Εθνικό Θέατρο 2 - Το θέατρο ως παίγνιο
«Ο Γενικός Γραμματέας» στην Πειραματική Σκηνή (-1)
Η συζήτηση για το τι μπορεί σήμερα να είναι πραγματικά πειραματικό, είναι μεγάλη, αλλά ταυτοχρόνως μπορεί να λάβει μια εύκολη σοφιστική απάντηση του τύπου «απολύτως τίποτε». Και τούτο γιατί η ειδολογική μετακίνηση ενός έργου δεν συνιστά κατ’ αρχήν πεδίο πειραματισμού, επειδή ακριβώς είναι η πιο παραδοσιακή τεχνική του παλαιού μεταμοντέρνου θεάτρου και του γερμανικού πικ-νικ ρεαλισμού. Για τον ίδιο λόγο, η παρωδιοποίηση του ύφους, του τόνου ή της δραματικής κατάστασης ενός έργου, αν και στόχο έχει την ιδεολογική αναρρύθμιση και αναθέαση ενός δραματουργικού προϊόντος (ή ακόμη και μια θεατρικής παράδοσης), παραμένει ένα πολύ δημοφιλές και εξαιρετικά εύκολο μορφικό τέχνασμα. Εξίσου παραδοσιακή είναι και η καρικατουροποίηση των δραματικών προσώπων με την τεχνική του γελοιογραφικού μπουρλέσκ είτε εν είδει σχολίου, είτε ως κριτική σάτιρα ενός δραματουργικού προϊόντος και της θεατρικής παράδοσης που το γέννησε.
Σε κάθε περίπτωση, έχουμε να κάνουμε με κωμική οργάνωση του σκηνικού υλικού προς την πιο παραδοσιακή κατεύθυνση του κωμικού: την υποβάθμιση από το «κανονικό», η οποία δημιουργεί ταυτοτικούς προβληματισμούς γύρω από το «πώς είναι τα πράγματα» και το «πώς πρέπει να είναι τα πράγματα».
Περίμενα με αγωνία να δω το έργο του Η. Καπετανάκη στην Πειραματική Σκηνή, αλλά το εγχείρημα δεν ήταν ακριβώς εφάμιλλο των προηγούμενων παραστάσεων της ομάδας. Στο πρόγραμμα σημειώνεται πως «η παράσταση της Ομάδας Θεάτρου ΑΤΟΝΑλ πειραματίζεται με στοιχεία της σλάπστικ κωμωδίας που διαπερνούν το είδος από τον Καπετανάκη και τους αδερφούς Μαρξ μέχρι τον Γκόγκολ και το θέατρο του Παραλόγου. Η χρήση της μουσικής επιχειρεί να αναδείξει ακόμη περισσότερο τη σάτιρα καθιστώντας το γκροτέσκο ως πυρήνα του παραστασιακού γεγονότος. Η γελοιότητα ως ριζική κατάσταση της ανθρώπινης φύσης, ως τραγική ακινησία του ατόμου, ως νομοτέλεια αλλά και ως παίγνιο είναι κεντρικός άξονας των αναζητήσεων της παράστασης».
Αντιλαμβάνεται κανείς πως ο πήχης τίθεται πολύ ψηλά σε ό,τι αφορά την υποκριτική απαιτητικότητα ενός τέτοιου εγχειρήματος που διέρχεται από την οπτική καθαρότητα του βωβού κινηματογράφου στην αθλητική κωμικότητα της Κομμέντια και την ακροβατική σωματικότητα του τσίρκου. Και ευτυχώς όλοι οι ηθοποιοί αποδείχτηκαν εξαιρετικοί καμποτίνοι φωνητικά, υποκριτικά και σωματικά σε μια παρέλαση ταλέντου και ευστοχίας. Αξίζουν άπειρα συγχαρητήρια και στην κινησιολογική διδασκαλία της Β. Σολωμού.
Η μεταμόρφωση του έργου σε οπερέτα (ή καλύτερα κωμειδύλλιο) ευτύχησε στα χέρια του Χ. Γωγιού, η μουσική του οποίου έδωσε υπόσταση σε όλο το φάσμα των πιθανών θεατρικών κλιμάτων (από το δραματικά παθητικό στο ρομαντικά αφελές και το κωμικά παράλογο). Ο Γωγιός είναι ένας εξαιρετικός συνθέτης με σπάνια καλλιτεχνική εξάρτυση και ποιοτικό ενδιαφέρον για την υπονόμευση των πολιτισμικών κανονικοτήτων.
Το σκηνικό του Κ. Ζαμάνη έδωσε μια υπόρρητα ειρωνική εντύπωση ελληνικότητας (φωτισμένος μπερντές για την σήμανση του τόπου με παράγκα Καραγκιόζη για την επαρχία και Παρθενώνα για την Αθήνα πίσω από γαλάζια του ελληνικού ονείρου εξέδρα με εκατέροθεν κλειστή γαλανόλευκη αυλαία). Τα κοστούμια της Β. Σύρμα εξόχως κωμικά και φουστανελοειδή στο πρώτο μέρος, και εξόχως καλόγουστα με απαστράπτουσα Αμαλία και ιστορικά black-tie στο δεύτερο μέρος.
