Κωνσταντίνος Γιάνναρης - Το ξύπνημα της Άνοιξης

Το «Ξύπνημα της Άνοιξης» δανείζεται τον τίτλο του από το θεατρικό έργο του Γερμανού Φρανκ Βέντεκιντ το οποίο πίσω στα 1906 προκάλεσε σάλο αφού μιλούσε για τη σεξουαλική αφύπνιση των εφήβων και για το πώς η καταπίεση της σεξουαλικότητάς τους οδηγεί σε αντικοινωνικές βίαιες συμπεριφορές. Το φιλμ του Γιάνναρη όμως μπορεί να μιλά για την ίδια στιγμή, για την ίδια ηλικία, όμως σε μια εποχή όπου η σεξουαλικότητα είναι απόλυτα ελεύθερη, ξέφρενη σχεδόν, κάνοντας σαφές πως η βία δεν είναι απαραίτητα απόρροια στέρησης ή καταπίεσης, μα πιθανότατα δομικό κομμάτι της κοινωνικής μας δομής, της ίδιας μας της φύσης. Στην πραγματικότητα για τους νεαρούς ήρωες της ταινίας του μοιάζει σχεδόν με ναρκωτικό, με ένα παιχνίδι με το οποίο δεν θα έπρεπε να παίζουν και γι’ αυτό τους προσφέρει ακόμη μεγαλύτερη απόλαυση. Και ταυτόχρονα την ψευδαίσθηση μιας επιβεβαίωσης: πως είναι εδώ, πως έχουν έναν κάποιον έλεγχο, πως μπορούν. Να κάνουν κάτι, ακόμη και κακό. Το «Ξύπνημα της Άνοιξης» θυμίζει τη δεύτερη μεγάλου μήκους του Γιάνναρη «Από την άκρη της πόλης» και συνθέτει μαζί με τον «Όμηρο» μια άτυπη τριλογία για τη βία, αλλά είναι ενδιαφέρον ότι οι ήρωες εδώ δεν είναι άνθρωποι του «περιθωρίου», μετανάστες, τυπικοί εγκληματίες. Είναι αντίθετα παιδιά από «κανονικές» οικογένειες αλλά και την ίδια στιγμή παιδιά μιας γενιάς, μιας εποχής που μοιάζει να μας έφερε στο χείλος του γκρεμού. Κι αν οι οικονομικοί δείκτες κρέμονται ακόμη εκεί, άλλοι, πολύ πιο δύσκολοι να ορίσεις, μοιάζει να έχουν ήδη κατρακυλήσει στα βάθη της αβύσσου. Ο Γιάνναρης δεν δικαιολογεί τις πρακτικές των ηρώων του, μοιάζει όμως να κατανοεί τη γοητεία που έχουν πάνω τους. Βλέπει τον τρόπο που η βία τους είναι τελικά αυτοκαταστροφική όμως δεν συμμερίζεται το «ήταν τόσο καλό παιδί» των γειτόνων στα κανάλια μετά το γεγονός. Το πρόβλημα εξάλλου δεν είναι οι ήρωές του, εκείνοι είναι απλά το σύμπτωμα. Ο τρόπος που το πρόβλημα γίνεται ορατό, η στιγμή που σε βοηθά να αντιληφθείς πως η «κρίση» δεν αφορά μόνο τους συνταξιούχους στις ουρές. Και κάπως έτσι ο Γιάνναρης κάνει μια ταινία επείγουσα και καίρια που δεν μπορεί να σε αφήσει αδιάφορο, ακόμη κι αν κάποιες από τις επιλογές του στη φόρμα κατά στιγμές ξενίζουν.