Ο Ρένος Χαραλαμπίδης μοιράζεται 20 άγνωστες ιστορίες για τα «Φτηνά Τσιγάρα»

Είκοσι γεγονότα, trivia, αναμνήσεις, που δεν έχουν ειπωθεί και γραφτεί ξανά, σαν ένα πακέτο τσιγάρων. Κι ένα πακέτο αδημοσίευτες εικόνες από slides που ψηφιοποιήθηκαν σε ένα κατάστημα στου Ζωγράφου. Η ταινία «Φτηνά Τσιγάρα» κατάφερε να υμνήσει την Αθήνα εκείνη που πολλοί απέφευγαν να κοιτάξουν. Και 23 χρόνια μετά, κατάφερε να κερδίσει και τη μάχη με τα συστήματα ανάδειξης και επιβολής πολιτιστικών παραγωγών. Στον απόηχο των sold out παραστάσεων του ομώνυμου μιούζικαλ στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής που ολοκληρώνονται στις 5 Ιανουαρίου 2023, μια αυθεντική προβολή της ταινίας «Φτηνά Τσιγάρα» σε φιλμ θα συμβεί στον ιστορικό κινηματογράφο της πόλης «Δαναός», στις 2, 3, 9 και 10 Ιανουαρίου 2023, στις 21.45.

«Μια vintage προβολή. Μια εμπειρία κινηματογραφική από τον προηγούμενο αιώνα αφού το κινηματογραφικό φιλμ έφυγε από τη ζωή μας με διακριτικότητα και ευγένεια. Σχεδόν δεν το προσέξαμε. Έκλεισε απαλά την πόρτα πίσω δίνοντας όλο τον χώρο στον ψηφιακό κόσμο. Νέες γενιές δεν έχουν δει στη μεγάλη οθόνη προβολή σε φιλμ και οι μηχανές προβολής σιώπησαν οριστικά. Και γιατί μια προβολή των Φτηνών Τσιγάρων σε φιλμ; Γιατί είναι μια σπάνια σινεφίλ αυθεντική εμπειρία. Αλλά κυρίως γιατί «Φτηνά Τσιγάρα» σημαίνει φιλμ. Η ταινία γυρίστηκε με τη φιλοσοφία και τη ζεστασιά του φιλμ για την κινηματογραφική αίθουσα. Η αυθεντική εικόνα στη μεγάλη οθόνη μαζί με τη μαγεία της φθοράς της κόπιας, τις χαρακιές και το άγγιγμα του χρόνου, είναι κομμάτι της αξίας της προβολής. Μέρος της γοητείας ενός κόσμου που δεν υπάρχει πια» εξηγεί ο σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός Ρένος Χαραλαμπίδης.

Πριν την προβολή της ταινίας «Φτηνά Τσιγάρα» θα προηγηθεί η ταινία μικρού μήκους «Με Δεμένα Μάτια» του Βασίλη Μωυσίδη. Μία από τις πρώτες εμφανίσεις του Ρένου Χαραλαμπίδη στη μεγάλη οθόνη.

Κάπου ανάμεσα σε θεατρικές, τηλεοπτικές, ραδιοφωνικές και καθημερινές διαδρομές, ο Ρένος Χαραλαμπίδης αποφάσισε να ψαχουλέψει τα κουτιά του, να θυμηθεί ιστορίες και να μοιραστεί memorabilia για αυτό το κινηματογραφικό έργο που σημάδεψε γενιές ανθρώπων. Η ζωή ξέρει κι εκείνος την εμπιστεύεται…

«Φτηνά Τσιγάρα»: Ο Ρένος Χαραλαμπίδης θυμάται 20 γεγονότα από τα γυρίσματα της ταινίας και την πορεία της

«Είναι ίσως η μόνη ταινία που από το καρέ του φιλμ πέρασε σε τατουάζ στο δέρμα. Σώματα που έγιναν κομμάτια του κινηματογραφικού έργου. Γύρω μας κυκλοφορούν τατουάζ από στιγμές της ταινίας.

Το αυθεντικό τρόλεϊ ήταν έξω από την παράσταση της ρομαντικής οπερέτας βασισμένη στην ταινία που ανέβηκε στην Εναλλακτική Λυρική Σκηνή. Τον οδηγό του τρόλεϊ κάποτε τον συνάντησα τυχαία στον δρόμο μετά από πολλά χρόνια και ακόμα έλαμπαν τα μάτια του από το φως εκείνου του απροσδόκητου γυρίσματος με τα περιστέρια-επιβάτες.

Η ταινία γυρίστηκε στον αναλογικό κόσμο, σε φιλμ 16 mm (για λόγους οικονομίας) και προβλήθηκε στη μεγάλη οθόνη σε φιλμ 35 mm. Τα εργαστήρια φιλμ ήταν στις εγκαταστάσεις της Φίνος Φιλμ στην οδό Χίου. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν πια.

Δεν έχει πάρει κανένα κρατικό βραβείο ή βραβείο από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Γενικά η ταινία δεν αναγνωρίστηκε από κανέναν «ειδικό».

