«Shtisel», μια ισραηλινή σαπουνόπερα στο Netflix

Η σειρά του Netflix «Shtisel» περιγράφει τη ζωή της υπερ-ορθόδοξης ισραηλινής κοινότητας στη σημερινή Ιερουσαλήμ: λείπει η τραγωδία και η εξέγερση – πρόκειται για ένα δράμα, sitcom και σαπουνόπερα μαζί· δεν μπορείς να την αποχωριστείς. Ένας νεαρός ερωτεύεται μια μεγαλύτερή του γυναίκα αλλά ο ραβίνος πατέρας του, που χώνει τη μύτη του παντού, τον εμποδίζει από το να την παντρευτεί· ο ίδιος ο ραβίνος αναζητεί σύζυγο αλλά η καρδιά του ανήκει στη νεκρή του γυναίκα, κι εξάλλου ενδιαφέρεται περισσότερο για τη μαγειρική των γυναικών παρά για τις ίδιες. Στο μεταξύ, η κόρη του προσπαθεί να τα βγάλει πέρα με πέντε παιδιά και με ένα σύζυγο που το σκάει στην Αργεντινή και μάλιστα με μια μη-Εβραία. Στην ιστορία μπλέκονται θείοι από το Βέλγιο, ξαδέρφες, εγγόνια, γιαγιάδες επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος· οι ερωτικές επιθυμίες μένουν ανικανοποίητες· οι φανατικοί μελετητές της Τορά αλλά κι όσοι δεν είναι μελετητές την εφαρμόζουν κατά γράμμα. Μερικοί ξενυχτάνε πάνω από τα ογκώδη ιερά τους βιβλία.

Αντίθετα από τη σειρά «Unorthodox» και από την ταινία «Ανυπακοή» του Sebastián Lelio (που βασιζόταν στο ομώνυμο αυτοβιογραφικό βιβλίο της Naomi Alderman), η σειρά «Shtisel», αν και δεν κρύβει τις συνέπειες του θρησκευτικού συντηρητισμού και της οικογενειοκρατίας, αποφεύγει τις επικρίσεις. Ο βραβευμένος σεναριογράφος Οri Elon σέβεται τους χαρακτήρες και μπαίνει στη θέση του καθενός: άνδρες με μαύρα καπέλα, μπούκλες στα αυτιά και αλλόκοτα ήθη γίνονται σχεδόν ακαταμάχητοι· γυναίκες με παραμορφωτικές περούκες εμφανίζονται ως ηρωίδες της καθημερινότητας. Ο θεατής θέλει να δει «τι θα γίνει μετά» όπως ακριβώς η γιαγιά της οικογένειας θέλει να δει «τι θα γίνει μετά» στο σίριαλ «Τόλμη και γοητεία» που παρακολουθεί, όχι χωρίς κάποια ενοχή, στην έγχρωμη τηλεοπτική συσκευή στο δωμάτιό της, στο γηροκομείο. Η τηλεόραση δεν συγκαταλέγεται στις συνήθειες των υπερ-ορθόδοξων Εβραίων, αλλά εξαιρέσεις υπάρχουν. Οι Haredim μπορούν να κάνουν τα στραβά μάτια όπως τα κάνουν όλοι οι άνθρωποι. To «Shtidsel» είναι ίσως η πρώτη κινηματογραφική δημιουργία που παρουσιάζει αυτή την κοινότητα σαν συνηθισμένους ανθρώπους.

Πρόκειται για μια σειρά τριών σεζόν όπου πρωταγωνιστούν μερικοί από τους πιο γνωστούς Ισραηλινούς ηθοποιούς όπως η Shira Haas (πρωταγωνίστρια του «Unorthodox») και η Ayelet Zurer που έπαιζε στο «Μόναχο» του Steven Spielberg. Η πρώτη σεζόν της σειράς κέρδισε 11 βραβεία και η δεύτερη 5, μεταξύ των οποίων για την ηθοποιία, τη μουσική, τη σκηνογραφία και τα κοστούμια.

Τον Οκτώβριο του 2016, τα Amazon Studios ανακοίνωσαν ότι θα γυρίσουν remake του «Shtisel», με φόντο το Μπρούκλιν όπου υπάρχει κοινότητα hasidim.