Η σκηνοθεσία της Σ. Μαραθάκη είχε ένα μεγερχολντικό ενδιαφέρον για το γκροτέσκο ως αντιστικτικό παράγοντα μεταξύ περιεχομένου (του ρόλου) και σκηνικής διατύπωσής του, προσβλέποντας σε μια διπλή διάθεση πικρά κωμική με απρόβλεπτες τονικές μεταβολές. Επιπλέον, το ενδιαφέρον για πλαστική δημιουργία εξω-καθημερινών σωμάτων έδωσε αδρή περιγραμματικότητα στη σκηνική δράση. Και ήταν στιγμές που η παράσταση προσιδίαζε σε ειρωνικό μετα-σχόλιο για τους παλιούς υποκριτικούς τρόπους του νεοελληνικού θεάτρου με τον στόμφο και τις σπαραξικάρδιες υπερβολές. Το σλάπστικ στοιχείο που έρχεται από το batacchio (καμτσίκι) του Αρλεκίνου της Κομμέντια, ευτυχώς δεν άφησε πολύ χώρο στο χονδροειδές με τις κωμικές σκηνές ξυλοδαρμών, αλλά στο μπουφόνικο.
Αυτό που προβληματίζει ως αστοχία ή στόχος του «πειράματος» είναι η εξαιρετικής δραματικής ευαισθησίας ερμηνεία του Λ. Μπατή ως Γενικού Γραμματέα στο φινάλε. Η σκηνή αυτή μου θύμισε την υπέροχη Γκόλφω του Σ. Κακάλα, όπου η πρωταγωνίστρια στις στιγμές του θρήνου και του αναθεματισμού «έβγαινε» από τον καρτουνίστικο κώδικα. Και αναρωτιέται κανείς μήπως τελικά η δύναμη κάποιων έργων δεν ισχύει έξω από την ειδολογική τους κανονικότητα.
Πληροφορίες για την παράσταση στο Guide της Athens Voice
INFO
Ποιες έννοιες καταδεικνύουν το ψηφιδωτό της Νέας Ελλάδας; (ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ - REX)
- ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Σοφία Μαραθάκη
- ΗΘΟΠΟΙΟΙ: Μιχάλης Βαλάσογλου, Λήδα Κουτσοδασκάλου, Ρένα Κυπριώτη, Σοφία Μαραθάκη, Λεονάρδος Μπατής, Κωνσταντίνος Παπαθεοδώρου κ.ά.
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Χάρης Φραγκούλης σκηνοθέτησε μια αμιγώς ερευνητική παράσταση πάνω στο έργο του Δημήτρη Δημητριάδη
Ένα πολλά υποσχόμενο ταξίδι, ένα κλασικό έργο σε 2 εκδοχές, ένας ονειροπόλος και ένα αφιέρωμα στη γιαγιά
Μιλήσαμε για όλα: τη νέα παράσταση «Ήρωες», το θέατρο, τα όρια της σάτιρας, τη σύγκριση με τον πατέρα του και πώς αντιμετωπίζει την κατάσταση σήμερα
Οι δύο γνωστοί ηθοποιοί και σκηνοθέτες μιλούν για την παράσταση «Όταν έκλαψε ο Νίτσε» και για τη συνεργασία τους
Τι μας είπε για τα ιστορικά γεγονότα και τη σχέση τους με το σήμερα, τους ακίνητους ταξιδιώτες και την παράσταση «Ματαρόα στον ορίζοντα» στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ
Δυο πρεμιέρες τον Δεκέμβριο και εορταστικές εκδηλώσεις τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά
Μια παράσταση σκηνοθετημένη εντυπωσιακά στην όψη και στις ερμηνείες
Μιλήσαμε για όλα με τον ηθοποιό με αφορμή τον μονόλογο «Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος» στο Θέατρο Θησείον
Η παράσταση αναλύει τον βίο και το έργο του, αναδεικνύοντας τον ταλαντούχο καλλιτέχνη που έκανε τη ζωή του κραυγή για την αγάπη
Το ομότιτλο βιβλίο της γαλλίδας συγγραφέως ανεβαίνει στο θέατρο για πρώτη φορά στην Ελλάδα
Μια αληθινή ιστορία, ένας ύμνος στη δύναμη του ονείρου του Νταβίντ Λελαί-Ελό με τον Μάνο Καρατζογιάννη
Ο Γιάννης Δρακόπουλος πρωταγωνιστεί στη μακροβιότερη σόλο κωμωδία στην ιστορία του Μπρόντγουεϊ
Μετά την ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε κατά την ολομέλεια του σώματος - Το βιογραφικό του
Η ενότητα CosmoClassical σε μία φιλόδοξη παρουσίαση του θρυλικού έργου του Giaccomo Puccini
Πείνα και εκπόρνευση; Μητέρα - προαγωγός; Άγνωστοι σύζυγοι και εραστές; Ναρκωτικά και παιχνίδια εξουσίας;
Η επιτυχημένη παράσταση των Ρέππα-Παθανασίου για δεύτερη χρονιά στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος
2 κάνουν πρεμιέρα αυτές τις μέρες και άλλες έχουν ήδη ξεκινήσει
Ένα δημοσιογραφικό νουάρ που σηκώνει τον καθρέφτη στη σκοτεινή πλευρά του κράτους και της κοινωνίας
Ο Ιωάννης Απέργης πρωταγωνιστεί στο διασημότερο μουσικό παραμύθι όλων των εποχών
Από τους πρόσφατους ρόλους της ήταν εκείνος στον «Γυάλινο Κόσμο»
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.