Γυναικοκτονίες: Το ντοκιμαντέρ της Βίλμας Μενίκη για την έμφυλη βία

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά, και απογοητευτικά: κάθε 10 λεπτά δολοφονείται στον κόσμο μία γυναίκα λόγω του ότι είναι γυναίκα. Στην Ελλάδα ανά 10-15 μέρες… Σύμφωνα με τις επίσημες αναφορές. Με τις ανεπίσημες και τις μη καταγεγραμμένες ως γυναικοκτονίες, είναι άγνωστος ο αριθμός των γυναικοκτονημένων. Ασύλληπτο νούμερο.

Αυτά τα δεν τα λέει η Βίλμα Μενίκη, ούτε εγώ από το κεφάλι μου – ο μέσος όρος γυναικοκτονιών στην Ελλάδα, επίσημα, είναι 20 (γυναίκες, δολοφονημένες) τον χρόνο. Χωρίς να μετρήσουμε γυναίκες που «πέφτουν από τις σκάλες», «από το μπαλκόνι», «από την ταράτσα», αυτές που «πεθαίνουν στον ύπνο τους από άπνοια», αυτές που «πνίγονται στη θάλασσα/στο ποτάμι/στη γούρνα» ή ακόμα κι αυτές που σκοντάφτουν σε ένα μαχαίρι. Το οποίο έχει αφήσει, κατά λάθος, ο άντρας, σύντροφος, σύζυγος ή (πιο συχνά) πρώην, σε σημείο στο οποίο, πού να φανταστεί ο καημένος, ότι θα καρφωνόταν απάνω του η γυναίκα…

«Ξεκινήσαμε το πρώτο ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα που θέτει ερωτήματα και δίνει απαντήσεις για αυτή τη βαρβαρότητα», λέει η Βίλμα Μενίκη, εκδότρια της «Κατίνας», ενός από τα πρώτα φεμινιστικά περιοδικά της Ελλάδας. «Πώς μπορούν να μειωθούν οι γυναικοκτονίες; Τι χρειάζεται να ξεριζωθεί από τις κυρίαρχες αντιλήψεις; Ποιες πολιτικές πρόληψης και προστασίας μπορούν να εμποδίσουν αυτές τις έμφυλες δολοφονίες; Κυρίως επείγει να φωτίσουμε τις πρακτικές που συντηρούν κι αναπαράγουν τον μισογυνισμό. Να αποδομήσουμε την αντίληψη ότι η γυναίκα είναι αντικείμενο προς χρήση και προς τέρψιν… Να σταματήσουμε ως πολιτεία και ως κοινωνία να “οπλίζουμε” το χέρι του γυναικοκτόνου, όταν δολοφονεί… Υπάρχουν μέτρα πρόληψης… Γιατί όμως δεν εφαρμόζονται; Ποιος εμποδίζει την ισότητα των φύλων και γιατί; Ποιος επιθυμεί τις γυναικοκτονίες;»

Η δημιουργία ενός ντοκιμαντέρ δεν είναι εύκολη υπόθεση, για την ακρίβεια είναι ακριβό σπορ, που εκτός από πάθος, σκληρή δουλειά και ταλαιπωρία, προϋποθέτει και χρήμα. Η ομάδα του «Γυναικοκτονίες» έχει πάθος κ.λπ., αλλά υστερεί ως προς το τελευταίο, γι’ αυτό έχει κατευθυνθεί στο Crowd funding, στην υποστήριξη του έργου της από το κοινό στο οποίο απευθύνεται: «Η συνεισφορά σας, μικρή ή μεγάλη, είναι πολύτιμη για την ολοκλήρωση του ντοκιμαντέρ. Τα χρήματα θα διατεθούν για τον κινηματογραφικό εξοπλισμό (κάμερα, τρίποδα, ήχος), κινηματογράφηση, στούντιο ήχου, μοντάζ, έξοδα μετακίνησης γυρισμάτων, έξοδα διανομής και διαφήμισης. Θα ενημερώνεστε ανά 30 μέρες για την πορεία του ντοκιμαντέρ», εξηγεί η Βίλμα.

«Στόχος είναι το ντοκιμαντέρ να προβληθεί σε κάθε σχολείο, πανεπιστήμιο, σύλλογο, γειτονιά, έτσι ώστε να ευαισθητοποιηθεί ο κόσμος και να υπάρξει μέριμνα από την πολιτεία για τη μείωση των γυναικοκτονιών. Γιατί μπορούν να εξαλειφθούν αρκεί να συνεργαστούμε σχολεία, υπουργεία, αστυνομία, δικαστήρια, νοσοκομεία, κοινωνικές υπηρεσίες, δήμοι, πολιτιστικοί σύλλογοι και οι πολίτες ως μονάδες».

