Βρέχει στη Βαρκελώνη: Ένα μικρό κομψοτέχνημα από τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο στο Θέατρο Τέχνης

Η Ομάδα Els de Paros, με συντονίστρια τη Μαρία Χατζηεμμανουήλ, στην οποία χρωστάμε την πλούσια παραγωγή ισπανόφωνης και καταλανικής δραματουργίας στην ελληνική σκηνή των τελευταίων χρόνων, μας συστήνει φέτος τον βραβευμένο θεατρικό συγγραφέα, ηθοποιό και σκηνοθέτη Πάου Μιρό (Βαρκελώνη, 1974) με το έργο του «Βρέχει στη Βαρκελώνη» (2004).

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, έχοντας στα χέρια του τη ζωντανή όσο και πηγαία αυτή μετάφραση, δημιουργεί, στην πρώτη του σκηνοθεσία στη σκηνή του Υπογείου του Θεάτρου Τέχνης Κάρολος Κουν, ένα μικρό κομψοτέχνημα, κουρδίζοντας άψογα τους τρεις ηθοποιούς του, σχεδιάζοντας μια ρέουσα, ευφυή σκηνικά παράσταση, η οποία, πίσω από την ευχάριστη ροή της ιστορίας της, θίγει με έμμεσο, και γι’ αυτό έντονα καταγγελτικό, τρόπο τη γυναικεία εκμετάλλευση.

Η δράση τοποθετείται σε μια γνωστή συνοικία της Βαρκελώνης, το Ραβάλ, όπου, πλέον, περιθώριο και «καθωσπρέπει» κοινωνία συναντώνται μέσω της ιερόδουλης Λάλι και του τακτικού πελάτη της, ιδιοκτήτη βιβλιοπωλείου, Νταβίντ. Ο τελευταίος την επισκέπτεται συχνά στο υπόγειο δωμάτιό της, όπου συγκατοικεί με τον άνεργο εραστή και προαγωγό της Κάρλος, ο οποίος στις συνευρέσεις της με άντρες κρύβεται κάτω απ’ το διπλό κρεβάτι τους. Λάλι και Κάρλος περνούν ευχάριστα την ώρα τους μέσω μιας ιδιότυπης «επιμορφωτικής» διαδικασίας: στο περιτύλιγμα από τα σοκολατάκια που ζητά εμμονικά η Λάλι από τον Νταβίντ είναι γραμμένα αποφθέγματα μεγάλων ανδρών (από τον Δάντη ως τον Ρεμπώ), και η Λάλι προσπαθεί να  μαντέψει κάθε φορά σε ποιον ανήκει το απόφθεγμα.

Ο Νταβίντ αντιλαμβάνεται την επιθυμία της Λάλι για μόρφωση και της φέρνει βιβλία, ενώ, όταν η άρρωστη γυναίκα του πεθαίνει, θα δώσει διέξοδο στην επιθυμία της να εγκαταλείψει τη «δουλειά» της και να εργαστεί στο βιβλιοπωλείο του, προσφέροντάς του, όμως, αποκλειστικά σ’ αυτόν, και τις πρότερες υπηρεσίες της. Η αποκάλυψη της ύπαρξης του Κάρλος θα δώσει νέα τροπή στην εξέλιξη, με αποτέλεσμα να επέλθει μια συμφωνία «κυρίων» ως προς την τύχη της Λάλι. Ένα παράξενο «menage à trois» θα δημιουργηθεί, αλλά ποιος είναι ο λόγος της γυναίκας εντός αυτής της συμφωνίας; Κατά πόσο η επιθυμία της για αλλαγή δεν αποδεικνύεται μάταιη ελπίδα, καταδικασμένη στην κοινωνική καταπίεση;

Το μεγάλο προτέρημα του κειμένου και της παράστασης είναι ότι αντιμετωπίζει ένα καίριο θέμα χωρίς μελοδραματισμούς και στράτευση, αλλά αφήνοντας τον σκεπτόμενο θεατή να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Δεν υπάρχουν εδώ σκληροί και βίαιοι προαγωγοί ούτε αντιπαθητικοί, αρρωστημένοι πελάτες. Δεν υπάρχει καν μια δυστυχισμένη, καταπονημένη πόρνη. Υπάρχει μόνο μια δεδομένη, παγιωμένη, αναμφισβήτητη αντρική υπεροχή και μια αδιαφιλονίκητη κοινωνική ανισότητα σε βάρος της γυναίκας. 

