Σταλινικός χρόνος από δεύτερο χέρι

Στο φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, ο χρόνος γύρισε αυτές τις μέρες αρκετές δεκαετίες πίσω, στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης και του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Κάποιοι, παλιοί αριστεροί οι περισσότεροι, τον είχαν ζήσει από πρώτο χέρι, κάποιοι άλλοι, οι νεότεροι κυρίως, τον ζουν τώρα από δεύτερο.

Ο λόγος γίνεται για την περίοδο εκείνη της ιστορίας που ανέτειλε με την επανάσταση των Ρώσων μπολσεβίκων και θάφτηκε κάτω από τα ερείπια του τείχους του Βερολίνου. Μια περίοδο που χώρεσε τις ελπίδες και τα όνειρα των κολασμένων της γης για να τα μετατρέψει σε ένα φρικτό εφιάλτη.

Την αφορμή την έδωσε η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς (Νόμπελ λογοτεχνίας 2015), που πήγε «από άνθρωπο σε άνθρωπο κι από φωνή σε φωνή» για να συλλέξει τις ιστορίες της. Αυτή την αφορμή άδραξε η Βίλια Χατζοπούλου για να στήσει τη δουλειά της και να μεταφέρει, με αξιοθαύμαστη μαεστρία, τα σύνθετα μηνύματα του έργου στο σύγχρονο θεατρικό κοινό.

Ο «Χρόνος από δεύτερο χέρι» ξετυλίγεται σε μια κουζίνα, εκεί όπου μαζευόντουσαν στον ελεύθερο χρόνο τους οι συγγενείς και οι φίλοι για να χαλαρώσουν και να πουν τις ιστορίες τους. Κοινός παρονομαστής όλων των διηγήσεων ο ακραίος παραλογισμός, η στυγνή καταπίεση και ο σταλινισμός. Η ανθρώπινη ζωή δεν έχει καμιά αξία μπροστά στο «καλό» του κόμματος.

Ταυτόχρονα, αναδύεται και η απογοήτευση για τη μετασοβιετική εποχή. Ο καπιταλισμός των ολιγαρχών δεν εξασφαλίζει την ευτυχία που αναζητούσαν οι Ρώσοι -μια κοπέλα επιλέγει τελικά την ευτυχία της μοναξιάς-, το καθεστώς του Πούτιν συναγωνίζεται το προηγούμενο σε αυταρχισμό και ολοκληρωτισμό.

Δεν είναι εύκολη υπόθεση η δημοκρατία. Ειδικά σε χώρες όπως η Ρωσία που δεν γνώρισε ποτέ οποιασδήποτε μορφής φιλελεύθερο-δημοκρατικό καθεστώς. Από τη μοναρχία των Τσάρων, η εξουσία πέρασε στους Μπολσεβίκους, τον «πατερούλη» και τη «δικτατορία του προλεταριάτου».

Γι’ αυτό άλλωστε οι Ρώσοι δεν πήραν ποτέ στα σοβαρά τον Γκορμπατσόφ και τη δημοκρατία που τους προσέφερε, όπως φάνηκε και από το 0,5% που τον ψήφισε όταν έβαλε υποψηφιότητα για πρόεδρος της χώρας. Συνέχισαν να ψάχνουν έναν «πατερούλη», τον οποίο βρήκαν στο πρόσωπο του Πούτιν.

Μέσα από τις ιστορίες αναδεικνύονται οι συναισθηματικές καταστάσεις των ανθρώπων, η οδύνη, το πένθος, η φρίκη, ο έρωτας αλλά και μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων ηθικής, δικαιοσύνης, δημοκρατίας. Η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς καθοδηγεί την Βίλια Χαζοπούλου εμπιστευόμενή της μια συναρπαστική παράσταση με πρωτοποριακά σκηνοθετικά ευρήματα.

Τις ιστορίες ζωντανεύουν με συγκλονιστικό τρόπο η Ελένη Καστάνη, η Αφροδίτη Αλ Σάλεχ, η Μαρία Καλαμποκιά, η Αγγελική Μπούρα, η Μαρία Σταυροπούλου, ο Γιώργος Καφετζόπουλος και ο Γιώργος Μανιάδης. Η ερμηνεία τους καθηλώνει τον θεατή που στριμώχνεται μαζί τους στο ίδιο κουζινάκι.

Info
Δείτε περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση στο City Guide της Athens Voice

Οι παραστάσεις στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά θα συνεχιστούν μέχρι τις 29/11 κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή. Στα μέσα Δεκεμβρίου ο «Χρόνος από δεύτερο χέρι» θα μεταφερθεί στη Θεσσαλονίκη στο ΚΘΒΕ (Μονή Λαζαριστών)