Xmas Guide 2023: Γιορτές με Τέχνη

Οι γυναίκες σε πρώτο πλάνο στο ΕΜΣΤ
Οι καινούργιες περιοδικές εκθέσεις και η ανανεωμένη παρουσίαση της συλλογής του στον τρίτο όροφο, όλες με θηλυκό πρόσημο, είναι καλός λόγος για ένα πέρασμα από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Πάρτε τον χρόνο σας στο -1 για να βυθιστείτε στο πολυσχιδές έργο της Λήδας Παπακωνσταντίνου που εδώ και πέντε δεκαετίες διερευνά θέματα φύλου, σεξουαλικότητας, μνήμης, ιστορίας, πολιτικής και οικολογίας, με επίκεντρο το σώμα. Έργα από όλες σχεδόν τις ενότητες της δουλειάς της Χρύσας Ρωμανού εκτίθενται στον τέταρτο όροφο – από τους Μύθους, τα ιστορικά κολάζ του 1965, τις μεγάλες γλυπτικές κατασκευές Meccano, τις μεταξοτυπίες από το ατελιέ της Mec Art Graphic στο Παρίσι, αλλά και τους Χάρτες-Λαβυρίνθους με την τεχνική του ντεκολάζ σε πλέξιγκλας.

Ματιές στην πόλη από την Εθνική Πινακοθήκη
Ο μικρόκοσμος της καθημερινότητας, το γιαπί σ’ ένα αστικό περιβάλλον που αλλάζει, η διασκέδαση, τα όνειρα και οι συγκρούσεις. Με τον χρωστήρα και την κάμερα, 78 δημιουργοί καταγράφουν τον ραγδαίο μετασχηματισμό της ζωής στην πόλη τις μεταπολεμικές δεκαετίες 1950-1970 στην ενδιαφέρουσα «Αστυγραφία», που επιμελείται η Συραγώ Τσιάρα. Παράλληλα, περίπου 20 έργα της Ρένας Παπασπύρου στην έκθεση «Επιφάνειες, οδηγίες χρήσης*» έρχονται να στρέψουν το βλέμμα μας σε βιωμένα «επεισόδια και εικόνες στην ύλη».

ΝοΗΜΑΤΑ στην τέχνη
Τι πρόσωπο έχουν ο χρόνος, η τύχη, ο πόνος, η αδικία; Εκατόν εξήντα πέντε έργα από μεγάλα μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού αναδεικνύουν προσωποποιήσεις και συμβολισμούς στην τέχνη στη νέα περιοδική έκθεση του Μουσείου Ακρόπολης. Ένα ευφάνταστο ταξίδι από την αρχαιότητα ως τη νεότερη εποχή, με τη στιβαρή επιμελητική ματιά του Νίκου Σταμπολίδη, και την υπογραφή μεγάλων καλλιτεχνών, από τον Ζωγράφο του Μειδία στον Ρούμπενς, τον Τιέπολο και τον Μπροντσίνο.

Η Χαιρώνεια και η μάχη που άλλαξε τον κόσμο
Πολυτελείς πανοπλίες με αστραφτερά κράνη και κοφτερά ξίφη με πτηνόμορφες λαβές, τα λείψανα τριών νεκρών από την ομαδική ταφή των Ιερολοχιτών κάτω από τον εμβληματικό λέοντα, κατάλοιπα από τον Τύμβο των Μακεδόνων. Στη μάχη της Χαιρώνειας το 338 π.Χ., που έφερε στο προσκήνιο της ιστορίας τον Μέγα Αλέξανδρο, εστιάζει η ατμοσφαιρική έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης μέσα από 240 αρχαιότητες και ιστορικά τεκμήρια, πολλά εκ των οποίων εκτίθενται για πρώτη φορά.