Σκηνοθεσία και ηθοποιοί υπηρέτησαν αυτή την οπτική, δημιουργώντας μια ανάλαφρη και ευχάριστη στο φαίνεσθαι παράσταση, η οποία ανά στιγμές αποκαλύπτει φευγαλέα τον δραματικό ιστό της. Ο Κώστας Καζανάς, στον ρόλο του Νταβίντ, μοιάζει περισσότερο με μια πατρική φιγούρα, που απλώς απολαμβάνει με αθώο βλέμμα την ομορφιά της Λάλι, με την ήπια ομιλία του και τις ευγενικές του κινήσεις, κρύβοντας έντεχνα τη φιλήδονη, μάτσο προσωπικότητα. Ο Κάρλος του Ανδρέα Κοντόπουλου, ένας άγαρμπος νεαρός με ακατέργαστη, μπρούτα φωνή και διάχυτο αισθησιασμό αλλά ταυτόχρονα πρόθυμος για παιχνίδια «γνώσεων», ελάχιστα παραπέμπει στα πρότυπα στυγνού προαγωγού-εκμεταλλευτή. Αντίθετα, η αδεξιότητά του τον κάνει συμπαθή, ενώ ακόμη και η απορία του για το πώς θα ζήσουν στο ενδεχόμενο η Λάλι να σταματήσει να εκδίδεται εκφέρεται με παιδική αφέλεια. Ο Κοντόπουλος δημιουργεί με απλά, καλοδουλεμένα μέσα μια αξιόλογη ερμηνεία. 

Η Δήμητρα Ματσούκα, στον ρόλο της Λάλι, δίνει την εικόνα της όμορφης, θελκτικής, ερωτικής πόρνης, αλλά ταυτόχρονα με μια σπίθα ανεπεξέργαστης επιθυμίας για αλλαγή της ζωής της. Πρόσχαρη, ευχάριστη, δοτική τόσο στον εραστή της όσο και στον πελάτη της, μοιάζει άλλοτε με παιδούλα και άλλοτε με αντικείμενο ερωτικής επιθυμίας, παίζοντας περίτεχνα μεταξύ των δύο καταστάσεων. Και γι’ αυτό, όταν κάποιες στιγμές, χωρίς καμία φωνητική έξαρση, αλλά με βαθιά απόγνωση στη φωνή της, περιγράφει τα αηδιαστικά που πρέπει να υφίσταται στις επαφές της με τους άντρες, αποκτά μια ουσιαστική δραματική διάσταση. Στιγμιαία. Τόσο, όσο για να δείξει την άλλη όψη των πραγμάτων. Με περίτεχνη υποκριτική.

Ο Αντώνης Δαγκλίδης δημιουργεί ένα εξαιρετικό, ρεαλιστικό, λειτουργικότατο σκηνικό δωματίου, με έντονη τη λαϊκή του αισθητική, ντύνοντας την περιορισμένη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης σε όλη της την επιφάνεια, τοποθετώντας στο κέντρο το κρεβάτι, το οποίο και παίζει κυρίαρχο, για πολλούς λόγους, ρόλο στη δράση. Απολαυστική η σύλληψη και εκτέλεση της βιντεοπροβολής από τον Παντελή Μάκκα ενός δρόμου με την καθημερινή του κίνηση, ο οποίος φαίνεται από το παράθυρο του βάθους του υπογείου δωματίου του ζευγαριού. Απολαυστικά και τα κοστούμια της Μαγδαληνής Αυγερινού, τόσο τα προκλητικά της Λάλι όσο και τα ατσούμπαλα του Κάρλος, σε ευθεία αντίθεση με το προσεγμένο κοστούμι του Νταβίντ.

Οι ωραίοι φωτισμοί είναι του Σάκη Μπιρμπίλη, η κίνηση της Ξένιας Θεμελή, ενώ οι μουσικές παρεμβάσεις του Νίκου Κυπουργού.

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος σκηνοθέτησε μια παράσταση ευχάριστη στη θέαση, δουλεμένη στη λεπτομέρεια, με άψογη καθοδήγηση των ηθοποιών, ώστε να κινηθούν με δεξιοτεχνία στην κόψη μεταξύ κωμωδίας και δράματος, αφήνοντας να αιωρείται στο τέλος το στυφό κοινωνικό μήνυμα.