρτο Σαβιάνο («Γόμορρα», «Το αντίθετο του θανάτου», «Το άγριο φιλί») στο καινούργιο του βιβλίο που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες στην Ιταλία. Πρόκειται για τη μυθιστορηματική ζωή και τη δολοφονία των δύο ηρωικών δικαστών που ορκίστηκαν να εξαλείψουν τη μαφία: ο Τζοβάνι Φαλκόνε και ο Πάολο Μπορσελίνο έχασαν τη ζωή τους αλλά όχι προτού σύρουν στο δικαστήριο μια σειρά από αφεντικά της Κόζα Νόστρα. Ήταν φυσικό να ασχοληθεί ο Σαβιάνο με την τραγική ιστορία αυτών των δύο δικαστών: όπως είναι γνωστό, ο ίδιος απειλείται από τη μαφία και ζει με αστυνομική προστασία εδώ και πάνω από 15 χρόνια.

Πάολο Μπορσελίνο και Τζοβάνι Φαλκόνε © Enzo Brai/Mondadori via Getty Images

Ο Τζοβάνι Φαλκόνε (1939 - 23 Μαΐου 1992) δολοφονήθηκε μαζί με τη γυναίκα του και τρεις από τους σωματοφύλακές του, από έκρηξη δυναμίτη 350 κιλών στον αυτοκινητόδρομο κοντά στο Κάπατσι της Σικελίας. Η ιστορία της ζωής του είναι παρόμοια με εκείνη του φίλου και συνεργάτη του, Πάολο Μπορσελίνο. Οι δύο άντρες κατάγονταν από μια φτωχογειτονιά του Παλέρμο, είχαν ως αποστολή τη σύλληψη και τιμωρία των αφεντικών της μαφίας και δολοφονήθηκαν την ίδια χρονιά, με διαφορά δύο μηνών. Ο Σαβιάνο αφηγείται την ιστορία και τους αγώνες τους στο φόντο της ιστορίας της Ιταλίας από τη δεκαετία του 1960 μέχρι το 1992: το πώς δημιουργήθηκε η υπηρεσία της Αντιμαφίας, το πώς μετά από διαδοχικές δολοφονίες έγινε η περίφημη Μάξι-Δίκη στην οποία 360 μαφιόζοι καταδικάστηκαν για σοβαρά εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένου 119 ερήμην, το πώς οι ιταλικές αρχές χρησιμοποίησαν μαρτυρίες πρώην μαφιόζων (όπως εκείνη του Τομάζο Μπουσκέτα) και πώς εφάρμοσαν την τακτική του «ίχνους του χρήματος» για να εντοπίσουν τους εκβιασμούς και τις δωροληψίες όχι μόνο στην Ιταλία αλλά και στις ΗΠΑ.

Ο θάνατος του Τζοβάνι Φαλκόνε και του Πάολο Μπορσελίνο, για τον οποίον κατηγορήθηκαν 47 άτομα, συγκλόνισε την Ιταλία και ενέπνευσε πολλές κινηματογραφικές και λογοτεχνικές δημιουργίες. Το 2006 το περιοδικό Time χαρακτήρισε τους δυο δικαστές «ήρωες των τελευταίων 60 ετών». Κατά κάποιον τρόπο ήρωας είναι και ο ίδιος ο Σαβιάνι ο οποίος, πέρα της πίεσης που του ασκεί η μαφία, τον περασμένο Ιανουάριο μηνύθηκε για συκοφαντία από τη Τζόρτζια Μελόνι, επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος «Αδελφοί της Ιταλίας».