Κινηματογραφος

La bola negra: Αν δεν ζεις την αλήθεια σου, ζεις τελικά στ’ αλήθεια;

Η ιστορία της είναι αρκετά πολύπλοκη για να την εξηγήσεις, όχι όμως για να τη δεις.

Γιάννης Δαββέτας
Γιάννης Δαββέτας
ΤΕΥΧΟΣ 1019
3’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
La bola negra

Κριτική για την ταινία «La bola negra» των Χαβιέ Αμπρόσι και Χαβιέ Κάλβο

Έφυγα από τη γεμάτη αίθουσα του Ολύμπιον με την καρδιά στα χέρια. Η «La bola negra» των Χαβιέ Αμπρόσι και Χαβιέ Κάλβο διαρκεί πάνω από δυόμισι ώρες κι εγώ βγήκα θέλοντας κι άλλο, κάτι που σπάνια μου συμβαίνει με ταινίες αυτής της διάρκειας. Συναισθηματική, επική και άγρια, με ένα μήνυμα τόσο όμορφο, που δυσκολεύεσαι να το αφήσεις πίσω σου στην έξοδο, έφτασε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης κουβαλώντας το βραβείο Σκηνοθεσίας των Καννών και τον τίτλο της επίσημης πρότασης της Ισπανίας για τα Όσκαρ. Ένα μεγάλο μπράβο, λοιπόν, στο Φεστιβάλ για την επιλογή της ταινίας.

La bola negra

Η ιστορία της είναι αρκετά πολύπλοκη για να την εξηγήσεις, όχι όμως για να τη δεις. Όλα ξεκινούν από ένα ημιτελές θεατρικό του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, από το οποίο σώζονται μόλις τέσσερις σελίδες, γραμμένες λίγο πριν τον εκτελέσουν οι φασίστες το 1936. Την κεντρική του ιδέα τη γνωρίζουμε απ’ όσα είχε εκμυστηρευτεί ο ποιητής σε φίλους του: ένας νέος από τη Γρανάδα απορρίπτεται στην ψηφοφορία για την είσοδό του σε μια λέσχη, με τις μαύρες μπάλες στην κάλπη να μαρτυρούν πως όλοι γνωρίζουν την ομοφυλοφιλία του. Ο Λόρκα δεν πρόλαβε ποτέ να το τελειώσει, οπότε οι Los Javis, με τους αδελφούς Αλμοδόβαρ στην παραγωγή, αποφάσισαν να το ολοκληρώσουν με τον δικό τους, ευφάνταστο τρόπο. Πάνω σ’ αυτές τις τέσσερις σελίδες χτίζουν τρεις ιστορίες που εκτυλίσσονται το 1932, το 1937 και το 2017. Οι ήρωές τους επιλέγουν, για τους δικούς τους λόγους, να αρνηθούν την ταυτότητά τους για να επιβιώσουν, καταλήγοντας έτσι να ζουν μια ζωή ήδη νεκρή.

Μια ζωή ήδη νεκρή

Ο Σεμπαστιάν στρατεύεται με τους εθνικιστές λέγοντας ψέματα στους ίδιους ανθρώπους που έχουν ρημάξει την οικογένειά του, ενώ ο Κάρλος στριμώχνει τον εαυτό του στο καλούπι που του επιβάλλει η κοινωνία της Γρανάδας. Ο Αλμπέρτο, πάλι, ζει το 2017, χωρίς να τον απειλεί κανείς, κι όμως έχει παρατήσει τη γραφή, πληγωμένος από τους κριτικούς και πεπεισμένος πως δεν είναι αρκετά καλός. Με λίγα λόγια, έχει απορρίψει τη δημιουργική του ταυτότητα. Το πώς δένουν οι τρεις ιστορίες μεταξύ τους καλύτερα να το ανακαλύψει ο καθένας μόνος του.

