Στη Σβετλάνα Αλεξίεβιτς το Νόμπελ Λογοτεχνίας

Το Νομπέλ Λογοτεχνίας για το έτος 2015 απονέμεται στη Λευκορωσίδα συγγραφέα Σβετλάνα Αλεξίεβιτς για «την πολυφωνική της γραφή, μνημείο για τα δεινά και το κουράγιο στην εποχή μας».

Την ανακοίνωση έκανε το μεσημέρι της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου, στη Στοκχόλμη, η μόνιμη γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας, Σάρα Ντάνιους.

Η Αλεξίεβιτς γεννήθηκε το 1948, είναι δημοσιογράφος, ποιήτρια και συγγραφέας. Η φετινή νικήτρια γεννήθηκε στην Ουκρανία, από Λευκορώσο πατέρα και Ουκρανή μητέρα. Έγινε γνωστή γράφοντας για τους επιζήσαντες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, για τη σοβιετική κατοχή του Αφγανιστάν από το 1979 ως το 1989, αλλά και για την πυρηνική καταστροφή του Τσερνόμπιλ. Λόγω της συνεχούς κριτικής της στο καθεστώς της Λευκορωσίας, η Αλεξίεβιτς έζησε κατά μακρά χρονικά διαστήματα στην Ιταλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Σουηδία. Για την ακρίβεια, τα βιβλία της κυκλοφορούν μεταφρασμένα σε δεκάδες χώρες, όχι όμως και στην πατρίδα της, όπου η ίδια είναι στιγματισμένη ως αντικαθεστωτική. Από τον Οκτώβριο του 2000 ζει κάποιες περιόδους στην Ποντεντέρα, πόλη-άσυλο λογοτεχνών στην Τοσκάνη.

Το 2013 τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης των Γερμανών Βιβλιοπωλών.

Η Αλεξίεβιτς είναι η 14η γυναίκα που βραβεύεται με το Νομπέλ Λογοτεχνίας – στους 111 βραβευθέντες από το 1901.

Οι προηγούμενες νικήτριες ήταν η Καναδέζα Αλις Μονρό (2013), η Ρουμάνα Χέρτα Μίλερ (2009), η Βρετανίδα Ντόρις Λέσινγκ (2007), η Αυστριακή Ελφρίντε Γιέλινεκ (2004), η Πολωνέζα Βισλάβα Ζιμπόρσκα (1996), η Αμερικανίδα Τόνι Μόρισον (1993), η Νοτιοαφρικανή Ναντίν Γκόρντιμερ (1991), η Γερμανοεβραία Νέλυ Σακς, που μοιράστηκε το βραβείο 1966, η Χιλιανή Γκαμπριέλα Μιστράλ, η Αμερικανίδα Πέρλ Μπάκ (1938), η Δανέζα Ζίγκριντ Ουντσετ (1928), η Ιταλίδα Γκράτσια Ντελέντα (1926) και η Σουηδέζα Σέλμα Λάγκερλοφ (1909).

Η Σουηδική Ακαδημία έλαβε 259 προτάσεις για το φετινό βραβείο και κατέληξε σε 198 υποψηφίους. Ανάμεσά τους είναι και 36 πρωοτεμφανιζόμενοι στη λίστα των υποψηφιοτήτων.

Σε αντίθεση με τα επιστημονικά βραβεία, το Νομπέλ Λογοτεχνίας απονέμεται σπανίως σε περισσότερους από έναν συγγραφείς. Μόνο τέσσερα από τα 107 βραβεία που έχουν απονεμηθεί από το 1901 μοιράστηκαν σε δύο βραβευθέντες και η τελευταία φορά ήταν το 1974, στον Εβνιντ Τζόνσον και τον Χάρυ Μάρτινσον.