Οι σημειώσεις της μάχης. Δελτίο γυρισμάτων. Τα λέμε «Ραπόρτα». Ένα άτυπο ημερολόγιο πληρώματος μόνο για μυημένους. Ρίχνω ματιές όταν θέλω να θυμηθώ εκείνο το ταξίδι.

Οι κλακέτες σε μια ταινία είναι αυτό που δεν ενδιαφέρει κανέναν θεατή. Και όμως. Στην εποχή που τραβούσαμε φιλμ ήταν στρατιώτες στην μάχη του γυρίσματος. Δεν τις ξεχνάω ποτέ. Στα γυρίσματα των Φτηνών Τσιγάρων, λες και ήταν εκεί να μου θυμίζουν σε πιο ακριβώς σημείο του γυρίσματος βρίσκομαι για να μην χάνω τον δρόμο.

Η ποίηση του Εμπειρίκου πάντα με ακολουθεί. Και με το απόσπασμα από τις «Στόφες Στρόφαλων» που μοναδικά απήγγειλε ο Ανδρέας Νάτσιος (συνήθιζε να μου το απαγγέλει σαν συνοδηγός στο Enfield που οδηγούσε τότε) και η αναφορά στο μυθιστόρημα «Μέγας Ανατολικός».

Όλη η πρόζα ηχογραφήθηκε σε μαγνητοταινία με μπομπινόφωνο. Επέλεξα αυτή την παλιά τεχνολογία και όχι το ψηφιακό dat για να έχω την αναλογική ζεστασιά και γλυκά.

Η τελευταία καταγραφή του αυθεντικού Zonars έγινε οριακά. Αμέσως μετά τα γυρίσματα έκλεισε το ιστορικό καφέ-ζαχαροπλαστείο.

Υλικά από τα γυρίσματα που δεν μπήκαν στην ταινία (όπως ανατολή ηλίου από τον Λυκαβηττό, η άδεια στοά Φαλήρου, ο άσχημα φωτισμένος Παρθενώνας) προβλήθηκαν στις οθόνες της Εναλλακτικής Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο του μιούζικαλ που βασίστηκε στο κινηματογραφικό σύμπαν της ταινίας. Τελικά τίποτα δεν πάει χαμένο.

Καλλιδρομίου 55. Το καφέ που έγιναν τα γυρίσματα. Το πρώην σπίτι-μαγαζί  του Νικόλα Άσιμου. Η αύρα της ποιητικής του τρέλας ήταν παρούσα.

Έγινε έκλειψη ηλίου στα γυρίσματα. Μας βρήκε στην Καλλιδρομίου. Στο καφέ 55. Ανάμεσα στο δάσος με τις μουριές των πεζοδρομίων.

Αρχικά η κόπια βγήκε στους κινηματογράφους με υπότιτλους  που εξηγούσαν στον θεατή τη χρονική αλληλουχία. Τελικά το κοινό είχε μεγαλύτερη κινηματογραφική ευφυΐα απ’ ό,τι υπολόγιζα. Οι χρονικοί υπότιτλοι έφυγαν ως περιττοί.

Το pet shop πρόσφατα έκλεισε. Ήταν ακριβώς στην γωνία Αθηνάς και Σοφοκλέους.

Στα γυρίσματα της έρημης Ακαδημίας ακούστηκε αηδόνι. Κατόπιν ρωτώντας την ορνιθολογική εταιρία με επιβεβαίωσαν ότι υπάρχουν αηδόνια στον αστικό ιστό. Σωστά, λοιπόν, άκουσα.

Τα τζίτζικια του Αυγούστου του 1999 δεν σταματούσαν στο κέντρο της Αθήνας ούτε τη νύχτα.

Η μηχανή λήψης ήταν 16 mm και είχα μια ιδιαίτερη σχέση μαζί της. Με κάθε ευκαιρία που έβρισκα την έπαιρνα αγκαλιά.

Μου αρέσουν οι τηλεβόες, γνωστότεροι και ως ντουντούκες. Στο γύρισμα πρωταγωνίστησε και μπρος και πίσω από την κάμερα. Πήρα τον τηλεβόα από τις διαδηλώσεις και τον έβαλα στο ποιητικό σινεμά.  

Ο Τσάκωνας ήρθε στα γυρίσματα ως ένας ταπεινός μαθητής. Είπε τα λόγια που του έγραψα με σεβασμό και απλά μου παραδόθηκε. Μου λείπει.

Την κασέτα VHS λίγοι πια τη θυμούνται. Και όμως έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πορεία της ταινίας αφού μετά την αποκαθήλωσή της από τις κινηματογραφικές αίθουσες ήταν ο μόνος τρόπος να έρθει σε επαφή με το κοινό. DVD βγήκε πολλά χρόνια μετά αφού το YouTube είχε κάνει το θαύμα του.

Αντίo, παλιέ ρομαντικέ κόσμε των προβολών σε φιλμ… Ή μήπως να μη βιαστούμε για αποχαιρετισμούς αφού η ύλη των ονείρων θα είναι για πάντα το φιλμ!»