Από την παλαιολιθική εποχή στο σήμερα
Έως τις 7 Ιανουαρίου αξίζει να περάσετε από το αφιέρωμα «Οι απαρχές της γλυπτικής» στο Μουσείο Μπενάκη στην Κουμπάρη. Μια έκθεση με σπάνια παλαιολιθικά εργαλεία, χειροπελέκεις αλλά και μορφές σε λίθο που μας ταξιδεύουν στην αυγή της ιστορίας φανερώνοντας πως, ακόμα και 2,5 εκατομμύρια έως 50.000 χρόνια πριν, οι άνθρωποι και τα προγονικά τους είδη είχαν ανάγκη την ομορφιά. Στο κτίριο της Πειραιώς 138, πάλι, στο δεύτερο μέρος της μεγάλης αναδρομικής του Γιώργου Χατζημιχάλη φιγουράρουν εμβληματικά έργα του, όπως τα: Νοσοκομείο, Από το αρχείο σφραγίδων, Σχιστή οδός, Ο ζωγράφος Α.Κ. Ένα μυθιστόρημα κ.ά. 

Εικαστικά ραντεβού στην Ελευσίνα
Η αυλαία της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης μπορεί κατέβηκε αλλά οι εκθέσεις της καλά κρατούν. Στο ανακαινισμένο εργοστάσιο Ίρις ο Χουάν Σαντοβάλ με τον «Πήλινο στρατό της Ελευσίνας» καταθέτει ένα τεράστιο συλλογικό πορτρέτο των εργατών της περιοχής μέσα από μια εγκατάσταση με 2.000 κεραμικά κράνη. Στο Παλαιό Ελαιουργείο η Στεφανία Στρούζα με το έργο «Εγώ το θαλάσσιο ταξίδι, εγώ η κατάληψη της γης» αναφέρεται στην οικολογική καταστροφή που βιώνει ο πλανήτης έχοντας ως σημείο εκκίνησης την παράκτια ζώνη της Ελευσίνας, ενώ το «A rave down below», που επιμελείται ο Πάνος Γιαννικόπουλος, εξερευνά την πολιτική δυναμική του σώματος εν κινήσει μέσα από τη δουλειά 14 καλλιτεχνών και ομάδων.

Έλληνες δημιουργοί στο κέντρο
Έργα ιστορικών και σύγχρονων καλλιτεχνών από τη συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος σε «Παράλληλη θέαση» μας περιμένουν στο Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη. Στο αρχιτεκτονικό σύμπαν του Μάνου Περράκη, ο οποίος έχει σχεδιάσει 26 θέατρα (ανάμεσά τους το Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν, τη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, το Σχολείο της Αθήνας - Ειρήνη Παπά) μας ταξιδεύει το αφιέρωμα «Αrs theatralis» στο Βυζαντινό Μουσείο. Εξήντα χρόνια δημιουργικής πορείας του Αλέξη Κυριτσόπουλου φιλοξενεί η Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, ενώ στο Κέντρο Τεχνών στο Πάρκο Ελευθερίας εκτίθενται γλυπτικές εγκαταστάσεις, σχέδια και βίντεο του Κώστα Μπασάνου, τα οποία δίνουν έμφαση στη διαδικασία παραγωγής των έργων. Στο MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, δύο δημιουργοί της νεότερης γενιάς, ο Απόλλωνας Γλύκας και ο Ηλίας Σιψάς εμπλέκονται σε μια δημιουργική «Συζυγία» με επίκεντρο τη φωτογραφία και τη γλυπτική.

«Ξεδιπλώνοντας» την Κάλλας
Η έκθεση «Unboxing Callas» στην Εθνική Βιβλιοθήκη και την Εθνική Λυρική Σκηνή προσεγγίζει την πορεία της divina μέσα από αρχειακά ντοκουμέντα και έργα τέχνης. Ανάμεσα σε προσωπικά αντικείμενα, ιστορικά κοστούμια, επιστολές και φωτογραφίες της βρίσκουμε σύγχρονες δημιουργίες όπως το «Her voice» της Μαρίας Βαρελά –που μεταγράφει σε μεταξωτό ύφασμα τις παρεμβάσεις της κορυφαίας σοπράνο στο σπαρτίτο του «Πειρατή», το βίντεο «Το τέλος της Μήδειας» του Πέτρου Ευσταθιάδη, εμπνευσμένο από την ανάγκη της Κάλλας να καταστρέφει παλαιότερα κοστούμια της, την εγκατάσταση «MPCHLP29834» του Μάριου Σταμάτη, με αφετηρία την αλληλογραφία της με τον Παζολίνι κ.ά.