Τι πιο ποιητικό απ’ αυτό;

Αυτό που εμένα με διέλυσε συναισθηματικά και θεωρώ το πιο έξυπνο και δυνατό σημείο της ταινίας είναι το τέλος της ιστορίας που γράφει, υποτίθεται, ο Λόρκα μέσα σ’ αυτήν. Εκεί που περιμένεις τη μεγάλη ηρωική στιγμή, εκείνη όπου ο νεαρός θα πολεμήσει για όσα πιστεύει, η ταινία σού την αρνείται. Στην αρχή απογοητεύεσαι. Ύστερα ο Λόρκα εξηγεί στον εραστή του, Ραφαέλ (κατά τη γνώμη μου, ο καλύτερος ρόλος της ταινίας, με τον Μιγκέλ Μπερναρδό να τον απογειώνει), πως αυτή τη φορά θέλει να γράψει κάτι σκληρό και ρεαλιστικό, γιατί αυτό ακριβώς χρειάζονται οι νέοι σαν κι αυτούς, με τον Ραφαέλ να του απαντά πως δεν θα μπορέσει ποτέ να γλιτώσει από την ποιητικότητά του.

LA BOLA NEGRA | Official Trailer | Netflix

Εκεί η ταινία σού δίνει ένα σκληρό αλλά αναγκαίο ξύπνημα, γιατί, αν περιμένεις να ζήσεις την αλήθεια σου αργότερα, αυτό το αργότερα μπορεί να μην έρθει ποτέ. Μια ζωή την έχουμε όλοι, οπότε αξίζει να τη ζήσουμε όσο πιο αληθινά μπορούμε από τώρα κι όχι αύριο. Και τι πιο ποιητικό απ’ αυτό; Παρά τη διάρκειά της, η ταινία δεν βαραίνει ούτε για μια στιγμή, με τη σκηνοθεσία να παντρεύει τη μεγαλοπρέπεια του ευρωπαϊκού έπους με την ποπ ευαισθησία που έκανε γνωστούς τους Los Javis με το «Veneno» και το «La mesías». Το καστ είναι εξαιρετικό, από τους τρεις πρωταγωνιστές ως τον Αλμπέρτο Κορτές, που χρειάζεται λίγες μόνο σκηνές ως Λόρκα, και την Πενέλοπε Κρουζ σ’ έναν μικρό αλλά αξέχαστο ρόλο.

Κάποιοι κριτικοί, με πρώτο τον Τζάστιν Τσανγκ του New Yorker, τη βρήκαν υπερβολική και στομφώδη. Είναι αλήθεια πως η «La bola negra» δεν κάνει τίποτα με μέτρο, εμένα όμως αυτή η γενναιοδωρία με κέρδισε, σε σημείο που θα στοιχημάτιζα πως θα τη δούμε να σηκώνει το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας. Πέρα όμως από βραβεία και κριτικές, η «La bola negra» είναι μια κουίρ ταινία, που μιλά με ειλικρίνεια για το τι σημαίνει να μην μπορείς να είσαι ο εαυτός σου όταν οι συνθήκες γύρω σου το απαγορεύουν. Ακριβώς επειδή μιλά τόσο ειλικρινά γι’ αυτή την εμπειρία, καταλήγει να καθρεφτίζει κάτι που αφορά τον καθένα μας. Γιατί όλοι μας, για τους δικούς μας λόγους, θυσιάζουμε κομμάτια από το ποιοι είμαστε ή ποιοι θα θέλαμε να είμαστε στον βωμό της επιβίωσης ή απλώς της βολής. Πόσοι από εμάς έχουμε «ξεχάσει» τα μεγαλύτερα όνειρά μας επειδή βολευτήκαμε στη δουλειά και την καθημερινότητά μας; Πόσοι δικαιολογούμε τον εαυτό μας ή αναβάλλουμε για ένα άγνωστο αύριο αυτό που πραγματικά μας εκφράζει;

Για μένα είναι ένα απόλυτο κινηματογραφικό wake up call, κάτι πολύ περισσότερο από μια πανέμορφη ταινία. Γιατί, αν κάτι αγαπώ στο σινεμά, είναι εκείνη η αίσθηση πως κάτι μέσα σου ξυπνά και απελευθερώνεται, κάνοντάς σε να κοιτάς τον κόσμο με άλλο μάτι μόλις βγεις από την αίθουσα. Τι είναι άλλωστε η τέχνη, αν δεν σε σπρώχνει να ζήσεις τη ζωή σου στο έπακρο; 

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Tα καλύτερα άρθρα της ημέρας έρχονται στο mail σου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.

// EMPTY