Αγάπη μόνο: Έρως ανίκατε μάχαν

Σε ένα καλοκαιρινό, γεμάτο φως και ζωή Όσλο, τρεις άνθρωποι αναζητούν όχι μόνο την ερωτική επαφή αλλά και την ουσιαστική ανθρώπινη επικοινωνία. Οι τρεις χαρακτήρες είναι η πραγματίστρια γιατρός Μαριάνε, που δυσκολεύεται να αντιληφθεί την αγωνία των ασθενών της, ο συμπονετικός νεαρός νοσοκόμος Τορ, που εργάζεται δίπλα της, και ο ψυχολόγος Μπιορν, που περνά για πρώτη φορά τόσο έντονη κρίση στην επαγγελματική ζωή του («νιώθω πλέον σαν να εργάζομαι σε φάμπρικα», λέει στον Τορ στην πρώτη τους γνωριμία στο φέρι). Αν και έχουν διαφορετική στάση στον τομέα των ερωτικών περιπετειών, οι δρόμοι τους κάποια στιγμή συναντιούνται, με ευεργετικά αποτελέσματα.

Συμπλέοντας με την αβίαστη, νατουραλιστική γοητεία του ανθρωποκεντρικού σινεμά του Γιοακίμ Τρίερ, ο Νορβηγός Νταγκ Γιόχαν Χάουγκερουντ ξεκινά από μια φαινομενικά άσχετη με το υπόλοιπο ύφος του έργου εισαγωγή –η ουρολόγος Μαριάνε λέει σε έναν ασθενή της τα κακά μαντάτα–, πριν μεθοδεύσει έντεχνα τις γεμάτες ζεστασιά, ενίοτε και ριζοσπαστικές ιστορίες των τριών ηρώων. Σκύβοντας με κατανόηση πάνω στις μοναξιές και τα αδιέξοδά τους, παραδίδει –με τη μορφή μιας ντελικάτης και καλογραμμένης ρομαντικής κομεντί– μια γενναιόδωρη χειρονομία ενσυναίσθησης πάνω στο μεγάλο μυστήριο του έρωτα και της σεξουαλικής ταυτότητας. Χωρίς να διαχωρίζει με αχρείαστες ετικέτες το στρέιτ από το κουίρ, ο σκηνοθέτης ζητά στο κεφάλαιο της Αγάπης, τους αναγκαίους υπότιτλους που θα επιτρέψουν στους χαρακτήρες του –αλλά και στον θεατή– να βρουν τα κλειδιά της μελαγχολικής φάρσας που σκαρώνει μερικές φορές η καρδιά. «Μπορώ ν’ ακούσω τις πέτρες να τραγουδούν», ομολογεί ο γεωλόγος στη Μαριάνε, που τη φλερτάρει μεν, έχοντας ωστόσο την ειλικρίνεια να παραδεχτεί ότι η δουλειά είναι το σημαντικότερο πράγμα στη ζωή του.

Σε αντίθεση μ’ εκείνον, η προβληματισμένη γιατρός, που κυρίως παρατηρεί τις ζωές των άλλων παρά ζει, δυσκολεύεται να εντοπίσει το πραγματικό πάθος της. Η δουλειά της δεν τη γεμίζει, η προσωπική της ζωή είναι μάλλον ανύπαρκτη και χρειάζεται επειγόντως μια πυξίδα για να πορευτεί. Το αν θα τη βρει είναι το ζητούμενο για τον σκηνοθέτη του «Sex - Όσα λένε οι άντρες μεταξύ τους» στο δεύτερο μέρος της τριλογίας του γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις. Ο Χάουγκερουντ, που κέρδισε φέτος τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου με το «Dreams», το τρίτο μέρος της τριλογίας, προβαίνει σε μια ωδή στον αντι-κυνισμό με μια συναισθηματικά ελεγχόμενη, λιτή αφήγηση, την οποία άλλοτε διανθίζει με απρόσμενη οικειότητα (η γνωριμία της Μαριάνε με τον ξυλουργό που την προσκαλεί για νυχτερινή κολύμβηση) και άλλοτε με συρραφή από γνώριμα κλισέ που βρίσκουν τον στόχο τους. Μια τρυφερή ματιά πάνω στο νόημα της ενσυναίσθησης, την αξία της αυθεντικής αγάπης και την ανάγκη για ουσιαστική ελευθερία.