Θα σε δω στα Εξάρχεια
Ξεκίνησε το 2023 παρουσιάζοντας έργα Ελβετών καλλιτεχνών και για το 2024 θα μας λέει «Καλό μήνα» με δημιουργίες σύγχρονων Ελλήνων εικαστικών. Στο Ottto, το εργαστήριο του Βέρνερ Βίντμερ στη Μαυρομιχάλη 137, η γκαλερί widmertheodoridis ανοίγει ένα παράθυρο στην πρακτική του ζωγράφου Χρήστου Μήτσικα ανήμερα Πρωτοχρονιάς (στις 18:00-20:00) εκθέτοντας τρία έργα του (έως 25/1/2024). Στην ίδια γειτονιά, σ’ ένα επταώροφο κτίριο στη Ζωοδόχου Πηγής 66 φωλιάζει φέτος η CHEAPART, το καθιερωμένο ραντεβού προσιτής τέχνης, με προτάσεις από 85 καλλιτέχνες, 9 επιμελητές και 33 performance artists (έως 23/12).

Σε γκαλερί και αίθουσες τέχνης
Ένας νέος χώρος για τα εικαστικά, το Λόφος art project μας περιμένει στην Κυψέλη (Βελβενδού 39) παρουσιάζοντας έργα του Πάνου Σαραφιανού, ζωγράφων-μαθητών του, αλλά και νεότερων καλλιτεχνών. Σε νέα διεύθυνση (Σίνα 9) βρίσκουμε την Callirrhoë, όπου και η έκθεση «Boiling it down» με βίντεο, φωτογραφίες, γλυπτά και ζωγραφικά έργα από 10 καλλιτέχνες (όπως οι Olivia Coeln, Πάκυ Βλασσοπούλου, Βασίλης Παπαγεωργίου, Γιώργος Σταμκόπουλος, Σωκράτης Σωκράτους). Γεμάτη προτάσεις η βόλτα στο Κολωνάκι, υπόσχεται δημιουργίες του Γιώργου Λάππα στη Citronne, των Αλέξανδρου Βασμουλάκη και Theo Michael στην Allouche Benias, της Μαρίας Ευσταθίου στην Eleftheria Tseliou, του Αναστάση Ιωάννου στη Roma, του Γιάννη Ξανθούλη στη Genesis. Σε ζητήματα φύλου, ταυτότητας και σεξουαλικών πρακτικών εστιάζει το αφιέρωμα «Κανονικότητες στη ΛΟΑΤΚΙ+ Κοινότητα» στην Crux. Έναν διάλογο γλυπτικής και σχεδίου μέσα από έργα ιστορικών και σύγχρονων καλλιτεχνών (Chryssa, Takis, Μόραλης, Αλεξίου, Βελώνης, Διώτης, Παναγιωτίδη κ.ά.) προτείνει το «Ink and stone» στην γκαλερί Ζουμπουλάκη, ενώ δημιουργίες από 7 γνωστούς ζωγράφους και 2 γλύπτες παρουσιάζει η Alma. Στην αλλαγή, την απώλεια αλλά και τη δημιουργία που προκύπτει από αυτές επικεντρώνεται η έκθεση «That which was is now no more», σε επιμέλεια της Γαληνής Λαζάνη στην Ιλεάνα Τούντα, ενώ εδώ δείχνει τα ζωγραφικά του «Χωρογραφήματα» και ο Γιώργος Τσικούρας.