Ο στόχος είναι κατά κάποιον τρόπο ιερός, παρόλο που ένα ντοκιμαντέρ, από μόνο του, δεν θα σταματήσει τις γυναικοκτονίες… αλλά όλοι κάνουμε ό,τι μπορούμε για να γίνει καλύτερη και πιο ασφαλής η ζωή των γυναικών στην Ελλάδα. Και το ντοκιμαντέρ της Βίλμας είναι ένα πρώτο, μεγάλο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Στο ντοκιμαντέρ «Γυναικοκτονίες»:

• Ορίζεται το φαινόμενο ιστορικά κι ανθρωπολογικά
• Διερευνώνται οι αιτίες των γυναικοκτονιών
• Επισημαίνονται οι εκφάνσεις του σεξισμού στην κοινωνία
• Διαφαίνεται ο μισογυνισμός στην τέχνη , στην εκπαίδευση, στην επιστήμη, στην δικαιοσύνη και στο πολιτικό σύστημα
• Προτείνονται λύσεις και δράσεις πρόληψης
• Διαχέονται πληροφορίες και τρόποι ευαισθητοποίησης
• Ακούγεται η ΦΩΝΗ όλων των γυναικών, των δολοφονημένων, των εν δυνάμει δολοφονημένων και όσων υφίστανται οποιαδήποτε μορφή έμφυλης βίας.

Συμμετέχουν:

1. Αρμουτίδου Κούλα και Τοπαλούδης Γιάννης (γονείς της Ελένης Τοπαλούδη, θύμα γυναικοκτονίας 2018).
2. Σοφία Βαγενά: Αντιπρόσωπος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών, Μέλος ΔΣ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Αστυνομικών Υπαλλήλων, Πρόεδρος Επιτροπής Εκπαιδευτικών Δράσεων, Κοινωνικών Θεμάτων και Εξωστρέφειας της ΕΑΣΥΑ.
3. Νάντια Κωνστάντου: Δικηγόρος Οικογενειακού Δικαίου και θυμάτων Έμφυλης και Ενδοοικογενειακης Βίας Παρ' Αρείω Πάγω.
4. Μαρία Γκασούκα: Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αιγαίου, Λαογραφικές Σπουδές / Σπουδές Φύλου,Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΤΕΠΑΕΣ), Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
5. Ράνια Καλαντζή: εκπαιδευτικός, Πρόεδρος ΕΛΜΕ Σιβιτανιδείου, μέλος Ε.Ε. ΑΔΕΔΥ.
6. Νένα Βενετσάνου: τραγουδίστρια – συνθέτις.
7. Maria Christen-Konstantinidis: ανθρωπολόγος (Master's in Cultural Media Studies), εκπαιδευτικός, ερευνήτρια, συγγραφέας.
8. Φωτεινή Σιάνου: Πρώην Εθνική Εκπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ για την Ισότητα των Φύλων, Πρώην Πρόεδρος της Επιτροπής Γυναικών της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων, εργατικό στέλεχος, φεμινίστρια.
9. Άντα Τσαρέα: Δασκάλα της Γυναικείας Ομάδας Αυτοάμυνας, Αντιπρόεδρος του Nimertis action art,Μέλος της Ομάδας έργου του For Woman Artivism, Μέλος της Πρωτοβουλίας κατά των Γυναικοκτονιών.
10. Βίλμα Μενίκη: καθηγήτρια β΄θμιας, κινηματογραφίστρια, ακτιβίστρια φεμινίστρια, μέλος του Σωματείου γυναικείων δικαιωμάτων «Το ΜΩΒ».
11. Σίσσυ Βωβού: αριστερή φεμινίστρια ακτιβίστρια, μέλος του ΔΣ του Σωματείου γυναικείων δικαιωμάτων «Το ΜΩΒ».
12. Βίλλυ Πολίτη: μέλος του Σωματείου γυναικείων δικαιωμάτων «Το ΜΩΒ».
13. Στέλλα Σάμου: μέλος του Σωματείου γυναικείων δικαιωμάτων «Το ΜΩΒ».
14. Γεωργία Πετράκη: Ομότιμη καθηγήτρια κοινωνιολογίας Παντείου πανεπιστημίου, πρώην διευθύντρια Εργαστηρίου Σπουδών Φύλου.
15. Βέρα Σιατερλή: Εικαστικός, μέλος του Σωματείου γυναικείων δικαιωμάτων «Το ΜΩΒ».

Διάθεση κειμένων και ποιημάτων από το Δίκτυο Γυναικών Συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών «Η Φωνή της».
Μουσική: Νένα Βενετσάνου
Κινηματογράφηση: Ειρήνη Χατζή, Ελευθερία Γκόβα
Μοντάζ: Ειρήνη Χατζή (Filmmaker and Producer)

Συνεργαζόμενα δίκτυα κι οργανώσεις:

• Το ΜΩΒ: είναι πανελλαδικό σωματείο γυναικείων δικαιωμάτων με πολύπλευρη δράση και μια καθημερινή ηλεκτρονική φεμινιστική εφημερίδα
• «Η Φωνή της»- Δίκτυο Γυναικών Συγγραφέων κατά της έμφυλης βίας και των γυναικοκτονιών
• Πρωτοβουλία κατά των γυναικοκτονιών: είναι ένα δίκτυο γυναικείων οργανώσεων και συλλογικοτήτων στην Ελλάδα, που συγκροτήθηκε για να αναδείξει τις έμφυλες δολοφονίες ως σεξιστικά εγκλήματα
• Οργάνωση Ενωμένων Γυναικών της Αφρικής -- United African Women Organization Greece