Ο τελευταίος άνθρωπος

Η Μέρι Σέλεϋ (1797-1851) είναι γνωστή από το «Φρανκενστάιν» (1818), το οποίο θεωρείται από πολλούς ως το πρώτο μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας.

Γνήσιο τέκνο του κινήματος του ρομαντισμού, ανήκε σε μία γενιά λογοτεχνών έντονα προβληματισμένη για τις αλλαγές που έφερνε ο 19ος αιώνας. Ο «Τελευταίος άνθρωπος» θεωρείται ένα από τα πιο άρτια διηγήματά της και εκδόθηκε λίγα χρόνια μετά την κήρυξη της ελληνικής επανάστασης. Μία ιστορία από το μέλλον με πολλές εκπλήξεις – όπως ο πόλεμος Ελλήνων - Τούρκων για την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης – και ανατροπές. Υποβλητικότητα αλλά και αγωνία για την εξέλιξη της ιστορίας είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του βιβλίου.Ενός βιβλίου που κινείται σε πολλά επίπεδα: ο Λάιονελ Βέρνεϊ δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο ανυπέρβλητες δυσκολίες αλλά και τους προσωπικούς του δαίμονες. Καθώς εξελίσσεται η πλοκή, ο ήρωας της Σέλεϋ κάνει παύσεις για να αναρωτηθεί, να αναλογιστεί τις συνέπειες των πράξεών του, «εισάγοντας» τον αναγνώστη σε προβληματισμούς που θα μπορούσαν να είναι και δικοί του. Μέσα από την ιστορία του η συγγραφέας εξιστορεί κομμάτια της δικιάς της ζωής ξεδιπλώνοντας έναν γνήσια σκοτεινό και ελκυστικό εσωτερικό κόσμο. Πολλά από τα πρόσωπα του βιβλίου ταυτίζονται έμμεσα με το στενό κύκλο της, όπως τον Λόρδο Βύρωνα ή τον Πέρσι Σέλεϋ, το σύντροφό της.Το βιβλίο δέχτηκε σκληρή κριτική όταν πρωτοεκδόθηκε εξαιτίας ίσως των εσχατολογικών του αναφορών σε μία περίοδο κυριαρχίας της επιστήμης και του ορθολογισμού. Επανεκδόθηκε το 1965 και στην Ελλάδα μεταφράστηκε το 2008 από τη Σάντυ Παπαϊωάννου. Μετά από τόσα χρόνια σιωπής, ο «Τελευταίος άνθρωπος» αξίζει μία νέα ανάγνωση, για την κριτική στάση που παίρνει η συγγραφέας απέναντι στο Διαφωτισμό (όπως και το ρομαντισμό γενικότερα) αλλά και για την κλασική λογοτεχνική του αξία.