Γιατί μιλάμε στον ύπνο μας; Ειδικός ψυχολόγος εξηγεί το φαινόμενο

Όλοι οι άνθρωποι κοιμούνται, αλλά λίγοι κατανοούν πλήρως τη διαδικασία του ύπνου.

Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που καλούνται να απαντήσουν οι ειδικοί αφορά τις «παραυπνίες», δηλαδή τις συμπεριφορές που εκδηλώνει το σώμα ή ο νους κατά τη διάρκεια του ύπνου, όπως οι εφιάλτες, η υπνοβασία και η υπνολαλία (το να μιλάει κανείς στον ύπνο του).

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν κοιμόμαστε

Ο ύπνος χωρίζεται σε διάφορα στάδια που επαναλαμβάνονται σε κύκλους περίπου 90 λεπτών. Το στάδιο REM (ταχεία κίνηση των ματιών) καλύπτει το 25% του ύπνου και είναι η φάση όπου εκδηλώνονται τα πιο ζωντανά όνειρα.

Το στάδιο non-REM καταλαμβάνει το 75%-80% της νύχτας και είναι απαραίτητο για την ξεκούραση και την ανάπλαση του οργανισμού, την ενίσχυση της μνήμης και την ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Παρόλο που κάποιος που κοιμάται φαίνεται αδρανής, ο εγκέφαλός του παραμένει ενεργός. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η υπνολαλία συμβαίνει όταν τα τμήματα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνα για τη γλώσσα και την ομιλία ενεργοποιούνται, ενώ τα μέρη που κανονικά εμποδίζουν το στόμα από το να κινηθεί παραμένουν σε κατάσταση ύπνου.

Τι λένε όσοι μιλούν στον ύπνο τους

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ομιλία στον ύπνο δεν αποτελείται από σαφείς λέξεις αλλά από μουρμουρητά, γέλια ή ψιθύρους. Όταν χρησιμοποιούνται λέξεις, η πιο συχνή είναι το «όχι» (περίπου το 5% όλων των λέξεων), ενώ συχνά ακούγονται ερωτήσεις ή εκφράσεις εκνευρισμού.

Σύμφωνα με μελέτες σε εργαστήρια ύπνου, τα όσα λέγονται κατά τη διάρκεια του σταδίου REM συμπίπτουν με το περιεχόμενο του ονείρου κατά 80%.

Παρά τους μύθους, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία ότι κάποιος μπορεί να αποκαλύψει μυστικά όσο μιλάει στον ύπνο του, αν και οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου τις μισές φορές ένα άτομο που μιλάει στον ύπνο του μπορεί να απαντήσει σε μια ερώτηση.

Γιατί συμβαίνει και πότε εμφανίζεται

Η επικρατέστερη εξηγητική θεωρία είναι ότι ο εγκέφαλος δεν κοιμάται ταυτόχρονα σε όλα του τα τμήματα. Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα συχνό, καθώς πάνω από τα δύο τρίτα των ανθρώπων έχουν μιλήσει στον ύπνο τους κάποια στιγμή στη ζωή τους, ενώ είναι πολύ πιο έντονο στην παιδική ηλικία λόγω των μεγαλύτερων ποσοστών βαθύ ύπνου.

Η υπνολαλία θεωρείται απολύτως φυσιολογική και αβλαβής. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι εμφανίζεται συχνότερα όταν κάποιος είναι υπερβολικά κουρασμένος. Συνεπώς, αν πιάσετε τον εαυτό σας να μιλάει στον ύπνο του, το πιθανότερο είναι πως απλώς χρειάζεστε λίγες επιπλέον ώρες ξεκούρασης.

(Mε πληροφορίες The Conversation)