Radiohead: In Rainbows – Το άλμπουμ που αμφισβήτησε τη μουσική βιομηχανία

Η μουσική βιομηχανία –όπως και κάθε βιομηχανία– έχει τους κανόνες της: θέλεις ως καταναλωτής να αποκτήσεις έναν δίσκο; Δεν έχεις παρά να δώσεις τα χρήματα που κοστίζει κι αυτός θα έρθεις στα χέρια σου. Οι Radiohead όμως, τον Οκτώβριο του 2007, είχαν διαφορετική άποψη…

Την 1η Οκτωβρίου του 2007 οι Radiohead ανακοινώνουν στην ιστοσελίδα τους τον νέο τους δίσκο. Έχει τον τίτλο «In Rainbows» και πρόκειται να κυκλοφορήσει 10 μέρες αργότερα, στις 10 Οκτωβρίου. Δεν έχει προηγηθεί κανένα single και δεν έχει ανακατευτεί καμία απολύτως εταιρεία, πράγμα που αποτελεί μεγάλη έκπληξη. Όμως η έκπληξη γίνεται μεγαλύτερη όταν οι Radiohead κυκλοφορούν το «In Rainbows» μέσα από τη σελίδα τους στην πλατφόρμα Bandcamp, με την ένδειξη «Name Your Price» ή «Pay What You Want», πράγμα που σημαίνει ότι ο καθένας μπορεί να αποκτήσει το album σε οποιαδήποτε τιμή, ακόμη και προσφέροντας μηδέν (0) λίρες. Κάτι τέτοιο δεν είχε συμβεί μέχρι τότε, παρά μόνο από συγκροτήματα του underground, τα οποία δεν εμπλέκονταν στον κόσμο της σκληρής μουσικής βιομηχανίας.

Οι Radiohead δεν αποκάλυψαν ποτέ το ακριβές ποσό που συγκεντρώθηκε από τον δίσκο, όμως σημείωσαν ότι η μέση πληρωμή ήταν σημαντικά πάνω από το μηδέν και ότι τα έσοδα ήταν μεγαλύτερα από οποιονδήποτε προηγούμενο δίσκο τους στο πρώτο διάστημα κυκλοφορίας. Από τη στιγμή εκείνη ξεκίνησε μια τεράστια συζήτηση για τον ρόλο των δισκογραφικών εταιρειών, τη φύση του ψηφιακού δίσκου, το μέλλον της μουσικής βιομηχανίας γενικότερα. Οι Radiohead απέδειξαν ότι ένα μεγάλο συγκρότημα μπορούσε να παρακάμψει τις παραδοσιακές δισκογραφικές εταιρείες και να επικοινωνήσει απευθείας με το κοινό, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο σε αρκετούς μεγάλους καλλιτέχνες ώστε να εξετάσουν την πιθανότητα διάθεσης της μουσικής τους πέρα από τα καθιερωμένα κανάλια και να ξεκινήσουν να λειτουργούν με όρους DIY, όπως έκαναν αρκετά από τα συγκροτήματα του underground.

Η διαφορά ήταν ότι τα μικρά συγκροτήματα δεν προσέβλεπαν σε σοβαρά έσοδα από τη μουσική τους, ενώ τα μεγάλα βασίζονταν αποκλειστικά σ’ αυτά. Βέβαια, η ραγδαία ανάπτυξη του mp3 και η πτώση των πωλήσεων σε cd είχε ήδη αρχίσει να δείχνει ότι τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να συνεχιστούν για πολύ καιρό, όπως ονειρεύονταν οι παραδοσιακές πολυεθνικές δισκογραφικές. Ήδη τα μεγάλα συγκροτήματα περίμεναν ελάχιστα χρήματα από τη δισκογραφία και πολύ περισσότερα από τις συναυλίες. Η κίνηση των Radiohead ήρθε να επιβεβαιώσει την τάση που ήδη διαφαινόταν, ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες σύντομα θα κυριαρχούσαν απόλυτα στη μουσική βιομηχανία.

Φυσικά, το «In Rainbows» δεν κυκλοφόρησε μόνο ψηφιακά. Οι Radiohead κυκλοφόρησαν αποκλειστικά μέσω του site τους την έκδοση discbox, δηλαδή ένα box set που περιλάμβανε δύο cd, δύο βινύλια κι ένα βιβλίο με artwork. Η έκδοση αυτή κόστιζε τότε 40 λίρες, ενώ σήμερα μπορεί κανείς να τη βρει στο Discogs, σε πολύ καλή κατάσταση, στις 175 λίρες. Όσοι παρήγγειλαν τον δίσκο, τον είχαν στα χέρια τους μέχρι τα Χριστούγεννα εκείνης της χρονιάς. Τον Ιανουάριο ήρθε και η κανονική έκδοση του album από την XL Recordings σε απλό LP και CD.

Αυτή η κίνηση των Radiohead δεν γκρέμισε φυσικά τη μουσική βιομηχανία, κι ας είχε πολλούς μιμητές: οι Nine Inch Nails, έναν χρόνο αργότερα, κυκλοφόρησαν με αντίστοιχο τρόπο το «Ghosts I-IV» και το «The Slip». Οι Coldplay προσέφεραν δωρεάν το single «Violet Hill» από το «Viva La Vida» και ακολούθησαν αρκετοί ακόμα. Αυτό όμως που άρχισε να συμβαίνει από εκείνη τη στιγμή ήταν ότι τα μεγάλα συγκροτήματα κατευθύνονταν πρώτα στην ψηφιακή αγορά και στη συνέχεια φρόντιζαν να τροφοδοτήσουν το φανατικό κοινό τους με ειδικές εκδόσεις και ακριβά box set σε περιορισμένα αντίτυπα.

Σχετικό Άρθρο

Μουσικη Αν δεν είναι οι Radiohead το καλύτερο συγκρότημα από το 1995, τότε ποιοι είναι;

Κώστας Ζουγρής 07.10.2023, 20:12

Το «In Rainbows» δεν ήταν ένας κακός δίσκος. Σε καμία περίπτωση όμως δεν ήταν ένα σημαντικό album, όπως το «Pablo Honey» και το «The Bends» για την brit pop και ιδίως το «OK Computer», που ήρθε να σπάσει κάθε κανόνα της βρετανικής pop όπως την ξέραμε μέχρι εκείνη τη στιγμή. Η λειτουργία του «In Rainbows» είναι ιδιαίτερα σημαντική ως προς τη σχέση των συγκροτημάτων με το κοινό τους και ως προς τον ρόλο της μουσικής βιομηχανίας. Επιπλέον, έδειξε ολοκάθαρα ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι αλλαγές δεν έρχονται μέσα από εντυπωσιακές επαναστατικές κινήσεις, αλλά μέσα από απλές-απλούστατες σκέψεις.