Πρώτη του έτους: Η Juli Zeh μας ταξιδεύει στο Λανθαρότε

Αγαπώ τα ταξίδια. Για την ακρίβεια, τα ταξίδια είναι η ζωή μου. Ίσως έπρεπε να έχω γίνει εμπορικός αντιπρόσωπος. Το θέμα είναι πως τα ταξίδια είναι ένας καίριος παράγοντας της ψυχικής, πνευματικής και –επομένως– σωματικής μου υγείας. Η καθήλωση που επέφερε τούτη η καταραμένη πανδημία, το αταξίδευτον της εποχής, με έχει επηρεάσει βαθύτατα κι έχω φτάσει να σκέφτομαι ακόμη ακόμη και την έξοδο προς το μεγάλο ταξίδι, εκείνο που δεν έχει επιστροφή από τα κρυστάλλινα μαύρα νερά της Στύγας. Κοντολογίς, «πενθώ για τη ζωή», όπως θα έλεγε κι η Νίνα στον Γλάρο του Τσέχοφ.

Ένα μονάχα αντίδοτο βρήκα σε τούτο το αδιέξοδο, κι είναι να ταξιδεύω με τους ήρωες βιβλίων. Τούτες τις μέρες περιπλανιόμουν στις Ελβετικές Άλπεις παρέα με τον Χανς Κάστορπ – χάρη στο «Μαγικό βουνό», του Τόμας Μαν. Κι ως ξέφυγα απ’ τη χιονοθύελλα και ζεσταινόμουν πλάι σε μια ξυλόσομπα του σανατορίου, πέφτω πάνω σ’ ένα μυθιστόρημα που μόλις κυκλοφόρησε από το Μεταίχμιο, με τίτλο «Πρώτη του έτους». Μάλιστα, η γερμανίδα συγγραφέας του, Γιούλι Τσε, είχε πάρει το λογοτεχνικό βραβείο Thomas Mann! Απίστευτο;

Ο δικός της ήρωας –ένας σαραντάρης επιμελητής βιβλίων– παίρνει την οικογένειά του και φεύγουν για να περάσουν τα Χριστούγεννά τους στα Κανάρια νησιά, στη μέση του Ατλαντικού ωκεανού, μακριά από το ψύχος του ευρωπαϊκού χειμώνα. Κι ενώ όλα μοιάζουν τέλεια, κάτι τρώει εσωτερικά τον ήρωα που παθαίνει ξαφνικά κρίσεις άγχους, πανικού, ή burn out από τη δουλειά – κι αυτός καλά καλά δεν ξέρει τι τον βασανίζει. Τι δεν πάει καλά στη ζωή του; Έχει έναν επιτυχημένο γάμο, δύο υγιέστατα παιδιά, ένα ωραίο σπίτι με Home Office, δεν αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Και τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο πηγαίνουν διακοπές – η εποχή είναι προ covid-19.

Από την πρώτη κιόλας σελίδα του βιβλίου, ο ήρωας έχει καβαλήσει το ενοικιασμένο του ποδήλατο κι έχει βαλθεί να φτάσει στην κορυφή ενός βουνού που δεσπόζει στο Λανθαρότε. Για εκατό περίπου σελίδες τον παρακολουθούμε να ποδηλατεί και να κάνει απολογισμό της ζωής του. Είναι μια αγωνιώδης ανάβαση που θυμίζει κάπως τον «Πύργο» του Κάφκα και που μας κάνει να τραβάμε μαζί του ορθοπεταλιές ώσπου εκείνος φτάνει σε μια αετοφωλιά –ένα σπίτι, για να ακριβολογούμε– που είναι χτισμένο στην κορυφή του βουνού με θέα ολάκερο το νησί.

Όλα τούτα κάτι θυμίζουν στον ήρωα, σα να τα έχει ξαναζήσει μ’ έναν τρόπο, κι όταν η οικοδέσποινα της ορεινής εκείνης έπαυλης αρχίζει να τον ξεναγεί στο ενδιαίτημα, τότε ο ήρωας… Όμως όχι, δεν πρόκειται να προβώ σε αποκαλύψεις, γιατί εκεί ξεκινάει το δεύτερο μισό του βιβλίου και εκεί ακριβώς μας φανερώνεται το όνομα του Θηρίου – όπως θα αρέσκονταν να επισημάνουν κάποιοι μελετητές των Γραφών.

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα κατακρήμνισης στα σπηλαιώδη έγκατα του έσω εαυτού και ταυτόχρονα μια ποδηλατική περιήγηση σ’ ένα νησί του Ατλαντικού που φαντάζομαι λίγοι από εμάς θα ταξιδέψουν κάποτε ως εκεί. Το μέρος είναι σκεπασμένο από μαύρη ηφαιστειακή πέτρα. Αν ήμουν ταξιδιωτικός πράκτωρ –που, δυστυχώς, δεν είμαι– θα σας πρότεινα να το επισκεφτείτε. Η Γιούλι Τσε είναι εξαιρετική ξεναγός – και στο Λανθαρότε, και στη σύγχρονη γερμανική λογοτεχνία.