Πώς χωράει ένα χταπόδι εκεί μέσα; Οι επιστήμονες αποκωδικοποίησαν το κόλπο

Ένα χταπόδι πλησιάζει μια τρύπα που μοιάζει υπερβολικά μικρή για το σώμα του. Στέλνει πρώτα ένα πλοκάμι, ακολουθούν κι άλλα και, τελικά, περνά ολόκληρο. Το εντυπωσιακό αυτό πέρασμα έχει συγκεκριμένη ακολουθία κινήσεων, η οποία μάλιστα αλλάζει όταν το άνοιγμα στενεύει περισσότερο.

Σύμφωνα με το Reuters, ερευνητές που βιντεοσκόπησαν τρία νεαρά χταπόδια του κοινού είδους, πριν από την ενηλικίωσή τους, εντόπισαν δύο βασικές στρατηγικές διέλευσης. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Experimental Biology, εξετάζει πώς τα ζώα συντονίζουν τα οκτώ πλοκάμια και το εύκαμπτο σώμα τους για να περάσουν από περιορισμένους χώρους.

Όταν το άνοιγμα ήταν μεγαλύτερο από την απόσταση μεταξύ των ματιών τους, τα χταπόδια ακολουθούσαν διαδικασία τριών σταδίων: εξερευνούσαν την τρύπα με ένα πλοκάμι, περνούσαν περισσότερα και στη συνέχεια τα χρησιμοποιούσαν ως στηρίγματα για να τραβήξουν στην άλλη πλευρά τα υπόλοιπα πλοκάμια, το κεφάλι και τον μανδύα τους.

Στα στενότερα ανοίγματα πρόσθεταν ένα βήμα. Περνούσαν πρώτα τα υπόλοιπα πλοκάμια και κατόπιν συμπίεζαν και μετακινούσαν χωριστά το κεφάλι και τον μανδύα. Η αλλαγή εξέπληξε την ερευνητική ομάδα, που αρχικά περίμενε ότι τα ζώα θα χρησιμοποιούσαν την ίδια μέθοδο.

Το μυστικό βρίσκεται εν μέρει στην ανατομία τους. Χωρίς άκαμπτο σκελετό, τα χταπόδια στηρίζονται σε ένα μυϊκό σύστημα που προσφέρει ταυτόχρονα υποστήριξη και κίνηση. Τα πλοκάμια λυγίζουν και επιμηκύνονται, ενώ ο μανδύας αλλάζει σχήμα. Παράλληλα, μυϊκοί μηχανισμοί στα μεγάλα αιμοφόρα αγγεία βοηθούν την τοπική κυκλοφορία του αίματος ακόμη και όταν μέρος του σώματος συμπιέζεται.

Παραμένει ασαφές τι καθορίζει το μικρότερο άνοιγμα από το οποίο μπορούν να περάσουν. Το σκληρό ράμφος τους θεωρούνταν επί χρόνια ο βασικός περιορισμός. Ωστόσο, τα πειράματα υποδεικνύουν ότι ενδέχεται να παίζει καθοριστικότερο ρόλο το πάχος των πλοκαμιών κοντά στο σώμα.

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η κατανόηση αυτών των κινήσεων θα βοηθήσει στην ανάπτυξη ρομπότ που θα κινούνται μέσα σε ερείπια. Ένα ρομπότ εμπνευσμένο από το χταπόδι θα μπορούσε να μεταφέρει αισθητήρες, εργαλεία και συσκευές επικοινωνίας στα εύκαμπτα άκρα του.

Η κατασκευή του, βέβαια, παραμένει δύσκολη: τα άκρα θα πρέπει να είναι αρκετά μαλακά ώστε να συμπιέζονται, αλλά και αρκετά ισχυρά ώστε να τραβούν το υπόλοιπο σώμα. Επιπλέον, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι άλλα είδη χταποδιών, με διαφορετικές αναλογίες και ενδιαιτήματα, μπορεί να έχουν τις δικές τους τεχνικές.

Πηγή: Reuters